Đa dạng hình thức tuyên truyền, đưa thông tin đến từng bản làng
Những năm gần đây, cùng với các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng, tuổi trẻ Lai Châu đang trở thành lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền, vận động người dân thay đổi nhận thức, từng bước xóa bỏ những hủ tục còn tồn tại ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Một trong những nội dung được các cấp bộ đoàn đặc biệt quan tâm là phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Đây vẫn là vấn đề tồn tại ở nhiều địa bàn vùng sâu, vùng xa, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dân số, cơ hội học tập của thanh thiếu niên và nguy cơ tái nghèo trong cộng đồng.
Tại xã Sìn Hồ, địa phương có 27 thôn, bản với hơn 2.700 hộ dân, trên 13.500 nhân khẩu thuộc 18 nhóm dân tộc, hiện có hơn 3.300 thanh niên trong độ tuổi từ 16 đến 30. Theo thống kê giai đoạn 2023 - 2025, trên địa bàn xảy ra 59 trường hợp tảo hôn; trong đó có 20 trường hợp ở độ tuổi từ 14 - 16 và 39 trường hợp từ 16 - 18 tuổi. Đáng chú ý, gần 70% số trường hợp tảo hôn đã bỏ học, nhiều em sinh con khi chưa đủ điều kiện về thể chất, tâm lý và kinh tế.
Trước thực trạng đó, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn Lai Châu đã phối hợp với Plan vùng Lai Châu tổ chức Hội thảo khoa học “Thanh niên với phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trên địa bàn tỉnh Lai Châu năm 2026”. Tại hội thảo, các đại biểu tập trung chia sẻ với bà con về thực trạng, nguyên nhân, hệ lụy của tảo hôn, đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền trong thanh thiếu niên.
Không dừng lại ở các hội thảo, các cấp bộ đoàn còn đổi mới mạnh mẽ hình thức truyền thông. Thay vì chỉ tuyên truyền bằng các buổi phổ biến pháp luật khô cứng, nhiều hoạt động ngoại khóa, sân khấu hóa, tiểu phẩm tình huống được tổ chức tại trường học và khu dân cư, giúp thanh thiếu niên trực tiếp tham gia, trải nghiệm và hiểu rõ hơn những hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống.
Từ đầu năm đến nay, Đoàn Thanh niên xã Sìn Hồ đã tổ chức 16 buổi tuyên truyền tại các thôn, bản; phối hợp thực hiện 4 hoạt động tuyên truyền trong trường học; duy trì 4 mô hình câu lạc bộ thanh niên tham gia phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Qua đó, nhiều học sinh không chỉ là người tiếp nhận thông tin mà còn trở thành những tuyên truyền viên tích cực, lan tỏa nhận thức đúng đắn đến bạn bè, gia đình và cộng đồng.
Đặc biệt, công tác tuyên truyền được triển khai theo phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng”. Các cơ sở đoàn thường xuyên lồng ghép nội dung Luật Hôn nhân và Gia đình, quy định về độ tuổi kết hôn, tác hại của tảo hôn trong các buổi sinh hoạt chi đoàn, hoạt động văn hóa, văn nghệ và thể thao tại cơ sở.
Để nâng cao hiệu quả vận động, các cấp bộ đoàn còn phối hợp chặt chẽ với già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng. Với sự am hiểu phong tục, tập quán, ngôn ngữ địa phương và có tiếng nói trong cộng đồng, những người có uy tín đã cùng đoàn viên thanh niên đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động và ngăn chặn kịp thời các trường hợp có nguy cơ tảo hôn.
Thông qua các hoạt động này, tổ chức đoàn mong muốn lan tỏa thông điệp rằng học tập, rèn luyện, lập thân, lập nghiệp chính là con đường bền vững để thanh niên có tương lai tốt đẹp hơn, góp phần xây dựng gia đình hạnh phúc và quê hương phát triển.
Tiên phong hỗ trợ người dân tiếp cận môi trường số
Bên cạnh công tác tuyên truyền, tuổi trẻ Lai Châu còn là lực lượng đi đầu trong hỗ trợ người dân tiếp cận công nghệ, góp phần thu hẹp khoảng cách số ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Tại nhiều địa phương vùng cao, việc sử dụng điện thoại thông minh, thực hiện dịch vụ công trực tuyến hay khai thác các tiện ích số vẫn còn nhiều khó khăn đối với người dân. Đoàn viên thanh niên đã trực tiếp hướng dẫn người dân tích hợp giấy phép lái xe, bảo hiểm y tế, đăng ký xe vào ứng dụng VNeID mức độ 2; hỗ trợ xác nhận sim chính chủ và thực hiện các thủ tục hành chính trên nền tảng số.
Những việc làm tưởng chừng nhỏ nhưng đã giúp nhiều người dân lần đầu tiếp cận và sử dụng thành thạo các tiện ích số, từ đó tiết kiệm thời gian, chi phí và thuận lợi hơn trong quá trình giải quyết thủ tục hành chính.
Từ những buổi tuyên truyền tại bản làng đến những hoạt động hỗ trợ người dân sử dụng dịch vụ số, tuổi trẻ Lai Châu đang từng bước khẳng định vai trò lực lượng tiên phong trong công tác giảm nghèo thông tin. Mỗi người dân được tiếp cận thông tin chính thống, mỗi thanh niên nhận thức đúng về tương lai của mình hay mỗi hộ gia đình biết sử dụng các tiện ích số đều là những kết quả thiết thực mà màu áo xanh đang góp phần tạo dựng trên hành trình xây dựng quê hương ngày càng phát triển.