cayxanh.jpg
Simon O’Rourke tạo ra "bàn tay" vươn lên từ thân cây bị bão quật ngã. Ảnh: Simon O'Rourke/Mymodernmet

Simon O’Rourke, nghệ sĩ điêu khắc gỗ, làm việc tại xứ Wales, nổi tiếng với kỹ thuật sử dụng cưa máy để tạo nên những tác phẩm có kích thước lớn, từ tượng người, động vật đến các công trình nghệ thuật công cộng.

Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của O’Rourke là bàn tay khổng lồ được chạm khắc trực tiếp trên phần thân còn lại của một cây linh sam Douglas tại hồ Vyrnwy, xứ Wales.

Bàn tay vươn lên từ thân cây bị bão quật ngã

Năm 2011, một cây linh sam Douglas khoảng 124 tuổi, bị hư hại nghiêm trọng sau một cơn bão. Tuy nhiên, thay vì loại bỏ toàn bộ thân cây, một đoạn gốc cao khoảng 15m được giữ lại với ý tưởng biến nó thành tác phẩm nghệ thuật. 

O’Rourke biết về dự án và tìm cách tham gia. Anh gửi ý tưởng thiết kế, cuối cùng được lựa chọn để thực hiện công trình.

Ý tưởng của nghệ sĩ là tạo ra một bàn tay khổng lồ vươn lên bầu trời từ chính thân cây. Công trình mất khoảng 6 ngày để hoàn thiện. 

Với O’Rourke, đây không đơn thuần là một tác phẩm trang trí. Những đường gân, nếp nhăn và tư thế căng lên của bàn tay được anh sử dụng để gợi lên khả năng chống chọi của cái cây trước thiên nhiên và những tác động của con người.

bantay1.jpg
Cây sồi được điêu khắc thành hình nàng tiên. Ảnh: Treecarving

Hơn một thập kỷ vẫn gắn với những thân cây

Công việc hiện nay của anh trải rộng từ các tác phẩm đặt trong không gian công cộng, khu vườn, đường mòn điêu khắc đến những dự án theo đơn đặt hàng.

Anh chạm khắc nhiều chủ đề khác nhau, trong đó có con người, động vật hoang dã, sinh vật huyền thoại và các nhân vật tưởng tượng.

Cây vẫn là chất liệu quan trọng trong công việc của anh. O’Rourke cho biết anh làm việc với cả cây đứng và những cây đã bị đốn hạ, tùy thuộc vào đặc điểm của từng dự án.

Điều đáng chú ý là không phải lúc nào anh cũng áp một thiết kế cố định lên thân cây. Hình dáng, kích thước, thớ gỗ, các nhánh cây và những phần bị tổn thương có thể khiến ý tưởng ban đầu thay đổi.

Có trường hợp O’Rourke dự định chạm khắc một con gấu nhưng sau khi kiểm tra thân cây, anh nhận thấy cấu trúc gỗ không phù hợp. Thay vì cố giữ thiết kế ban đầu, nghệ sĩ chuyển sang tạo một con đại bàng, tận dụng chính hình dáng của thân cây để tạo nên sải cánh và phần đầu.

bantay2.jpg
Một tác phẩm điêu khắc trên cây của O’Rourke. Ảnh: Treecarving

Anh cho biết mình không ủng hộ việc chặt những cây khỏe mạnh chỉ để lấy gỗ làm nghệ thuật. Phần lớn vật liệu được sử dụng đến từ những cây đã chết, bị bệnh, hư hại hoặc buộc phải đốn vì trở nên nguy hiểm.

Năm 2025, anh cùng cộng sự Paul Edwards thực hiện một tác phẩm chồn thông tại khu rừng Dean, Gloucestershire. Đây là loài động vật hoang dã gắn với hệ sinh thái rừng ở Anh, vì vậy tác phẩm vừa mang tính nghệ thuật vừa tạo sự kết nối với môi trường tự nhiên xung quanh.

O’Rourke cũng tiếp tục thực hiện nhiều tác phẩm về động vật như cú, cáo, gấu, linh miêu, hươu và các loài chim. 

Với anh, cây có thể kết thúc vòng đời tự nhiên, nhưng điều đó không nhất thiết đồng nghĩa với việc câu chuyện của nó cũng kết thúc.