Khi lương chủ tịch tập đoàn nhà nước 'bất ngờ' bị lộ

Vinacomin đã cập nhật nguyên bảng lương lên website, Petrolimex cũng update các báo cáo tài chính, báo cáo kiểm toán trên website.

 Các thông tin lãi - lỗ, lương - thưởng tưởng chừng nhạy cảm trên đều "lộ" ra từ các báo cáo được chính các tập đoàn này đăng tải trên trang web của mình. Vinacomin đã cập nhật nguyên bảng lương lên website, Petrolimex cũng update các báo cáo tài chính, báo cáo kiểm toán trên website. 

Tuy nhiên, tình trạng chung hiện nay là dù các khung khổ pháp lý cho hoạt động doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) đã tiến bộ đáng kể, nhưng quá trình thực thi thì thất thường, tính minh bạch đặc biệt yếu.

Công bố thông tin dè dặt

Đầu tháng 7, trên nhiều kênh thông tin đăng tải, lương Chủ tịch Tập đoàn Dệt may Việt Nam được 640 triệu đồng/năm.

Cách đây 1 tháng, thông tin lương Chủ tịch Tập đoàn Than - Khoáng sản Việt Nam được 640 triệu đồng cũng tràn ngập các trang mạng.

Trước nữa, tháng 5, giới phân tích lại mổ xẻ về khoản lỗ nghìn tỷ của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam khi đầu tư ở nước ngoài.

{keywords}
Lương Chủ tịch Tập đoàn Dệt may 640 triệu/năm có phải là bất ngờ?

Tất cả các thông tin lãi - lỗ, lương - thưởng tưởng chừng nhạy cảm trên đều "lộ" ra từ các báo cáo được chính các tập đoàn này đăng tải trên trang web của mình. Trong đó, Vinacomin đã cập nhật nguyên bảng lương lên website, Petrolimex cũng update đầy đủ các báo cáo tài chính, báo cáo kiểm toán trên website.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là số rất ít. Trong khi đó, nếu theo đúng Nghị định 50-51 của Chính phủ liên quan đến hoạt động DNNN thì gần 1.000 DNNN, các Tập đoàn, Tổng công ty hiện nay đáng lẽ sẽ phải có các động thái công bố thông tin tương tự.

Đơn cử như Cổng thông tin mang tên "minh bạch công khai hoạt động điện, xăng dầu" của Bộ Công Thương ra đời hơn 1 năm nay, nhưng chỉ có một số tin của Tập đoàn Điện lực Việt Nam và Petrolimex. Trong khi đó, 20 đầu mối doanh nghiệp xăng dầu và hàng chục các công ty điện lực còn lại chưa hề có động thái nào trong việc này.

Chia sẻ tại hội nghị cấp cao về tài chính công do Bộ Tài chính tổ chức hôm 23/7, ông Aaron Batten, chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng phát triên châu Á (ADB) tại Việt Nam, nói: "Các DNNN ở Việt Nam đặc biệt yếu về tính minh bạch".

"DNNN còn lại phải CPH đều có quy mô lớn, tài sản nợ không rõ ràng, quản trị yếu, cùng với hoạt động kinh doanh thiếu minh bạch nên gây nản lòng các nhà đầu tư mới", ông Aaron nói.

"Cải cách DNNN phải tạo được sân chơi bình đẳng với các DN khác về đất đai, vốn... Khi ngân sách Việt Nam không dư dả gì thì quá trình cải cách DNNN phải đảm bảo sự minh bạch, nhất là việc công bố thông tin. Việt Nam đang chuẩn bị các kế hoạch phát triển kinh tế trong 5 năm tới nên các vấn đề minh bạch DNNN ngày càng quan trọng", bà Victoria Kwakwa, Giám đốc Ngân hàng Thế giới tại Việt Nam, nhìn nhận.

Thứ trưởng Bộ Tài chính, ông Trương Chí Trung, khẳng định: "Trong dự thảo Nghị định về công bố thông tin DNNN, chúng tôi đã đề xuất sẽ có chế tài xử lý nếu DNNN không công bố thông tin. Thậm chí, các DNNN không cổ phần hoá, cũng sẽ phải công bố thông tin như các công ty đại chúng".

DNNN to chậm cổ phần hoá

Đánh giá chung về tiến trình cải cách DNNN, chuyên gia của ADB nhấn mạnh: "còn quá chậm". Đặc biệt, các tham vọng lớn về hoàn thành cổ phần hoá DNNN trong năm nay đang gặp rất nhiều thách thức.

Theo ADB, từ năm 2003-2009, Việt Nam cổ phần hoá được 2.389 DNNN, nhưng từ năm 2009-2013, con số này chỉ là 69 DN.

Ông Aaron nói: "Cải cách DNNN trước đây giống như việc gặt hái những trái cây ở dưới thấp, chủ yếu nhằm vào các DN nhỏ, bán được nhanh chóng. Việc mua bán, đóng cửa không mấy phức tạp".

{keywords}
DNNN chậm cải cách và lười minh bạch.

Thế nhưng ở giai đoạn này, cải cách DNNN sẽ khó hơn rất nhiều bởi toàn DNNN quy mô vốn lớn với các vấn đề tài chính, nợ nần không rõ ràng. Quản trị doanh nghiệp lại yếu kém nên không dễ tìm được các đối tác chiến lược sẵn lòng tham gia.

Ông Aaron cũng chỉ ra rằng, cải cách DNNN vừa qua vẫn chỉ tập trung bán nhỏ lẻ một lượng vốn Nhà nước, nhà đầu tư tư nhân tham gia chỉ là cổ đông nhỏ. Sau khi cổ phần hoá, Nhà nước vẫn duy trì quyền lực kiểm soát nên các nhà đầu tư này ít có quyền trong việc tái cấu trúc công ty nhằm cải thiện năng lực cạnh tranh của công ty tốt hơn.

Tính tới năm 2011, sau 20 năm cải cách, chỉ có khoảng 30% vốn chủ sở hữu Nhà nước được chuyển sang sở hữu tư nhân. Trong đó, Chính phủ vẫn duy trì vốn chủ sở hữu trung bình khoảng 57% trong các công ty.

Đại diện ADB khuyến cáo, vượt qua các thách thức trên, Việt Nam muốn đẩy nhanh cải cách DNNN, cần thực hiện 2 vấn đề ưu tiên.

Ưu tiên thứ nhất là CPH theo chiều sâu, đảm bảo quyền lợi của các cổ đông nhỏ và rút ngắn quy trình phê duyệt đề án tái cơ cấu. Thời gian trung bình phê duyệt hiện nay là 17 tháng là quá lâu.

Ưu tiên thứ hai là Chính phủ phải giảm được sự mâu thuẫn giữa nhiệm vụ công và các mục tiêu thương mại, đi kèm là việc quản lý ngân sách chặt chẽ. Việc bổ nhiệm giám đốc, người quản lý phải dựa trên năng lực.

Ông Đặng Quyết Tiến, Phó Cục trưởng Cục Tài chính doanh nghiệp, Bộ Tài chính cũng thừa nhận những hạn chế trên.

Ông cho hay, trong số 228 doanh nghiệp còn lại CPH trong năm nay, mới chỉ có 44 doanh nghiệp đã xác định giá trị, dự kiến sẽ hoàn thành cổ phần hoá quý III. Còn lại, có 57 doanh nghiệp chưa triển khai cổ phần hoá được.

Đầu năm 2015, Việt Nam còn 806 DNNN. Nếu tiến trình cải cách trên diễn ra đúng hạn thì năm 2016, cả nước còn khoảng 511 DNNN và đến năm 2020, cả nước sẽ chỉ còn 200 DN 100% vốn Nhà nước.

Chỉ có 8% DNNN công bố thông tin

Chỉ có 8% DNNN tại Việt Nam công bố thông tin trên các website của mình. Điều đó làm nản lòng các nhà đầu tư mới", ông Aaron Batten, chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng phát triên châu Á (ADB) tại Việt Nam cho biết.

Một báo cáo về DNNN tại Việt Nam của ADB được ông Aaron Batten công bố đã đưa ra nhiều phát hiện quan trọng về quá trình cải cách khu vực này. Theo đó, 8% DNNN công bố thông tin, thể hiện qua các báo cáo tài chính được cập nhật trên các trang web doanh nghiệp. Tuy nhiên, các báo cáo tài chính này cũng thiếu minh bạch, thiếu rõ ràng nên cũng khó đo lường được hoạt động của DN sau khi cổ phần hoá.

Theo ông Aaron Batten, mặc dù các khung khổ pháp lý cho cải cách DNNN có tiến bộ đáng kể, nhưng quá trình thực thi thì thất thường, tính minh bạch đặc biệt yếu. Chính điều này đã trở thành rào cản gây nản lòng các nhà đầu tư mới, nhà đầu tư chiến lược tham gia mua cổ phần ở các DNNN.

Ông Trương Chí Trung, Thứ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, Bộ Tài chính và Bộ KHĐT đã phối hợp với Bộ KHĐT soạn thảo, trình Chính phủ 2 dự thảo Nghị định về giám sát DNNN và minh bạch thông tin. Trong đó, hai bộ sẽ đề xuất sẽ có chế tài xử lý các DNNN không chịu công bố thông tin. Tới đây, kể cả các DNNN 100% vốn cũng sẽ phải công bố thông tin như các công ty đại chúng.

Phạm Huyền

tin nổi bật

Thủ tướng: Giá điện quá cao thì người dân, doanh nghiệp không chịu được, phải hài hòa

Tại Hội nghị thúc đẩy sản xuất tiêu dùng trong nước và mở rộng thị trường xuất khẩu năm 2023 ngày 3/2 dưới sự chủ trì của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Công Thương kiến nghị Chính phủ phê duyệt khung giá bán lẻ điện bình quân

Giá vàng hôm nay 3/2: Vàng bất ngờ 'quay xe' giảm mạnh

Giá vàng thế giới giảm mạnh sau khi bật tăng dữ dội phiên trước đó, kéo giá vàng trong nước giảm theo. USD tiếp tục mất giá trong bối cảnh các ngân hàng trung ương đồng loạt tăng lãi suất.

Tiêu hủy gần 24 tấn thực phẩm bốc mùi hôi thối

Lực lượng chức năng đã mở niêm phong 2 kho hàng của Công ty TNHH Thực phẩm Long Phát để đưa gần 24 tấn thực phẩm bẩn đi tiêu hủy.

Cận Rằm tháng Giêng, ngày chốt bán hết 3 tấn xôi ngũ sắc

Nhiều người quan niệm lễ quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng, nên những ngày này, xôi ngũ sắc là mặt hàng “đắt như tôm tươi”. Một chủ hàng làm đặc sản Tây Bắc dịp này bán hết 3 tấn/ngày.

Chênh lệch bất ngờ lãi suất tiết kiệm của nhóm ông lớn ngân hàng

Lãi suất tiền gửi tại nhóm 4 ngân hàng big 4 gồm Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank vốn dĩ thấp hơn so với mặt bằng chung, nhưng bất ngờ là hiện đang có sự chênh lệch đáng kể giữa 4 nhà băng này.

Loạt thương nhân phân phối bị rút giấy phép, có lo thiếu xăng dầu?

Thương nhân phân phối xăng dầu có thể được mua từ nhiều thương nhân đầu mối. Nhưng khi gián đoạn nguồn cung xảy ra, hệ thống này không thể hiện được hết trách nhiệm trong đảm bảo hàng cho các cây xăng.

Thành Công, Savico bội thu năm 2022 nhờ bán xe, VinFast chờ bùng nổ

Nhiều doanh nghiệp kinh doanh xe ô tô bội thu trong năm 2022, ghi nhận doanh thu và lợi nhuận đạt kỷ lục. Tuy nhiên, khó khăn bắt đầu xuất hiện từ quý IV khi tín dụng thắt chặt và lãi suất tăng nhanh.

VietJet của tỷ phú Phương Thảo lần đầu báo lỗ, Vietnam Airlines nguy cơ hủy niêm yết

Vietnam Airlines và VietJet gặp khó khăn lớn trong năm 2022 do gánh nặng tài chính đè nặng với lãi suất cao và tỷ giá có lúc tăng vọt. Vietnam Airlines nguy cơ hủy niêm yết trong khi VietJet của nữ tỷ phú Phương Thảo không thoát lỗ.

Bất chấp khó khăn, nhiều doanh nghiệp vẫn gia nhập 'câu lạc bộ' lãi nghìn tỷ

Bất chấp một năm 2022 kinh tế khó khăn, một số doanh nghiệp vẫn đạt mức doanh thu và lợi nhuận từ hàng nghìn tỷ đồng đến cả chục nghìn tỷ đồng.

Sự kiện chứng khoán đáng chú ý ngày 3/2

Báo cáo kết quả kinh doanh năm 2022 của các mã VGT, SSH, HAH, NCG,… và hoạt động giao dịch cổ phiếu của VIB, LPB, POM,…

Giá vàng trong nước tăng mạnh cùng giá vàng thế giới

Giá vàng trong nước hôm nay (2/2) đồng loạt tăng cao theo giá vàng thế giới. Giá vàng quốc tế chiều nay đã vượt 1.954 USD/ounce, mức cao nhất 9 tháng qua.

Khởi động năm mới, doanh nghiệp TP.HCM cần hơn 14.000 lao động

Các doanh nghiệp cần tuyển dụng 14.300 lao động, trong đó, lĩnh vực gia công cần 5.000; cơ điện tử là 2.200 người; hóa nhựa 500 công nhân; còn lại ở các lĩnh vực dịch vụ.

Giá USD ngân hàng giảm, USD tự do bật tăng

Trong khi giá USD tại nhiều ngân hàng hôm nay (2/2) có xu hướng giảm thì giá USD trên thị trường tự do đảo chiều đi lên. Giá USD thế giới giảm mạnh sau khi Mỹ tăng lãi suất thêm 25 điểm, lên mức cao nhất 15 năm qua.

Giá quặng sắt bật tăng mạnh mẽ, dầu thô chật vật khởi đầu năm mới

Từ đầu năm tới nay, dầu thô và quặng sắt có diễn biến trái ngược nhau. Trong khi giá dầu thô WTI giảm 5,02% về 76,41 USD/thùng, giá dầu thô Brent giảm 3,28% về 82,84 USD/thùng thì giá quặng sắt tăng 9,30% lên 126 USD/tấn.

Chiến lược hướng đến người tiêu dùng của Masan

Năm 2022, với chiến lược mở rộng độ phủ cả kênh offline và online, đẩy mạnh kết nối với khách hàng, Masan đang đặt nền móng vững chắc để bứt phá năm 2023.