Là cây mọc hoang quen thuộc ở nhiều vùng nông thôn Việt Nam, cối xay từ lâu được sử dụng trong y học dân gian với công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, hỗ trợ điều trị sỏi thận nhỏ.
Cây huyết dụ (phát dụ, long huyết) có tên khoa học Cordyline fruticosa, là cây cảnh phổ biến trong nhiều gia đình Việt nhờ màu lá đỏ tím nổi bật. Trong quan niệm phong thủy, cây được cho là giúp chiêu tài lộc, mang lại may mắn, đồng thời góp phần “bảo vệ” không gian sống khỏi năng lượng tiêu cực.
Không chỉ dừng ở giá trị trang trí, huyết dụ từ lâu đã được sử dụng trong y học dân gian như một vị thuốc quen thuộc. Theo Tiến sĩ Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học thuốc nam, trong y học cổ truyền, huyết dụ có vị ngọt, nhạt, tính mát, tác dụng cầm máu.
Loại lá này thường được dùng hỗ trợ trong các trường hợp chảy máu cam, rong kinh, băng huyết mức độ nhẹ; ho ra máu hoặc đi ngoài ra máu nhẹ. Trong thực tế, người dân thường sắc lá huyết dụ lấy nước uống khi có biểu hiện “nhiệt huyết”, hoặc phối hợp cùng các vị thuốc khác trong các bài thuốc phụ khoa dân gian.
Ngoài ra, ở một số địa phương, thân cây huyết dụ còn được tận dụng bằng cách băm nhỏ, phơi khô, sao vàng rồi sắc uống hoặc ngâm rượu. Cách dùng này được cho là giúp tăng cường gân cốt, cải thiện thể lực, đặc biệt ở nam giới.
Dưới góc nhìn y học hiện đại, một số nghiên cứu bước đầu cho thấy trong lá huyết dụ chứa các hợp chất sinh học như flavonoid, anthocyanin, chính là thành phần tạo nên màu đỏ tím đặc trưng cùng nhiều chất có khả năng chống oxy hóa và chống viêm.
"Một số thử nghiệm thực nghiệm cũng ghi nhận huyết dụ có thể giúp tăng độ bền thành mạch, từ đó hỗ trợ giảm tình trạng chảy máu nhẹ thông qua cơ chế bảo vệ mao mạch. Điều này phần nào lý giải cho kinh nghiệm dân gian sử dụng loại cây này trong các chứng xuất huyết mức độ nhẹ", Tiến sĩ Phương nói.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng nhấn mạnh, huyết dụ chỉ nên dùng trong những trường hợp chảy máu nhẹ, mang tính hỗ trợ. Với các tình trạng xuất huyết nặng, rối loạn đông máu hoặc bệnh lý nghiêm trọng, người bệnh cần được thăm khám và điều trị y tế kịp thời, không nên tự ý dùng thay thế.
Đặc biệt, phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh lý nền cần thận trọng khi sử dụng kéo dài các bài thuốc từ huyết dụ. Việc dùng dược liệu nên có sự tư vấn của thầy thuốc để đảm bảo an toàn và hiệu quả.
Không chỉ là gia vị tạo hương thơm đặc trưng cho món ăn, lá dổi đất còn được dân gian ví như “lá kim cương” nhờ khả năng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đau dạ dày và nhiều lợi ích sức khỏe đáng chú ý.
Cây phay có tên khoa học Duabanga grandiflora, là cây gỗ mọc tự nhiên ở bìa rừng, ven suối Việt Nam được người dân nhiều nơi dùng chữa tiểu buốt, tiểu rắt.
.svg){kind=icon}
