Trung tâm Phẫu thuật Sọ mặt và Tạo hình, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 vừa phẫu thuật một trường hợp u xơ thần kinh phức tạp, khối u trùm qua mắt, lan rộng nửa mặt trái.
Chia sẻ với PV VietNamNet, Đại tá, PGS.TS Nguyễn Quang Đức, Giám đốc Trung tâm Phẫu thuật Sọ mặt và Tạo hình, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 (Hà Nội) cho biết, đơn vị vừa và phẫu thuật một trường hợp u xơ thần kinh phức tạp, khối u trùm qua mắt, lan rộng nửa mặt trái, gây biến dạng nghiêm trọng.
Bệnh nhân là chị N.T.H.Q. (34 tuổi, Thái Thụy, Hưng Yên). Bẩm sinh, người bệnh đã có khối u nhỏ ở vùng mắt lớn dần theo thời gian, dù đã trải qua 3 lần phẫu thuật, khối u vẫn tái phát, lần can thiệp gần nhất cách đây 10 năm.
Khối u choán hết nửa mặt bệnh nhân. Ảnh: BSCC
Khi chị Q. nhập viện, khối u đã phát triển rất lớn, chiếm gần toàn bộ vùng mắt trái, gây biến dạng rõ rệt khuôn mặt. U kéo giãn mô quanh mắt, làm lộ và đẩy nhãn cầu ra trước, khiến khuôn mặt mất cân đối. Mắt trái của bệnh nhân gần như mất thị lực. Ngoài ra, trên cơ thể của người bệnh còn xuất hiện nhiều khối u nhỏ rải rác.
Tại bệnh viện, các bác sĩ quyết định phẫu thuật cắt bỏ khối u kết hợp lấy bỏ nhãn cầu. Theo PGS.TS Nguyễn Quang Đức, quá trình phẫu thuật gặp nhiều khó khăn do ranh giới khối u không rõ ràng, rất khó cắt triệt để.
“Đây là loại u giàu mạch máu, thành mạch mỏng nên nguy cơ chảy máu lớn trong quá trình mổ. Sau phẫu thuật, kết quả bước đầu đạt yêu cầu về mặt thẩm mỹ, khuôn mặt bệnh nhân tương đối cân xứng, phần lớn khối u đã được loại bỏ. Tuy nhiên, bệnh nhân vẫn cần theo dõi lâu dài do nguy cơ tái phát cao”, PGS.TS Đức nói.
Căn bệnh không thể điều trị triệt căn
Theo các chuyên gia, u xơ thần kinh là bệnh lý hiếm gặp và không thể điều trị triệt căn. Nguyên nhân chủ yếu liên quan đến rối loạn di truyền, thường gặp nhất là đột biến gene NF1 hoặc NF2 - những gene có vai trò kiểm soát sự phát triển của tế bào thần kinh. Khi các gene này bị đột biến, tế bào tăng sinh mất kiểm soát, hình thành các khối u dọc theo dây thần kinh.
Bệnh có thể di truyền nhưng cũng có những trường hợp xuất hiện do đột biến mới, không có tiền sử gia đình. Người mắc bệnh thường có biểu hiện như xuất hiện nhiều u dưới da, đốm nâu “cà phê sữa” trên da, hoặc khối u phát triển dần theo thời gian.
Trước đó, năm 2025, tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) cũng tiếp nhận một cụ bà 78 tuổi, nhập viện với khối u khổng lồ ở chân phải.
Theo gia đình, khối u xuất hiện từ khi bệnh nhân khoảng 40 tuổi, ở vùng mông và mặt trong đùi phải. Sau 18 năm mang khối u ở chân, người bệnh đi phẫu thuật nhưng chỉ một năm sau, u tái phát ở nhiều vị trí dọc theo vùng bẹn và chân phải. Khoảng 3 tháng trước khi nhập viện, khối u tăng kích thước nhanh, làm biến dạng hoàn toàn chân phải, mất trục sinh lý, kèm viêm nề, chảy dịch tại các vùng tỳ đè. Bệnh nhân mất khả năng đi lại.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ chỉ định cắt tháo khớp háng do chi thể đã mất chức năng, đồng thời tạo hình mỏm cụt để giúp bệnh nhân có thể hồi phục và di chuyển bằng nạng, tránh nguy cơ tắc mạch, loét hay hoại tử. Tuy nhiên, gia đình đã từ chối phẫu thuật.
Theo PGS.TS Phạm Thị Việt Dung, Trưởng khoa Phẫu thuật Tạo hình Thẩm mỹ, Bệnh viện Bạch Mai, u xơ thần kinh không thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể phẫu thuật cắt bỏ từng phần nhằm giảm ảnh hưởng đến thẩm mỹ và chức năng vận động. Trong nhiều trường hợp, người bệnh phải trải qua nhiều lần phẫu thuật trong đời, tùy theo mức độ phát triển của khối u.
Các chuyên gia nhấn mạnh, việc can thiệp sớm khi khối u còn nhỏ sẽ giảm đáng kể nguy cơ biến chứng, đồng thời nâng cao hiệu quả điều trị. Trong những trường hợp u phát triển quá lớn, việc cắt bỏ một phần chi thể đôi khi là giải pháp cần thiết để bảo toàn tính mạng và cải thiện chất lượng sống.
PGS.TS Nguyễn Quang Đức khuyến cáo thêm, người có khối u vùng mặt hoặc cơ thể tăng kích thước theo thời gian, dù không đau, cần đi khám sớm. Những trường hợp có nhiều u nhỏ dưới da hoặc xuất hiện nhiều đốm nâu nên được kiểm tra để loại trừ bệnh lý di truyền.
“Việc phát hiện sớm không chỉ giúp phẫu thuật đơn giản hơn mà còn mang lại kết quả thẩm mỹ và chức năng tốt hơn. Sau điều trị, người bệnh cần theo dõi lâu dài vì nguy cơ tái phát. Đặc biệt, không nên tự ý điều trị hoặc trì hoãn khi khối u có dấu hiệu lớn nhanh, đau hoặc gây biến dạng rõ rệt”, PGS.TS Đức nhấn mạnh.
Các bác sĩ đã phẫu thuật bóc tách thành công khối u xơ tử cung nặng gần 12kg - lớn nhất từ trước đến nay tại Bệnh viện Từ Dũ, bảo tồn khả năng sinh sản cho người phụ nữ 25 tuổi.
Nữ bệnh nhân mới 20 tuổi nhưng thường xuyên đau bụng, một tháng có 2-3 chu kỳ kinh nguyệt. Khi cô đến bệnh viện thăm khám, các bác sĩ phát hiện hàng loạt u xơ mọc ở tử cung.