"Tuyên bố của Mỹ cho rằng các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra là sai sự thật. Hiện không hề có cuộc đàm phán nào cả”, ông Gharibabadi phát biểu trên đài truyền hình nhà nước Iran hôm 5/8.

Thứ trưởng Ngoại giao Iran thừa nhận Tehran đã nhận được các thông điệp từ Mỹ bày tỏ sẵn sàng quay lại các cam kết trước đây, nhưng cho biết Iran vẫn chưa quyết định có tiến hành giai đoạn hai, bước có thể dẫn đến việc thực thi biên bản ghi nhớ giữa Washington và Tehran, hay không.

eo bien Hormuz Al Jazeera.jpg
Vị trí eo biển Hormuz và vùng lãnh hải của các nước xung quanh. Ảnh: Al Jazeera

Trước đó cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố eo biển Hormuz sẽ sớm được mở cửa trở lại, nếu không ông sẽ tung ra một đợt tấn công mới đầy cứng rắn chống Iran.

Trong cuộc phỏng vấn với đài Fox News, ông Trump cho biết các cuộc thảo luận "rất tích cực" đang diễn ra với Iran. Song, ông cũng cảnh báo nếu Tehran rút lại các cam kết, Washington sẽ quay lại sử dụng biện pháp tấn công quân sự.

Đàm phán Iran - Oman về eo biển Hormuz “đạt tiến triển”

Cùng ngày 5/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei thông báo nước này và Oman đã thống nhất về tọa độ địa lý cho một tuyến đường hàng hải an toàn được đề xuất dành cho tàu thuyền thương mại ở eo biển Hormuz. Đó là các tuyến đường tạm thời gần đảo Larak của Iran tại eo biển Hormuz và các tuyến đi qua vùng biển thuộc chủ quyền của Oman sẽ bị đóng lại.

Ông Gharibabadi cho biết một phần của các hành lang mới sẽ đi qua vùng biển của Iran. Điều này đánh dấu sự thay đổi so với hệ thống đã tồn tại hàng thập kỷ qua, trong đó các tàu thương mại thường di chuyển qua vùng biển của Oman. Tuyến đường đề xuất này ban đầu sẽ hoạt động trong khoảng thời gian từ 2 - 4 tháng hoặc có thể lâu hơn. Việc triển khai tuyến đường này sẽ cần có quyết định riêng từ giới lãnh đạo cấp cao của Iran.

Đài CNN dẫn lời ông Baghaei cho hay hai nước đã tiến hành thương lượng trong 2 tháng qua, thảo luận về các khía cạnh kỹ thuật, pháp lý, an ninh và môi trường của tuyến đường này. Ông mô tả các cuộc đàm phán diễn ra một cách "chuyên nghiệp" và "đang có tiến triển", đồng thời lưu ý Tehran và Muscat đang xem xét cũng như hoàn thiện một tuyên bố chung nêu rõ các điểm thống nhất chính. 

Người phát ngôn Iran quy trách nhiệm việc eo biển bị phong tỏa cho các cuộc tấn công của Mỹ và Israel nhắm vào quốc gia Hồi giáo. Ông cho rằng chỉ riêng thỏa thuận giữa Iran - Oman không thể đảm bảo sự lưu thông an toàn, chừng nào lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ cùng "các hành động gây hấn và đe dọa khác" vẫn còn hiệu lực.

Trong khi đó, Thủ tướng Qatar Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani nhấn mạnh "sự cần thiết phải duy trì cam kết đối thoại và ngoại giao của tất cả các bên cũng như thực hiện những gì đã được thống nhất trong khuôn khổ Bản ghi nhớ giữa Mỹ - Iran”. Ông Al Thani nói thêm rằng thỏa thuận này cần đảm bảo quyền tự do hàng hải tại eo biển Hormuz, duy trì an ninh khu vực, bảo vệ những thành quả đã đạt được và tăng cường sự ổn định ở Vùng Vịnh.