Khắt khe với giáo viên, 'dễ dãi' với học sinh để thành top đầu thế giới

Dân số khiêm tốn (5,5 triệu người), yêu cầu khắt khe về chuyên môn và kỹ năng với giáo viên, tôn trọng sự tự chủ và các giá trị bình đẳng đã giúp nền giáo dục Phần Lan vươn tầm thế giới.

Đối với các quốc gia đặt nặng tiêu chuẩn và trách nhiệm giải trình như Vương quốc Anh và Mỹ hoặc có nền giáo dục kém phát triển hơn như ở Mỹ Latinh và Caribe, công thức của Phần Lan tựa như như một phép màu: Hầu hết giáo viên đều có bằng thạc sĩ, không có bài kiểm tra học sinh, không có thanh tra hoặc xếp hạng.

Học sinh có ít bài tập về nhà, giáo viên làm việc ít giờ và là những chuyên gia giáo dục đáng tin cậy với toàn quyền tự chủ trong lớp học.

Không dễ bước chân vào trường sư phạm

Để dạy học sinh từ lớp 1 đến lớp 6, giáo viên ở Phần Lan phải đạt trình độ thạc sĩ giáo dục trở lên. Để dạy học sinh từ lớp 7 đến lớp 9, ngoài bằng cấp về giáo dục, giáo viên phải là thạc sĩ trong lĩnh vực họ giảng dạy.

Giáo viên Phần Lan là những chuyên gia giáo dục đáng tin cậy với toàn quyền tự chủ trong lớp. Ảnh: Velhot Photography Oy/ Riku Isohella

Chương trình đào tạo giáo viên có yêu cầu rất cao và không dễ bước chân vào các trường sư phạm. Năm 2014, chỉ có 9% thí sinh đăng ký thi vào khoa giáo viên của ĐH Helsinki được nhận.

"Bản chất của hệ thống đào tạo giáo viên là phải không ngừng học. Có như vậy, Phần Lan mới tiếp tục sản sinh ra một đội ngũ giảng viên chất lượng", giáo sư ngành đào tạo giảng dạy Leena Krokfors tại ĐH Helsinki lý giải. 

Chính nhờ quá trình đào tạo gắt gao nên ngay cả khi Chính phủ không tiến hành các cuộc thanh tra, đánh giá và kiểm định giáo viên thường xuyên, quốc gia Bắc Âu này vẫn đảm bảo được chất lượng giảng dạy.

"Điều quan trọng nhất để trở thành giáo viên là khả năng đưa ra quyết định và các phán đoán về mặt sư phạm", giáo sư Leena Krokfors nhấn mạnh.

Đúng nghĩa tự chủ, người học ở trung tâm 

Từ những năm 1980, các nhà giáo dục Phần Lan đã tập trung ưu tiên những điều cốt lõi sau:

(1) Khẩu hiệu "Giáo dục là công cụ để cân bằng bất công xã hội".

(2) Tất cả học sinh được ăn miễn phí tại trường (kể từ năm 1948).

(3) Dễ dàng tiếp cận các dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe và tư vấn tâm lý.

(4) Dẫn dắt, hướng dẫn cá nhân, định hướng phù hợp với từng học sinh.

Các trường được trao rất nhiều quyền tự chủ, không chịu sự quản lý vi mô cũng như kiểm soát chặt chẽ từ một cơ quan có thẩm quyền tập trung. Trên thực tế, có sự tin tưởng và phân chia trách nhiệm cao giữa chính quyền trung ương và địa phương.

Luật Giáo dục năm 1998 của Phần Lan đặt học sinh vào trung tâm của việc học, các em có quyền tự chủ và chịu trách nhiệm về mọi quyết định của mình. Học sinh có thể yêu cầu giờ học ngắn hơn, ít bài tập về nhà hơn và bữa trưa bổ dưỡng hơn… Trong lớp, học sinh có thể tự chọn chỗ ngồi theo sở thích, tự do bày tỏ ý kiến, được khuyến khích học và chơi theo sở trường.

Học sinh Phần Lan bắt đầu học lúc 9h45 sáng và kết thúc lúc 2h30 chiều, với số lượng bài tập về nhà ít nhất trên thế giới, thậm chí không có. Học sinh cũng không học thêm hay có gia sư, nhưng các em luôn vượt trội về kiến thức và văn hóa nhờ một nền giáo dục bài bản và ít căng thẳng.

Phần Lan chú ý đến xây dựng môi trường học đường lành mạnh hơn là những thành tích trên giấy. Giáo dục mầm non chỉ tập chung vào vui chơi và giao tiếp xã hội. Tạo sự thoải mái trong quá trình khởi đầu việc học sẽ thúc đẩy sự phát triển của các kỹ năng nhận thức, xã hội, ngôn ngữ cũng như tạo động lực và niềm vui cho quá trình tiếp theo.

Đơm hoa trái ngọt

Bất kỳ ai làm việc trong lĩnh vực giáo dục đều từng đôi lần biết đến cũng như ngưỡng mộ câu chuyện về sự phát triển vượt bậc của nền giáo dục Phần Lan.

Đất nước này xếp hạng nhất trong chỉ số Giáo dục cho tương lai (theo tạp chí The Economist), đứng thứ 2 về sinh viên tốt nghiệp có thành tích cao nhất (nghiên cứu của Tổ chức hợp tác và phát triển kinh tế -OECD).

Đội ngũ giáo viên Phần Lan cũng được mệnh danh là tốt nhất thế giới. 93% học sinh tốt nghiệp trung học phổ thông, nhiều hơn cả Mỹ.

Một số điều thú vị khác:

#1: Trẻ em Phần Lan đi học muộn hơn, bắt đầu đến trường từ 7 tuổi với niềm tin rằng “việc cho trẻ đi học trước khi chúng sẵn sàng phát triển một cách tự nhiên không có lợi về lâu dài”.

#2: Cứ học 45 phút, học sinh được nghỉ 15 phút.

#3: Trường học chỉ bắt buộc trong 9 năm, học sinh có thể ngừng vào tuổi 16 và mọi thứ sau đó là tùy chọn. Ý tưởng này được cho là để chuẩn bị cho học sinh bước vào thế giới thực bên ngoài.

#4: Học sinh không bị xếp hạng trong 6 năm học đầu tiên. Học sinh chỉ phải tham gia kỳ thi tập trung - thi xét tuyển đại học - ở tuổi 16.

#5: Không có trường chọn hay trường tư thục bởi tất cả các trường đều được tài trợ thông qua quỹ công của Chính phủ.

Bảo Huy

tin nổi bật

Lừa phụ huynh cho con ở trường muộn để dạy kèm, thầy giáo 'dâm ô' với nữ sinh 12 tuổi

Một giáo viên ở bang Florida (Mỹ) bị bắt vì cáo buộc quan hệ tình dục nhiều lần ngay trong lớp học với một học sinh 12 tuổi.

Người phụ nữ thay đổi hoàn toàn quan điểm của con người về vũ trụ

Ngô Kiện Hùng là một trong những nhà vật lý hạt nhân có tầm ảnh hưởng nhất thế kỷ XX. Giới vật lý đặt cho bà biệt danh 'bà hoàng nghiên cứu hạt nhân' hay 'đệ nhất phu nhân vật lý'.

Chuyện khó tin nhất ở trường học: chú mèo đến lớp còn đều đặn hơn cả học sinh

Room 8 xuất hiện trong suốt các học kỳ tại một trường tiểu học ở Los Angeles, chiếm được tình cảm của mọi người và trở thành một trong những chú mèo dễ thương nhất mọi thời đại.

Sự nguy hiểm của ChatGPT

Đâu là mối nguy hiểm của ChatGPT, mô hình hội thoại dựa trên trí tuệ nhân tạo đang trở thành xu hướng?

Ai từng là hầu gái trở thành nhà khoa học nổi tiếng thế giới?

Từ một bà mẹ đơn thân sống bằng nghề giúp việc, người phụ nữ này đã trở thành nhà khoa học nổi tiếng tại Đài thiên văn Harvard, sau đó là cả thế giới.

Thời đi học gian khó của nữ diễn viên gốc Việt được đề cử Oscar

Trải qua tuổi thơ gian khó, nữ diễn viên gốc Việt Hồng Châu đã không ngừng phấn đấu và dần ghi được dấu ấn tại kinh đô điện ảnh thế giới.

Người thầy với món 'mật mã' tình ái hiệu quả

Ngày sinh viên, tôi có may mắn gặp một người thầy rất hay.

‘Trường tổ chức liên hoan 60 mâm’ gây chú ý mạng xã hội

Mới đây, trên mạng xã hội chia sẻ hình ảnh một trường học ở Bắc Giang tổ chức liên hoan với 6 dãy bàn dài bày đồ ăn trên sân trường thu hút sự chú ý của nhiều người.

Cựu ngôi sao nhạc rock Anh 'dâm ô với 2 nữ sinh Việt Nam' được ra tù sớm

Gary Glitter, cựu ngôi sao nhạc rock người Anh, đã được thả tự do sau khi thi hành 8 trên 16 năm tù giam liên quan đến tội danh tấn công tình dục và quan hệ tình dục với bé gái dưới 13 tuổi.

Giữa 'bão' ChatGPT, ngành thạc sĩ về AI tuyển sinh quy mô lớn chưa từng có

Trong bối cảnh bùng nổ các công nghệ mới như ChatGPT, Đại học Texas (Mỹ) đang lên kế hoạch đào tạo hàng nghìn sinh viên về trí tuệ nhân tạo (AI).

Nam sinh 15 tuổi mất tích 106 ngày được phát hiện treo cổ tự tử sau trường

Nam sinh 15 tuổi Hồ Hâm Vũ mất tích 106 ngày được cảnh sát huyện Diên Sơn, thành phố Thượng Nhiêu, tỉnh Giang Tây, Trung Quốc tìm thấy thi thể ở núi Kim Kê trong trạng thái treo cổ tự tử.

Học sinh lớp 9 trường làng được tuyển thẳng vào đại học số 1 châu Á

Cậu bé 14 tuổi Quan Tử Khâm được tuyển thẳng vào chương trình đào tạo hệ 8 năm cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ ở Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc).

Loài chim nào được thợ mỏ mang xuống hầm để cảnh báo nguy hiểm?

Thời điểm chưa có máy móc, thiết bị để phát hiện khí độc, các thợ mỏ sẽ đem theo loài chim này xuống hầm. Chúng sẽ giúp cảnh báo sớm lượng khí độc có thể gây chết người.

Các trường đại học quy đổi điểm IELTS như thế nào?

Với IELTS 4.5, thí sinh có thể được quy đổi 7 điểm, còn nếu IELTS từ 7.5 trở lên thí sinh có thể được quy đổi đến 16 điểm môn tiếng Anh khi xét tuyển đại học.

Thầy cô giỏi trong mắt GenZ

Trong mắt của nhiều sinh viên, thầy cô giỏi trước hết là những giảng viên hiện đại. Thầy cô cũng cần thường xuyên 'update' (cập nhật, làm mới) bản thân, cập nhật các 'hot trend' để gần gũi với các em hơn.