
Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) vừa có giải đáp liên quan đến trường hợp người dân nhận chuyển nhượng đất từ tháng 2/1993 từ một người đã được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), nhưng đến nay mới thực hiện thủ tục sang tên, cấp sổ mới.
Theo đó, căn cứ khoản 4 Điều 3 Nghị định 123/2024/NĐ-CP ngày 4/10/2024 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai, trường hợp đã thực hiện hành vi nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 và trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành mà chưa có văn bản xử lý vi phạm của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì không bị xử phạt vi phạm hành chính theo Điều 16 của Nghị định này.
Như vậy, với trường hợp nhận chuyển nhượng đất từ tháng 2/1993 nhưng đến nay mới thực hiện thủ tục đăng ký biến động, cấp sổ đỏ, nếu trước đó chưa từng bị cơ quan chức năng lập biên bản hoặc ban hành quyết định xử lý vi phạm thì sẽ không bị xử phạt hành chính.
Quy định này được xem là tháo gỡ cho nhiều trường hợp mua bán, chuyển nhượng đất bằng giấy tờ viết tay hoặc giao dịch thực tế từ nhiều năm trước nhưng chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.

Tuy nhiên, cơ quan quản lý cũng lưu ý người sử dụng đất cần sớm hoàn thiện thủ tục đăng ký, sang tên theo quy định để đảm bảo quyền lợi hợp pháp, tránh phát sinh tranh chấp hoặc khó khăn trong quá trình giao dịch, thừa kế, thế chấp sau này.
Đề xuất hợp thức hoá mua đất bằng giấy viết tay
Thực tế, tình trạng mua bán, chuyển nhượng đất bằng giấy viết tay tồn tại nhiều năm qua và vẫn để lại không ít vướng mắc pháp lý.
Mới đây, trong tờ trình đề xuất sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai 2024, Bộ NN&MT cho biết suốt hơn chục năm qua vẫn tồn tại rất nhiều trường hợp mua bán, chuyển nhượng đất đai chưa hoàn tất thủ tục pháp lý.
Theo Bộ này, nhiều trường hợp mua bán nhà, đất bằng giấy viết tay không được cấp sổ đỏ, khiến người sử dụng đất bị hạn chế quyền giao dịch, thế chấp và tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tranh chấp.
Để đảm bảo quyền lợi của người dân, Bộ đề xuất công nhận quyền sử dụng đất đối với các trường hợp mua bán bằng giấy viết tay trong giai đoạn từ sau ngày 1/7/2014 đến trước ngày 1/8/2024 - thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực thi hành.
Cũng tại tờ trình này, Bộ đề xuất điều chỉnh quyền của người sử dụng đất trong thời gian đã có thông báo thu hồi đất nhưng chưa ban hành quyết định thu hồi.
Theo cơ quan soạn thảo, thực tế thời gian qua phát sinh tình trạng mua bán đất “đón đền bù” nhằm hưởng chênh lệch chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư.
Do đó, Bộ đề xuất siết theo hướng người nhận chuyển nhượng, nhận tặng cho hoặc góp vốn bằng quyền sử dụng đất trong giai đoạn chờ thu hồi chỉ được hưởng quyền bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tương ứng với người có đất bị thu hồi trước đó.
Bộ NN&MT cho rằng việc này sẽ góp phần hạn chế đầu cơ, trục lợi chính sách, đồng thời bảo đảm công bằng trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

