Nếu giỏi giang thế, sao phải về làm lãnh đạo với bố?

Bùi Phú Châu Học Thạc sĩ Luật tại Anh

Dư luận có thể hoài nghi những người được xem là “có năng lực” mà lại thích vào làm lãnh đạo với bố!

Dư luận có thể hoài nghi những người được xem là “có năng lực” mà lại thích vào làm lãnh đạo với bố!

Mới đây, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ Nội vụ kiểm tra thông tin “bổ nhiệm người nhà”, tiến hành thanh tra công vụ, báo cáo trước ngày 30/10.  Chỉ đạo được đưa ra sau khi báo chí phản ánh lãnh đạo một số địa phương tuyển dụng, bổ nhiệm người nhà vào các đơn vị do mình phụ trách, quản lý, gây bức xúc, bất bình trong dư luận, làm giảm sút lòng tin của người dân đối với nền công vụ.

Có thể nói một lần nữa người đứng đầu Chính phủ thể hiện quyết tâm trong vấn đề “tìm người tài, không tìm người nhà”. Còn nhớ, dư luận từng xôn xao trước những vụ việc như “cả họ làm quan” ở một huyện của Thừa thiên Huế hay Hà Tây. “Khó coi” hơn nữa là những chuyện như bố chi cục trưởng bổ nhiệm con làm chi cục phó, hay chồng cục trưởng quy hoạch vợ làm cục phó.

Trong tất cả các trường hợp này, “bài” quen thuộc được đưa ra là “đúng quy trình” hay không có văn bản hay quy định hiện hành nào cấm. Như lời vị chi cục trưởng nọ là: “Tôi đã chỉ đạo bộ phận tham mưu tham khảo ý kiến của Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ tỉnh. Qua kiểm tra và tham khảo thì thấy không có văn bản nào cấm việc cha hay mẹ làm thủ trưởng, còn con làm cấp phó trong cùng cơ quan”. 

{keywords}
Ảnh minh họa

Luật không cấm thì rất khó kiểm soát

Đại biểu Quốc hội Lưu Bình Nhưỡng từng nêu quan điểm, các cơ quan có thẩm quyền “sẽ có nghiên cứu để chỉ rõ điểm nào là sơ hở, dễ bị lợi dụng nhằm khẳng định đúng quy trình nhưng lại để lọt vào những người không đủ đức, đủ tài, gây ra tình trạng dễ dẫn đến “gia đình trị” và vấn đề lợi ích nhóm, bè phái, làm mất niềm tin của nhân dân, làm suy yếu sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước”.

Có thể nói, việc bổ nhiệm người thân vào bộ máy chính quyền, trước hết trong cảm xúc của người dân là một việc làm  phản cảm  mang tính tư lợi. Không phải lúc nào cảm xúc của số đông cũng đúng, nhưng sự thật là việc làm này mang đến nhiều nguy cơ cho hệ thống chính quyền. Trước hết, đó là nguy cơ của bè phái, lợi ích nhóm rất có khả năng hình thành.  

Sâu xa hơn, đó là chiều hướng cô lập những “người ngoại tộc” làm việc một cách độc lập. Ngoài ra, những “người nội tộc” làm việc cùng nhau cũng đồng thời làm suy yếu khả năng tự kiểm soát, giám sát của bộ máy chính quyền. Cuối cùng, đấu đá họ tộc có nguy cơ xảy ra ngay trong bộ máy chính quyền. 

Khác với “đúng quy trình” dễ trở thành cái cớ mang tính ngụy biện, “pháp luật không cấm” trở thành một gợi mở đúng hướng hơn rất nhiều. “Quy trình” đang bị hoài nghi về khía cạnh hợp lý, chặt chẽ; đạo đức mà chúng ta vẫn hằng tin tưởng chưa đủ sức mạnh ràng buộc, thậm chí ngày càng yếu thế trước “xu hướng” chung. Vậy nếu pháp luật không cấm thì chúng ta có ngăn chặn nổi nguy cơ nêu trên? 

Phải cấm để bảo vệ chính quyền 

Để ngăn chặn những nguy cơ cho hệ thống như đã nêu ở trên, rõ ràng cần có những quy định chặt chẽ hơn nữa. Cụ thể, ở đây pháp luật hoàn toàn có thể phải cấm các cán bộ bổ nhiệm người thân vào bất kỳ vị trí nào nằm trong thẩm quyền hoặc khả năng tác động của họ.  

Sẽ có những ý kiến cho rằng cấm như vậy là cực đoan, rằng con lãnh đạo có năng lực tại sao lại không được bổ nhiệm? 

Thứ nhất, dư luận có thể hoài nghi những người được xem là “có năng lực” mà lại thích vào làm lãnh đạo với bố! Đơn giản, càng giỏi, càng có năng lực thì tự trọng càng cao, và cái việc phải để cho bố bổ nhiệm mình có khác nào tự chứng minh điều ngược lại. Thứ hai, nếu thực sự giỏi thì ở đâu cũng sẽ làm tốt, cớ gì phải làm với bố thì con mới giỏi? 

Quan trọng hơn, trước những nguy cơ như đã nêu ở phần trên, bổ nhiệm người thân vào cơ quan nhà nước tiềm ẩn nguy cơ làm yếu đi chính hệ thống chính quyền. Yếu đi không chỉ bởi bè phái, lợi ích nhóm, tranh đấu dòng tộc, mà lớn nhất là nó xói mòn niềm tin của nhân dân với chính quyền.  

Và nếu còn nghi ngại thì hãy nhìn sang Hoa Kỳ, một trong những đất nước có bộ máy chính quyền trong sạch, vững mạnh nhất thế giới. Hoa Kỳ đã cấm việc bổ nhiệm người thân của mình từ những năm 1960 trong luật Liên bang (Điều 3110: Tuyển dụng người thân – những hành vi bị cấm). Trong đó người thân được liệt kê ra bao gồm toàn bộ: vợ chồng, con cái (con đẻ, con nuôi, con riêng), bố mẹ, ông bà, anh em (em ruột, em họ, em vợ, em chồng), cháu chắt, dì cậu, bố vợ, mẹ vợ, mẹ kế - bố dượng,...  

Theo đó, hành vi bị cấm bao gồm: bổ nhiệm, tuyển dụng, đề bạt, hoặc hành vi giới thiệu với tư cách cá nhân để bổ nhiệm, tuyển dụng; hoặc tiến hành các liên hệ cá nhân trong việc tuyển dụng. Đồng thời, các bang cũng có quy định riêng của mình về hạn chế tuyển dụng người thân và coi đó như một phần của việc chống lạm dụng chức quyền trong bộ máy. 

...

Bà Lê Thị Nga, Chủ nhiệm Uỷ ban Tư pháp cho biết, Luật hiện hành chưa quy định về việc cấm  người đứng đầu bổ nhiệm người thân thích vào vị trí lãnh đạo trong cơ quan, tổ chức, đơn vị do mình quản lý.

“Dẫn đến thời gian qua, cử tri bức xúc phản ánh tại một số địa phương có hiện tượng “cả họ làm quan” nhưng vẫn đúng quy trình” – bà Nga nói và cho biết một số cử tri đề nghị Nhà nước cũng cần tổ chức nghiên cứu, tham khảo và có quy định nhằm ngăn chặn tình trạng những người trong một đại gia đình cùng làm quan trong một địa phương dẫn đến dễ câu kết nhau để tham ô, nhũng nhiễu.

Luật chưa cấm nên “cả họ làm quan” vẫn đúng quy trình, VOV, 28/10/2016.

Bùi Phú Châu
 

 

 

 

tin nổi bật

Nới room tín dụng

Nới room tín dụng lần này được rất nhiều bên trông chờ, dù chỉ còn hai chục ngày nữa. Động thái này như luồng gió mát giúp giải nhiệt cho nhiều người đang khát khô cổ trong bối cảnh hiện nay.

'Nếu muốn cứu phải nhanh nhưng tránh tràn lan'

Tôi cho rằng, chúng ta nếu muốn cứu phải làm nhanh, trước khi cứu phải phân loại chứ không cứu tràn lan. Trong bối cảnh này, không nên hậu kiểm các công ty phát hành trái phiếu vì hậu kiểm là gây mất niềm tin của thị trường là còn nguy hại hơn nhiều.

Nền kinh tế đang đầy khó khăn nhưng vẫn trong tầm kiểm soát

Tác động của kinh tế thế giới đến kinh tế trong nước đã bắt đầu bộc lộ, dù có độ trễ. Tuy nhiên, cả thế giới gặp khó khăn chứ không chỉ riêng chúng ta; và nền kinh tế đang có những rung động, khó khăn nhưng vẫn trong tầm kiểm soát.

Ai tăng giá điện?

Cuối tuần vừa rồi, tôi đăng lên trang cá nhân một biểu đồ thể hiện giá điện trung bình và thu nhập bình quân đầu người ở Việt Nam là thấp nhất trong tương quan với một số quốc gia.

Kỳ vọng và áp lực cho đường vành đai 3 TP.HCM

Dự án đường vành đai 3 dài 76,34km đi qua các địa phương TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Long An. Dự án có tổng mức đầu tư lớn nhất phía Nam với số vốn 75.378 tỉ đồng được thực hiện đầu tư công bằng nguồn ngân sách Trung ương và địa phương.

Ứng xử với trái phiếu doanh nghiệp

Bức tranh đó cho thấy, người mua trái phiếu doanh nghiệp không có lý gì phải quá lo lắng. Nếu tất cả đổ xô đến “đòi lại” thì không một doanh nghiệp nào có thể trụ được chứ đừng nói là phát triển.

Cơ hội của Việt Nam trước vòng cải cách mở cửa mới của Trung Quốc

Bản thân mỗi nước đều đang hướng đến phát triển chất lượng cao. Trong giai đoạn trước, điểm tăng trưởng của quan hệ Việt - Trung là thương mại, thầu khoán công trình. Hiện nay và sắp tới điểm tăng trưởng mới của quan hệ Việt - Trung sẽ là gì?

Những thông điệp về trái phiếu doanh nghiệp

Có một điểm cần nhấn mạnh: tuyệt đại đa số trái phiếu doanh nghiệp là có tài sản đảm bảo hoặc được bảo đảm bởi các tổ chức tín dụng.

Tầm nhìn quốc gia Qatar qua lăng kính World Cup

Qatar đã làm nên lịch sử khi lần đầu tiên đưa sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên toàn cầu đến Thế giới Ả Rập và Hồi giáo.

Ông Sáu Dân và đổi mới thể chế

Ngày 9/8/1995, trước Đại hội Đảng lần thứ 8, Thủ tướng Võ Văn Kiệt đã gửi một bức thư tâm huyết cho Bộ Chính trị nêu quan điểm, tư tưởng, khuyến nghị và cảnh báo về một số vấn đề có tầm chiến lược đối với đất nước vào thời điểm lịch sử đó.

‘Ý Đảng, lòng Dân’

Hôm qua, một người bạn của tôi thông báo, chị đã không rút trước hạn món tiền gửi ngân hàng đang được kiểm soát đặc biệt. Tôi biết, tâm lý chị cũng khá cồn cào vì chị liên tục hỏi ý kiến của tôi trong cả tuần trước.

Bầu cử giữa kỳ Mỹ và giấc mơ kéo dài của Trump

Các cuộc bầu cử giữa kỳ trong lịch sử nước Mỹ, đảng cầm quyền thường thất bại. Năm nay đảng Cộng hòa được dự báo sẽ giành chiến thắng vang dội. Tuy nhiên điều đó đã không diễn ra.

Muốn đi đầu, phải đi đầu về cái mới

Phát triển nhanh thì cần không gian mới, tài nguyên mới và đổi mới sáng tạo.

Một câu chuyện nhân văn

Tôi có người bạn bị ung thư vú và hiện nay đang phải tham gia điều trị. Khoảng thời gian trước khi biết bị ung thư, chị ấy có ý định chuyển việc...

Những ‘lô cốt’ hành dân

Từ thứ 7 tuần trước đến nay, cuộc sống của người dân ở chung cư tôi đang sống bị đảo lộn bởi 4 ‘lô cốt’ án ngữ nửa đường Nguyễn Xiển. Mới chỉ dừng xe từ vỉa hè chung cư là đã thấy ngay cảnh ùn tắc kéo dài hàng cây số, cả ngày lẫn đêm.