Đồng kiến tạo giải pháp an toàn số và sức khỏe số
Công nghệ số và trí tuệ nhân tạo - AI đang phát triển mạnh mẽ từng ngày. Trong bối cảnh đó, không gian mạng đã trở thành một phần không thể tách rời trong học tập, giải trí, kết nối và phát triển của thế hệ trẻ hôm nay.
Song hành với những cơ hội rộng mở là những thách thức ngày càng rõ nét liên quan đến an toàn số, quyền riêng tư, sức khỏe tinh thần, thông tin sai lệch cũng như khả năng thích ứng và tự bảo vệ của thanh thiếu niên trên môi trường mạng.
Để góp phần thúc đẩy kỹ năng số, khả năng tự bảo vệ và tăng cường sự đồng hành giữa gia đình, nhà trường, xã hội và các nền tảng số trong việc bảo vệ trẻ em trên không gian mạng hiện nay, ngày 16/5, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia - NCA, nền tảng TikTok và Viện Nghiên cứu quản lý phát triển bền vững - MSD phối hợp tổ chức tọa đàm “Thiếu niên nói 2026: Đồng kiến tạo giải pháp an toàn số và sức khỏe số” tại Hà Nội.
Trao đổi tại sự kiện, đại tá Hà Văn Bắc, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - A05 (Bộ Công an) cho hay: Công tác bảo vệ trẻ em trên không gian mạng cần được triển khai theo hướng tổng thể, có sự tham gia của toàn xã hội.
Trong đó, gia đình cần đồng hành và lắng nghe; nhà trường cần tăng cường giáo dục kỹ năng số; nền tảng công nghệ cần nâng cao trách nhiệm bảo vệ người dùng trẻ; các tổ chức xã hội, chuyên gia và cơ quan báo chí cần cùng lan tỏa kiến thức, kỹ năng và văn hóa ứng xử an toàn trên mạng.
“Đặc biệt, chính các em thiếu niên cũng cần được trao quyền để chia sẻ trải nghiệm, phản ánh những vấn đề mình gặp phải và tham gia xây dựng giải pháp. Chủ đề của tọa đàm hôm nay “Đồng kiến tạo giải pháp an toàn số và sức khỏe số” vì vậy là cách tiếp cận phù hợp, thiết thực và đúng với nhu cầu thực tiễn”, đại tá Hà Văn Bắc nhấn mạnh.
Một điểm nhấn của tọa đàm “Thiếu niên nói 2026: Đồng kiến tạo giải pháp an toàn số và sức khỏe số” là lễ ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai các hoạt động truyền thông về an ninh mạng, hiện thực hóa cam kết đảm bảo an toàn cộng đồng giữa NCA và TikTok. Sự kiện này khẳng định cam kết của cả NCA và TikTok trong nỗ lực xây dựng không gian mạng an toàn và tích cực cho cộng đồng.
Theo biên bản mới ký kết, TikTok sẽ là đơn vị đối tác chiến lược của NCA trong các chương trình, sự kiện, sản phẩm hay chuyên đề về phổ biến kiến thức và đào tạo phù hợp, cùng hướng tới mục tiêu tăng cường sự hiểu biết pháp luật, nâng cao ý thức tuân thủ và năng lực phòng ngừa rủi ro về an ninh mạng, an ninh dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng như sử dụng môi trường số an toàn của cộng đồng.
Hai đơn vị cũng thống nhất sẽ phối hợp triển khai các hoạt động truyền thông, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng, phụ huynh và thanh thiếu niên về an toàn trực tuyến; phòng ngừa, phát hiện và giảm thiểu các rủi ro, hành vi gây hại cho thanh thiếu niên trên môi trường số. Trong khuôn khổ hợp tác này, Viện MSD sẽ đồng hành cùng TikTok trong tiến trình hỗ trợ kiến thức, kỹ năng số và đồng hành cùng thiếu niên trên môi trường mạng.
Thu hẹp khoảng cách giữa nhận thức và năng lực ứng phó
Đáng chú ý, trong khuôn khổ tọa đàm, Viện MSD đã công bố số liệu sơ bộ từ khảo sát “Tiếng nói trẻ em Việt Nam 2026” đang được triển khai với hơn 2.500 trẻ em độ tuổi từ 12 - 15. Kết quả cho thấy khảo sát 10 thiếu niên thì 9 em cho biết đã được học hoặc tiếp cận nội dung về an toàn mạng, tuy nhiên cũng có tới 9/10 thiếu niên phản ánh đã trực tiếp hoặc gián tiếp đối mặt với các rủi ro trên môi trường số.
Viện trưởng Viện MSD Nguyễn Phương Linh nhận xét: Kết quả khảo sát chỉ ra rằng đang tồn tại khoảng cách lớn giữa nhận thức lý thuyết và khả năng ứng phó thực tế của trẻ, đòi hỏi sự quan tâm, hướng dẫn sát sao hơn từ gia đình, nhà trường cùng các bên liên quan.
Để giải quyết bài toán trên, chương trình “Thiếu niên nói 2026” đã đưa vào mô hình thiết kế các “Solution Labs”. Đây là không gian tương tác và đồng thiết kế, nơi thanh thiếu niên, phụ huynh và các bên liên quan cùng tham gia thảo luận, phản biện và trực tiếp đề xuất các giải pháp cụ thể cho môi trường số.
Theo bà Nguyễn Phương Linh, tọa đàm hôm nay là một dấu mốc ý nghĩa, minh chứng cho hành trình đồng hành bền bỉ giữa MSD và TikTok trong việc chung tay xây dựng một không gian số an toàn cho thế hệ trẻ. Điểm khác biệt của chương trình năm nay là việc thiết kế các “Solution Labs” – không gian tương tác và đồng thiết kế...
“Chúng tôi tin rằng, thanh thiếu niên không nên chỉ được nhìn nhận như những đối tượng cần sự bảo vệ thụ động mà chính là những 'kiến trúc sư' có tiếng nói, có góc nhìn và đủ năng lực để cùng xây dựng một môi trường mạng văn minh. Ở đó, các bạn sẽ không còn bị giới hạn bởi những rủi ro trực tuyến, mà sẽ tự tin tận dụng sức mạnh công nghệ để tối ưu hóa tiềm năng cá nhân, trở thành những người dẫn dắt sự thay đổi vì một thế giới số an toàn, tử tế và nhân văn hơn”, bà Nguyễn Phương Linh chia sẻ.
Bên cạnh các giải pháp mang tính chiến lược, tọa đàm cũng nhấn mạnh vai trò đồng hành của phụ huynh thông qua các công cụ công nghệ hỗ trợ. Những năm qua, TikTok luôn chú trọng cung cấp các công cụ an toàn và quyền riêng tư dễ sử dụng, giúp phụ huynh tùy chỉnh trải nghiệm trực tuyến của con. Đặc biệt, tính năng “Gia đình Thông minh” cho phép cha mẹ liên kết tài khoản TikTok của mình với con để quản lý thời gian truy cập, theo dõi trạng thái hoạt động tài khoản, quản lý chủ đề, kiểm soát chặn, cài đặt chế độ hạn chế, tin nhắn trực tiếp.
.svg){kind=icon}
