
Tìm hiểu trước nếu có kế hoạch sinh con muộn
Theo Điều tra dân số và nhà ở giữa kỳ năm 2024, tuổi kết hôn trung bình lần đầu của người Việt Nam là 27,3 tuổi, tăng 2,1 năm so với năm 2019. Tại khu vực thành thị, tuổi kết hôn lần đầu là 28,5 tuổi, cao hơn khu vực nông thôn 2 năm. Khi kết hôn muộn, thời điểm bắt đầu kế hoạch sinh con cũng có thể lùi lại.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Quốc Anh - Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ sinh sản và Nam học, Bệnh viện Đa khoa Việt Mỹ cho biết ở phụ nữ, số lượng noãn được hình thành từ trước khi sinh và giảm dần theo thời gian. Khi tuổi tăng, số lượng và chất lượng noãn có xu hướng suy giảm, khiến khả năng có thai tự nhiên giảm, đồng thời nguy cơ sảy thai và bất thường nhiễm sắc thể của phôi tăng.
Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản có thể giúp điều trị nhiều nguyên nhân hiếm muộn nhưng không thể đảo ngược quá trình lão hóa của noãn.

Ở nam giới, khả năng sinh sản không suy giảm theo một mốc rõ rệt như ở nữ. Tuy nhiên, tuổi cao có thể đi kèm thay đổi một số chỉ số tinh trùng, gia tăng tổn thương ADN tinh trùng và kéo dài thời gian để có thai.
“Trì hoãn sinh con là lựa chọn của mỗi người, mỗi gia đình. Nhưng nếu đã có kế hoạch trì hoãn thì nên tìm hiểu trước khả năng sinh sản của mình, thay vì đến lúc muốn có con mới bắt đầu quan tâm”, bác sĩ nói.
Dự phòng sức khỏe sinh sản
Từ trước tới nay, việc dự phòng sinh sản ít được quan tâm. Bác sĩ Quốc Anh cho rằng, đẩy mạnh việc thăm khám sức khỏe tiền hôn nhân có thể giúp đánh giá tổng quát sức khỏe của hai người trước khi kết hôn và chuẩn bị kế hoạch sinh con.
Không phải tất cả mọi người đều cần thực hiện các xét nghiệm chuyên sâu mà phụ thuộc vào tuổi, tiền sử sức khỏe và kế hoạch sinh con của từng người.
Bác sĩ Quốc Anh lưu ý, việc đánh giá khả năng sinh sản không chỉ tập trung vào người phụ nữ. Trong thực tế điều trị hiếm muộn, có trường hợp người vợ đi khám nhiều lần nhưng người chồng chưa từng kiểm tra sức khỏe sinh sản hoặc làm tinh dịch đồ.
Với những người dự định sinh con sau 35 tuổi, đặc biệt khi kế hoạch có thể kéo dài đến gần 40 tuổi hoặc hơn, bác sĩ Quốc Anh cho rằng tư vấn sớm về khả năng sinh sản có thể giúp họ có thêm thông tin để cân nhắc kế hoạch phù hợp.
Ở phụ nữ, việc đánh giá có thể dựa trên tuổi, chu kỳ kinh, tiền sử sản phụ khoa, siêu âm buồng trứng, đếm nang thứ cấp và trong một số trường hợp có thể xét nghiệm AMH để hỗ trợ đánh giá dự trữ buồng trứng. Tuy nhiên, tốc độ suy giảm dự trữ buồng trứng ở mỗi người không giống nhau.
Trữ đông noãn là một trong những lựa chọn bảo tồn khả năng sinh sản đối với phụ nữ chưa có kế hoạch mang thai, nhưng chỉ giúp bảo tồn cơ hội có con trong tương lai, không đảm bảo chắc chắn sẽ có thai.
Luật Dân số số 113/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, quy định dự phòng vô sinh thực hiện theo pháp luật về phòng bệnh; điều trị vô sinh thực hiện theo pháp luật về phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh và bảo hiểm y tế.
Với những người lựa chọn kết hôn và sinh con muộn, việc chủ động tìm hiểu sức khỏe sinh sản không nhằm tạo thêm áp lực phải sinh con sớm mà giúp mỗi người có thêm thông tin để cân nhắc thời điểm và kế hoạch làm cha mẹ.


