Nông nghiệp Việt Nam đang đứng trước bước ngoặt lớn, chuyển dịch mạnh mẽ từ sản xuất truyền thống sang hướng giá trị gia tăng và bền vững. Trong bối cảnh đó, xúc tiến thương mại (XTTM) không chỉ đơn thuần là việc bán hàng mà đã trở thành công cụ chiến lược để xây dựng thương hiệu vùng. XTTM đóng vai trò là cầu nối quan trọng giữa sản phẩm, câu chuyện văn hóa và điểm đến du lịch.
Tại Diễn đàn “Xúc tiến du lịch nông nghiệp, nông thôn trong liên kết vùng” được tổ chức tại Tây Ninh ngày 5/12, ông Nguyễn Minh Tiến – Giám đốc Trung tâm XTTM nông nghiệp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có bài phát biểu với chủ đề “Tăng cường XTTM và quảng bá sản phẩm nông nghiệp – Nền tảng thúc đẩy du lịch nông nghiệp, nông thôn trong liên kết vùng”. Theo ông Tiến, thực tế cho thấy, du khách hiện nay không chỉ mua một sản phẩm nông nghiệp đơn thuần mà họ muốn mua cả câu chuyện và những ký ức đi kèm. Do đó, du lịch nông nghiệp, nông thôn đang nổi lên như một hướng đi dài hạn, giúp tạo ra sinh kế bền vững khi kết hợp được việc quảng bá sản phẩm với các trải nghiệm bản sắc văn hóa địa phương.

Thời gian qua, công tác XTTM nông nghiệp đã có những bước tiến đáng kể về tính chuyên nghiệp và sự đa dạng. Các hội chợ triển lãm, tuần lễ trái cây, hay các không gian trưng bày sản phẩm OCOP được tổ chức thường xuyên, tạo ra các điểm kết nối cung – cầu hiệu quả. Đặc biệt, việc hình thành "Không gian Du lịch nông nghiệp nông thôn Việt Nam" đã giúp quảng bá hình ảnh làng quê một cách trực quan hơn.
Sự gắn kết giữa sản phẩm nông nghiệp và điểm đến ngày càng rõ nét thông qua các mô hình trình diễn, kể chuyện và cho khách dùng thử sản phẩm tại chỗ. Nhờ đó, du lịch nông nghiệp phát triển thu hút đông đảo du khách, khiến giá trị kinh tế từ nông nghiệp tăng lên gấp nhiều lần so với canh tác truyền thống. Nhiều tuyến trải nghiệm đặc trưng theo từng vùng miền đã được hình thành với sự tham gia sâu sắc của cộng đồng địa phương.
Dù đạt được nhiều kết quả, song ông Tiến cũng chỉ ra ngành nông nghiệp và du lịch vẫn đối mặt với không ít thách thức. Hạn chế lớn nhất hiện nay là mối liên kết vùng còn rời rạc, thiếu sự phối hợp chặt chẽ và chưa có hệ thống dữ liệu dùng chung. Tình trạng "mạnh ai nấy làm" giữa các địa phương dẫn đến việc thiếu các chương trình chỉ đạo thống nhất.
Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm nông nghiệp vẫn chưa được chuẩn hóa và thiếu đi những câu chuyện thương hiệu hấp dẫn để thu hút du khách. Các sự kiện xúc tiến thương mại đôi khi còn nặng về trưng bày, thiếu các hoạt động tương tác, trải nghiệm cảm xúc như mùi hương đồng nội hay không gian bản địa, khiến khách tham quan chưa thực sự "kết nối" được với sản phẩm. Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ số và nguồn nhân lực vận hành tự phát cũng là những điểm yếu cần khắc phục.
Để đưa du lịch nông nghiệp phát triển bền vững, các chuyên gia khẳng định cộng đồng phải là trung tâm và đóng vai trò là những "sứ giả văn hóa", người kể chuyện trực tiếp cho du khách. Liên kết vùng cần được đẩy mạnh để tạo sức mạnh tổng hợp thông qua việc chia sẻ dữ liệu, phối hợp truyền thông và xây dựng các tuyến trải nghiệm chung xuyên suốt các địa phương.
Các giải pháp trọng tâm bao gồm: Hoàn thiện cơ chế liên kết vùng: Xây dựng bộ tiêu chí và cơ sở dữ liệu dùng chung để đồng bộ hóa hoạt động giữa các tỉnh thành; Chuẩn hóa sản phẩm gắn với văn hóa: Mỗi sản phẩm nông sản, đặc biệt là sản phẩm OCOP, cần được xây dựng câu chuyện thương hiệu riêng biệt, đậm chất bản địa; Tạo trải nghiệm cảm xúc: Tại các sự kiện xúc tiến, cần chú trọng vào yếu tố trình diễn, tương tác để chạm đến cảm xúc của du khách qua nụ cười hiếu khách và không gian trải nghiệm thực tế; Đẩy mạnh chuyển đổi số: Ứng dụng bản đồ số du lịch nông nghiệp, video 360°, livestream kết nối cung cầu và đồng bộ dữ liệu trên các nền tảng thương mại điện tử.
Việc thực hiện đồng bộ các giải pháp này không chỉ giúp nâng tầm nông sản Việt mà còn biến vùng nông thôn thành những điểm đến du lịch giàu bản sắc và giá trị.