Chiều 6/7, dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Ban chỉ đạo Trung ương các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026-2030 đã tổ chức hội nghị thúc đẩy thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026-2035; giai đoạn I: 2026-2030.

Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr cùng lãnh đạo các bộ, ngành liên quan dự hội nghị. Hội nghị kết nối trực tuyến đến 34/34 tỉnh, thành phố trên cả nước. 

Toàn cảnh hội nghị.jpg
Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng chủ trì hội nghị.

Thành lập Ban chỉ đạo chung để nâng cao hiệu quả điều hành các Chương trình MTQG

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết, ngày 27/6/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ký Quyết định số 1158/QĐ-TTg thành lập Ban Chỉ đạo Trung ương chung để thực hiện 4 Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030 (Chương trình MTQG tích hợp, Chương trình MTQG về giáo dục, Chương trình MTQG về y tế và Chương trình MTQG phòng chống ma túy đến năm 2030). 

Ban Chỉ đạo Chương trình: Thủ tướng Chính phủ là Trưởng Ban Chỉ đạo. Các Phó Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương gồm: Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng - Phó Trưởng ban Thường trực; Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà; Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu.

Theo Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng, Chương trình MTQG tích hợp có ý nghĩa rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội, là động lực quan trọng để thúc đẩy giảm nghèo bền vững, góp phần nâng cao đời sống của người dân, thay đổi diện mạo của nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. 

“Mặc dù có rất nhiều khó khăn nhưng đến nay, chúng ta cơ bản đã hoàn thiện các văn bản hướng dẫn liên quan đến Chương trình MTQG tích hợp và đã được giao kế hoạch vốn trung hạn 2026-2030 để triển khai”, Phó Thủ tướng cho biết.

Phó thủ tướng.jpg
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại hội nghị.

Theo Phó Thủ tướng, bên cạnh các kết quả đạt được, việc thực hiện Chương trình MTQG tích hợp vẫn còn hạn chế, vướng mắc. Ngoài một số văn bản hướng dẫn còn thiếu thì một số địa phương vẫn còn lúng túng trong quá trình triển khai.

“Việc phân bổ giao vốn thực hiện Chương trình MTQG tích hợp chưa kịp thời. Đặc biệt là việc giải ngân nguồn vốn đầu tư thực hiện 3 Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025 chuyển sang thực hiện năm 2026 còn rất chậm”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh. 

Phó Thủ tướng nghiêm túc phê bình việc Bộ Y tế và các bên liên quan để tiến độ xây dựng chính sách bị chậm, khiến địa phương phải chờ đợi.

Trước tình trạng không phản hồi khi các bộ, ngành gửi văn bản lấy ý kiến (dù vấn đề liên quan trực tiếp đến địa phương), Phó Thủ tướng yêu cầu các địa phương phải thực hiện nghiêm túc; các bộ, ngành phải tăng cường phối hợp để giải quyết nhanh.

Đánh giá việc triển khai Chương trình bằng đầu ra KPI

Trên cơ sở đánh giá những tồn tại, hạn chế của 3 Chương trình MTQG giai đoạn 2021-2025 và tình hình triển khai Chương trình MTQG tích hợp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, thời gian tới cần  đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để cho địa phương. Trung ương chỉ kiểm tra kết quả đầu ra KPI.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tích hợp toàn bộ các nhiệm vụ giao thoa (văn hóa, y tế, giáo dục) vào một mối quản lý chung.

Cơ quan thường trực Chương trình MTQG tích hợp phải kiểm soát chặt chẽ “đầu ra” của dự án. Kiên quyết chấm dứt tình trạng địa phương né việc khó, chỉ chọn việc dễ để làm trong khi bỏ qua các nhu cầu thiết yếu của người dân (như điện, nước sạch, nhà ở).

Đối với Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Phó Thủ tướng yêu cầu chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương tháo gỡ khó khăn cho hợp phần phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Trong đó cần tập trung vào các nhiệm vụ như: phát triển sinh kế bền vững, bảo tồn bản sắc văn hóa, nâng cao năng lực cộng đồng, và đặc biệt chú trọng củng cố quốc phòng - an ninh vùng biên giới, hải đảo.

“Phải rà soát, giải quyết dứt điểm các vùng thiếu nước sạch trầm trọng. Hiện có nơi người dân phải đi chở nước xa từ 5 - 13km vào mùa nắng nóng”, Phó Thủ tướng lưu ý.

Đối với Bộ Tài chính, Phó Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hoàn thành phương án phân bổ và giao kế hoạch vốn năm 2026 cho các địa phương trong tuần này (trước phiên họp Ban Chỉ đạo vào sáng thứ Năm tới đây - PV)

Đồng thời, hướng dẫn các địa phương điều chỉnh cơ cấu tài chính hằng năm theo hướng triệt để tiết kiệm chi thường xuyên. Mục tiêu giai đoạn tới phải giảm tỷ lệ chi thường xuyên xuống tối đa là 30%, dành ít nhất 70% nguồn lực cho đầu tư phát triển; chấm dứt hoàn toàn tình trạng nợ đọng xây dựng cơ bản tại các dự án.

Tập trung giải ngân vốn chuyển nguồn, không tạo áp lực cho giai đoạn mới

Báo cáo với Phó Thủ tướng, ông Nguyễn Hoàng Hiệp - Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường - cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026 đã có 54 văn bản (16 văn bản quy phạm pháp luật) được ban hành để triển khai Chương trình MTQG tích hợp. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã ban hành sổ tay hướng dẫn chương trình và tổ chức tập huấn cho khoảng 12.000 cán bộ các cấp.

NongnghiepvaMoitruong.jpg
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp phát biểu tại hội nghị.

“Hiện đã có 23/34 tỉnh, thành phố thành lập Ban Chỉ đạo cấp tỉnh. Nhưng với việc Thủ tướng quyết định thành lập Ban chỉ đạo chung 4 Chương trình MTQG thì các địa phương sẽ phải kiện toàn lại, các địa phương chưa thành lập thì đang tạm dừng lại để chờ quy định chung”, ông Hiệp cho biết.

Về kế hoạch đầu tư công, theo ông Hiệp, Chính phủ đã ban hành phân bổ 70 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 cho các tỉnh, thành phố và các bộ, ngành triển khai Chương trình. Riêng năm 2026, hiện Bộ Tài chính đã hoàn thiện phương án phân bổ 9 nghìn tỷ đồng vốn ngân sách Trung ương. 

Thứ trưởng Bộ Tài chính Tạ Anh Tuấn:

Chương trình MTQG tích hợp có tổng mức đầu tư cao nhất trong tất cả các Chương trình MTQG giai đoạn 2026 - 2030. Chúng tôi đánh giá đây là chương trình có sự chuẩn bị bài bản và rõ ràng hơn ngay từ những bước đầu tiên về chính sách, hướng dẫn. 

Tuy nhiên, trong quá trình tổ chức và triển khai thực hiện vẫn còn nhiều khó khăn. Trong đó, việc giải ngân chậm hơn so với giải ngân chung vốn đầu tư công.
 

Về giải ngân vốn ngân sách Trung ương hơn 17.671 tỷ đồng của 3 Chương trình MTQG giai đoạn 2021- 2025 chuyển sang thực hiện trong năm 2026, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, tính đến ngày 30/6/2026 mới đạt 23,5% kế hoạch vốn đầu tư công. 

“Trong đó vốn Chương trình phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt 24,3%, xây dựng nông thôn mới đạt 18,9% và giảm nghèo bền vững đạt 18,9%. Các địa phương đều cam kết cơ bản giải ngân hết vốn đầu tư trong năm 2026”, ông Hiệp cho biết.

Về kinh phí thường xuyên của 3 chương trình hiện mới giải ngân được 15,2%. Trong đó Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi đạt 17,4%, xây dựng nông thôn mới đạt 11,6% và giảm nghèo bền vững đạt 13,5%.

1783326760574_7476878547617428374_7476878547617428374_8da97d3153e257341bd9aac3816dd5f3.jpg
Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nguyễn Đình Khang, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Vinh Tơr dự hội nghị.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị trong 6 tháng cuối năm 2026, các bộ, cơ quan Trung ương khẩn trương rà soát, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, chủ động hướng dẫn địa phương hoàn thành phân bổ vốn ngân sách Trung ương năm 2026.

“Sau khi được giao vốn, các địa phương khẩn trương phân bổ chi tiết, lựa chọn nhiệm vụ dự án đủ điều kiện phù hợp với nhu cầu và khả năng giải ngân, không bố trí vốn dàn trải hoặc cho các nhiệm vụ chưa đủ điều kiện”, ông Hiệp đề nghị.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đề nghị các tỉnh, thành phố khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo và cơ quan giúp việc, ban hành các quy định về phân bổ vốn, bộ tiêu chí xã nông thôn mới và các văn bản thuộc thẩm quyền. Đồng thời rà soát các dự án sử dụng nguồn vốn kéo dài, tập trung cao tháo gỡ vướng mắc và phấn đấu giải ngân hết số vốn chuyển nguồn trong năm 2026.

Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo các địa phương đã báo cáo kết quả giải ngân vốn chuyển nguồn của 3 chương trình giai đoạn 2021-2025 sang thực hiện năm 2026; đồng thời kiến nghị Chính phủ, các bộ ngành trung ương nhiều nội dung liên quan đến quá trình triển khai Chương trình MTQG giai đoạn 2026-2030.