Năm 1993, Jensen Huang gặp hai người bạn kỹ sư tại một quán ăn Denny’s ở Thung lũng Silicon. Bên tách cà phê và bánh pancake, Huang, Chris Malachowsky và Curtis Priem đã thảo luận một ý tưởng đầy tham vọng vào thời điểm đó: chế tạo những con chip có khả năng xử lý đồ họa 3D chân thực trên máy tính cá nhân.

Chỉ trong vài tháng, ý tưởng này đã trở thành Nvidia - công ty sau này thúc đẩy sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) và trở thành doanh nghiệp có giá trị lớn nhất lịch sử, với vốn hóa thị trường đạt đỉnh 4.600 tỷ USD.

Đối với Huang, hành trình từ một người rửa bát tại Denny’s kiếm vài USD mỗi giờ đến khối tài sản ròng khoảng 157 tỷ USD nhờ sở hữu 3% cổ phần công ty là một thành tựu lớn. Tuy nhiên, nhà đồng sáng lập thứ ba ít được biết đến của Nvidia lại đi theo một con đường tài chính hoàn toàn khác.

Quyết định thoái vốn sớm

Curtis Priem nắm giữ khoảng 12,8% cổ phần Nvidia vào thời điểm công ty phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) năm 1999, khi nhà sản xuất chip này được định giá khoảng 1,1 tỷ USD. Không lâu sau khi niêm yết, ông bắt đầu chuyển phần lớn cổ phần của mình vào một quỹ từ thiện. Đến năm 2006, ông đã bán toàn bộ số cổ phiếu nắm giữ.

Nếu giữ lại, số cổ phần ban đầu đó - không tính đến việc pha loãng cổ phiếu - sẽ trị giá hơn 597 tỷ USD ngày nay. Con số này đủ để đưa Priem trở thành người giàu thứ hai thế giới, chỉ xếp sau Elon Musk.

sq0we1xo.png
Curtis Priem đứng trước một chiếc đèn chùm lượng tử tại một sự kiện tháng 10/2023 tại Học viện Bách khoa Rensselaer. Ảnh: Học viện Bách khoa Rensselaer

Tốt nghiệp Viện Bách khoa Rensselaer (RPI) năm 1982, Priem từng có 4 năm chơi cello trong dàn nhạc của trường, điều mà ông cho là đã thúc đẩy sự sáng tạo trong công nghệ. Sau khi ra trường, ông làm kỹ sư tại Vermont Microsystems, GenRad và Sun Microsystems trước khi tham gia sáng lập Nvidia. Tại đây, ông lui về hậu trường, tạo ra kiến trúc nền tảng cho phép các kỹ sư thiết kế các thuật toán cho chip của Nvidia.

Dù quyết định bán sớm có vẻ là một trong những cuộc thoái vốn đắt giá nhất lịch sử Thung lũng Silicon, Priem khẳng định lựa chọn này hoàn toàn hợp lý vào thời điểm đó, giúp ông tránh việc ngồi trên một "số tiền quá mức cần thiết". Tuy nhiên, ông thừa nhận thỉnh thoảng vẫn hối tiếc: "Tôi ước mình đã giữ lại một chút". Forbes ước tính tài sản ròng hiện tại của ông khoảng 30 triệu USD.

Hiện ở độ tuổi U70, Priem cho biết ông nghĩ về Nvidia ít nhất hai lần mỗi ngày - khi tháo ra và đeo vào chiếc đồng hồ Omega Speedmaster X-33 Mars, món quà kỷ niệm 5 năm thành lập công ty. Ông hiện sống trong một căn nhà triệu USD tại California, sở hữu máy bay phản lực riêng và thường xuyên bay về trường cũ RPI, nơi ông là thành viên hội đồng quản trị. Từ năm 2001, ông đã quyên góp hơn 275 triệu USD cho RPI.

Trong khi đó, nhà đồng sáng lập còn lại, Chris Malachowsky, hiện vẫn là phó chủ tịch cấp cao tại Nvidia và sở hữu khối tài sản tỷ USD.

Những thương vụ "bán non" bạc tỷ

Priem không phải là trường hợp duy nhất từ bỏ khối tài sản khổng lồ. Nhiều nhà đầu tư và sáng lập công nghệ cũng từng bán đi những cổ phần mà sau này trị giá hàng tỷ USD.

Đồng sáng lập PayPal Peter Thiel, đồng sáng lập PayPal là nhà đầu tư bên ngoài đầu tiên của Facebook, ông mua 10% cổ phần với giá 500.000 USD vào năm 2004. Khi Facebook IPO năm 2012, Thiel đã bán khoảng 20 triệu cổ phiếu, thu về 400 triệu USD. Ngày nay, số cổ phần đó trị giá khoảng 13 tỷ USD.

Ronald Wayne, đồng sáng lập thứ ba của Apple, đã bán 10% cổ phần của mình chỉ 12 ngày sau khi Apple thành lập với giá 800 USD và sau đó nhận thêm 1.500 USD để từ bỏ mọi quyền lợi pháp lý. Với giá trị vốn hóa gần 4.000 tỷ USD của Apple hiện tại, số cổ phần này có thể trị giá hơn 400 tỷ USD.

(Theo Fortune)