Ali Larijani, Thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia tối cao Iran cho biết khó có thể đạt được an ninh ở eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột vẫn tiếp diễn trong khu vực.
Theo hãng tin CNN, khi cuộc xung đột với Iran leo thang, các tuyến đường vận chuyển năng lượng của thế giới đang bị thu hẹp tới mức "phi tuyến tính", nghĩa là mỗi ngày eo biển Hormuz đóng cửa, những tổn thất về kinh tế không chỉ tăng gấp đôi mà là theo cấp số nhân.
Vì vậy, chính quyền của Tổng thống Trump đang nỗ lực giải quyết cuộc khủng hoảng dầu mỏ trên nhiều mặt trận. Mỹ đang tổ chức một chiến dịch quân sự phức tạp để khôi phục dòng chảy của các tàu chở dầu qua eo biển Hormuz, đồng thời tìm cách giảm giá thông qua việc tác động lên thị trường. Washington cũng phát động một chiến dịch tuyên truyền để trấn an công chúng rằng bất kỳ khó khăn nào về giá xăng dầu có thể chỉ là ngắn hạn.
Tuy nhiên, bên trong Lầu Năm Góc và Cánh Tây của Nhà Trắng, tình hình trở nên ảm đạm. Dầu thô Brent, chuẩn mực cho dầu mỏ quốc tế, đã tăng vọt qua mốc 100 USD/thùng. Tình trạng thiếu dầu lưu thông trên thị trường toàn cầu đã làm chậm sản lượng và đang nhanh chóng tiến đến điểm bùng phát, nơi các nhà sản xuất dầu lớn phải ngừng hoạt động hoàn toàn do hạn chế về kho chứa.
Kuwait, Iraq và Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) đang đóng các giếng dầu khi các bể chứa bị tràn. Một khi các giếng này ngừng hoạt động, một lỗ hổng nguồn cung tiềm tàng sẽ hình thành, gây ra hiệu ứng dây chuyền đối với nền kinh tế toàn cầu.
Một cựu quan chức cấp cao Mỹ nhận định: "Nếu tình hình thị trường như hiện nay kéo dài hoặc trở nên tồi tệ hơn, nó sẽ buộc chúng ta phải xem xét lại quy mô và phạm vi của chiến dịch... Cần có một giải pháp cấp bách trong thời gian ngắn và Nhà Trắng nhận thức được điều đó".
Theo các nhà phân tích thị trường và các nhà ngoại giao, giải pháp tức thời duy nhất cho cuộc khủng hoảng leo thang này là một chiến dịch hộ tống của Hải quân Mỹ. Đây là điều Tổng thống Trump đã cam kết vào tuần trước để bảo vệ các tài sản vận tải biển trong thời gian ngắn.
Một số người được thông báo về kế hoạch trên tiết lộ, các cuộc thảo luận nội bộ về thời điểm và điều kiện để tiến hành chiến dịch hải quân như vậy là trọng tâm chính của chính quyền Trump trong tuần qua. Giới chức Mỹ đã tập trung phân tích rủi ro khi điều động các khí tài hải quân Mỹ vào một khu vực đang diễn ra xung đột. Một nhân vật trong chính quyên mô tả tình trạng hiện tại ở eo biển Hormuz giống như "thung lũng chết".
Trong khi nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln đang trong trạng thái sẵn sàng, thực tế chiến thuật trên biển lại vô cùng nguy hiểm. Iran đã chia cắt eo biển một cách hiệu quả với sự tham gia của lực lượng hải quân truyền thống và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC). IRGC có khả năng triển khai một “hàng rào” gồm các tàu rải thủy lôi phân tán, tàu cảm tử chở đầy chất nổ và các trận địa tên lửa đặt trên bờ.
Các tàu chiến của Mỹ đang tránh những điểm nghẽn nguy hiểm hơn ở eo biển trong khi vẫn hỗ trợ các hoạt động của Mỹ tại Iran. Việc đảm nhận nhiệm vụ hộ tống sẽ đòi hỏi phải đưa các tàu hải quân vào tình thế nguy hiểm chỉ để bảo vệ các tàu chở dầu, mà không mang lại lợi thế chiến lược rõ ràng nào cho chính cuộc xung đột.
Kế hoạch tác chiến lâu dài bao gồm tàu khu trục Mỹ bảo vệ các tàu chở dầu khỏi mối đe dọa xuất phát từ Iran và tàu chiến ven biển (LCS) trợ giúp. Tuy nhiên, thông tin tình báo cho thấy Iran đang chơi trò tâm lý chiến. Nước Cộng hòa Hồi giáo này sẽ không tấn công các tàu đang tiến vào Vịnh, thay vào đó họ dự kiến sẽ nhắm mục tiêu vào các tàu này trên đường rời đi khi chúng đã chở đầy hàng.
Các nhà phân tích nhận định Iran sẽ ưu tiên nhắm vào các tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng trước tiên, những con tàu có thể "phát nổ như quả bom Beirut", tiếp theo là các tàu chở dầu để tối đa hóa sự hỗn loạn về môi trường và kinh tế.
Ông Ali Larijani, thư ký Hội đồng An ninh quốc gia tối cao Iran ngày 9/3 tuyên bố khó có thể đạt được an ninh ở eo biển Hormuz giữa lúc cuộc xung đột do Mỹ và Israel châm ngòi trong khu vực đang diễn ra.
Theo một người am hiểu về kế hoạch dùng hải quân để hộ tống các tàu nói với hãng tin CNN, một trong những dấu hiệu hàng đầu cho thấy các hoạt động hộ tống của hải quân đã tiến triển từ giai đoạn lập kế hoạch tới giai đoạn sắp triển khai đó là Mỹ và các quốc gia Vùng Vịnh bắt đầu tấn công các mục tiêu xung quanh eo biển. Trong đó, Mỹ có thể cung cấp cho các đối tác Vùng Vịnh thông tin tình báo về danh sách mục tiêu.
Trong khi quân đội Mỹ vẫn đang xem xét các kế hoạch và vấn đề hậu cần, chính quyền của ông Trump đang gấp rút tìm kiếm các biện pháp thứ cấp để ổn định thị trường. Hiện, các quan chức Mỹ đều nhấn mạnh quan điểm dài hạn rằng sự gián đoạn của thị trường chỉ là khó khăn ngắn hạn và sẽ dần lắng xuống.
Cho đến nay, các quan chức chính quyền Trump cho biết Nhà Trắng không có ý định sử dụng Kho dự trữ dầu chiến lược, vốn là kho dự trữ dầu thô khẩn cấp lớn nhất thế giới. Hôm 9/3, nhóm 7 nền kinh tế phát triển (G7) cũng đã thảo luận về khả năng giải phóng kho dự trữ dầu chiến lược sau khi giá dầu tăng vọt lên trên 100 USD/thùng. Tuy nhiên, họ đã chọn không xúc tiến biện pháp này ngay lúc này.
Trong một động thái thực tế, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã ra tín hiệu sẵn sàng gỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với hàng trăm triệu thùng dầu của Nga đang bị mắc kẹt trên biển để bơm thanh khoản ngay lập tức.
Đối với ông Trump, cuộc khủng hoảng không chỉ đơn thuần là vấn đề địa chính trị, mà còn là vấn đề chính trị sống còn trong nước. Khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần vào tháng 11, giá xăng dầu tăng vọt chính là mối đe dọa “gây tổn hại chính trị” mà không một lời lẽ ngoại giao nào có thể che giấu được.
Dầu thô Iran sở hữu cấu trúc hóa học hiếm có mà cả dầu đá phiến của Mỹ lẫn dầu thô nặng của Venezuela đều không có, khiến loại nhiên liệu này trở thành thứ không thể thay thế đối với các nhà máy lọc dầu trên khắp châu Á.
Đài truyền hình nhà nước Iran mới đây đã xác nhận việc tân Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei bị thương trong cuộc xung đột với Mỹ và Israel, nhưng không cung cấp thông tin cụ thể.
Mojtaba Khamenei, giáo sĩ từ lâu được xem là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất nhưng lại ít được biết đến trong chính trường Iran, đã được bổ nhiệm làm lãnh tụ tối cao mới của nước này.
.svg){kind=icon}
