Dưới ánh đèn của hội trường UBND xã Thái Hòa (Phú Thọ), một lớp học đặc biệt vẫn đều đặn diễn ra vào mỗi buổi tối. Không bảng đen, phấn trắng hay giáo án theo cách truyền thống, lớp học “xóa mù” công nghệ trở thành nơi người dân lần đầu tiếp cận với điện thoại thông minh, học cách truy cập dịch vụ công trực tuyến và nhận diện thông tin trên không gian mạng.
Ở Thái Hòa, khái niệm “biết chữ” đã được mở rộng theo yêu cầu của thời đại số. Người dân không chỉ đọc, viết mà còn phải “biết số” – biết sử dụng các ứng dụng số thiết yếu, thanh toán không dùng tiền mặt, tra cứu thủ tục hành chính và nhận biết thông tin đúng sai trên mạng. Những lớp học giản dị ấy đang từng bước thu hẹp khoảng cách thông tin, nhất là với người cao tuổi, lao động nông thôn – những nhóm dễ bị bỏ lại phía sau trong tiến trình chuyển đổi số.
Theo chị Nguyễn Thị Bình, thành viên Tổ công nghệ số cộng đồng xã, rào cản lớn nhất không phải là thiết bị hay đường truyền, mà là tâm lý e ngại của người dân khi tiếp cận công nghệ. “Khi được hướng dẫn cụ thể, bà con làm được ngay và rất hào hứng. Quan trọng là phải kiên trì, cầm tay chỉ việc để họ tự tin sử dụng”, chị Bình chia sẻ.
Từ những buổi học như thế, công nghệ dần trở nên gần gũi hơn với người dân, mở ra cơ hội tiếp cận thông tin và dịch vụ hiện đại ngay tại cơ sở.
Xã Thái Hòa xác định giảm nghèo thông tin là nhiệm vụ gắn chặt với chuyển đổi số. Thông tin chính thống được đưa đến người dân qua nhiều kênh: hệ thống truyền thanh cơ sở, các buổi sinh hoạt cộng đồng, nhóm Zalo, Facebook của thôn, xóm.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề thiết yếu: chính sách, pháp luật, hướng dẫn sử dụng dịch vụ công trực tuyến, kỹ năng số cơ bản, an toàn thông tin. Người dân được hướng dẫn cách nhận diện tin giả, bảo mật dữ liệu cá nhân, sử dụng mạng xã hội đúng cách.
Từ chỗ tiếp nhận thông tin thụ động, nhiều người đã chủ động tra cứu thủ tục hành chính, đăng ký giấy tờ trực tuyến ngay tại nhà. Việc tiếp cận thông tin trở nên nhanh hơn, chính xác hơn, giảm phụ thuộc vào trung gian.
Tinh thần “người biết nhiều dạy người biết ít” tạo nên sự lan tỏa rõ nét. Với 29 Tổ công nghệ số cộng đồng, 145 thành viên, mạng lưới hỗ trợ được phủ kín các khu dân cư. Không gian hướng dẫn không chỉ ở hội trường mà diễn ra tại từng hộ gia đình, từng điểm sản xuất.
Chị Nguyễn Ngọc Huyền, một chủ hộ kinh doanh nông sản tại đây chia sẻ, Trước đây chị chủ yếu bán hàng cho người dân trong xã. Giờ được hướng dẫn bán online, thanh toán điện tử, khách ở xa cũng biết đến và mua sản phẩm. Thu nhập của chị vì thế mà ổn định hơn.
Những chuyển biến về thông tin nhanh chóng phản ánh vào kết quả thực tế. Theo rà soát, hơn 90% người dân trong độ tuổi lao động tại Thái Hòa đã có kỹ năng số cơ bản; gần như toàn bộ lao động trong doanh nghiệp, hợp tác xã sử dụng thiết bị thông minh trong công việc.
Trong lĩnh vực hành chính, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến tăng mạnh, đạt 100% vào quý I/2026. Điều này cho thấy người dân đã chủ động tiếp cận và sử dụng dịch vụ công trực tuyến, thay vì đến trực tiếp cơ quan hành chính như trước.
Việc số hóa cũng được triển khai đồng bộ. Tất cả văn bản tại xã được xử lý trên môi trường mạng, tỷ lệ cấp kết quả điện tử duy trì ở mức cao. Thủ tục hành chính được rút ngắn, minh bạch hơn, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.
Theo lãnh đạo UBND xã Thái Hòa, chuyển đổi số đã trở thành một phần trong đời sống thường ngày. Khi người dân hiểu và sử dụng được công nghệ, hiệu quả quản lý cũng được nâng lên rõ rệt.
Đáng chú ý, mô hình hỗ trợ tận nhà được triển khai cho các nhóm yếu thế. Hơn 250 người cao tuổi, người khuyết tật đã được hướng dẫn sử dụng điện thoại thông minh, tiếp cận dịch vụ số. Cách làm này giúp thu hẹp khoảng cách số, đảm bảo không ai bị bỏ lại phía sau.
Dù vẫn còn những hạn chế về hạ tầng và thiết bị, với nguồn lực đầu tư cùng quyết tâm của địa phương, Thái Hòa đang từng bước hoàn thiện nền tảng số ở cơ sở.
.svg){kind=icon}
