Những bài học từ thảm họa ở Ấn Độ

Nhiều người quy trách nhiệm cho chủng biến thể từ Anh, nhưng chắc chắn còn có những yếu tố khác, trong đó quan trọng nhất, có lẽ là việc người Ấn Độ đã ngừng coi trọng đại dịch.

Hôm 28/1, chỉ 3 tháng trước, phát biểu với cử tọa phiên họp trực tuyến của Diễn đàn kinh tế thế giới (WEF) ở Davos, Thủ tướng Ấn độ Narendra Modi nói: “Ấn Độ đã có cách tiếp cận chủ động với sự tham gia của cộng đồng và phát triển cơ sở hạ tầng y tế dành riêng cho Covid và đào tạo nguồn lực của mình để chống lại Covid”.

{keywords}
Thủ tướng Ấn độ Narendra Modi

Tự hào với việc sẽ sản xuất phần lớn vắc-xin và cung cấp cho thế giới, ông Modi khi đó tuyên bố, Ấn Độ là một trong các quốc gia đã thành công trong kiểm soát đại dịch. 

Sớm hơn, tháng 9 năm ngoái, trong cuộc vận động bầu cử quốc hội ở Bihar, đảng BJP của Thủ tướng Modi tuyên bố bang này sẽ sớm không có Covid-19. Một tháng sau, người phát ngôn của BJP nói với BBC rằng Ấn Độ đã gần như trở lại bình thường, và quả thực, số ca lây nhiễm hàng ngày đã giảm đáng kể từ đỉnh cao của làn sóng lây nhiễm đầu tiên vào giữa tháng 9 năm ngoái.

Giữa tháng 3/2021, Bộ trưởng Y tế tuyên bố nước này đang “ở trong trận đấu cuối cùng với đại dịch”. 

{keywords}
Một người bệnh phải thở oxy

Ấn Độ đã từng ứng phó rất nghiêm túc với Covid-19. Thủ tướng Modi và các quan chức chính phủ nhất quán với việc đeo khẩu trang trong những ngày đầu tiên của nạn dịch. Chính phủ đã tung ra gói cứu trợ gần 300 tỷ USD để giúp đất nước vượt qua những ngày khó khăn của cách ly và đóng cửa nền kinh tế. 

Ấn Độ có lý do cho sự cẩn trọng và nghiêm túc đó. Đất nước với 1,2 tỷ dân này dường như là nơi hoàn hảo để Covid-19 hoành hành: Cơ sở hạ tầng y tế kém phát triển, mật độ dân số cao ở thành thị, và quốc gia này đã phải đối mặt với tỷ lệ cao các bệnh khác như lao và sốt rét. Từ người dân đến chính phủ lúc đó đã sẵn sàng chuẩn bị cho một thảm họa - nhưng nó không đến. 

Số ca lây nhiễm giảm xuống, từ hơn 67.000 ca/ngày vào trung tuần tháng 9, xuống mức chỉ 8.000 vào trung tuần tháng 2/2021. Chính phủ của ông Modi và đảng BJP coi đó là thành công to lớn, và nó được nhấn mạnh trong những cuộc vận động bầu cử quốc hội, bức tranh có vẻ như rất sáng sủa, sự lạc quan lan rộng. 

Ủy ban bầu cử quốc gia Ấn Độ đã không hành xử giống như đất nước đang phải ứng phó với đại dịch. Các cuộc bầu cử ở từng bang vẫn được tổ chức một cách dàn trải, ông Modi có kế hoạch phát biểu tại 20 cuộc mít tinh trong chiến dịch vận động tranh cử. Bộ trưởng Nội vụ Amit Shah và Chủ tịch đảng BJP phát biểu ở hơn 50 cuộc mít tinh.

Nhưng các cuộc vận động tranh cử với hàng nghìn người tham dự không phải là đặc quyền chỉ của đảng BJP cầm quyền, các đảng trong liên minh do Đại hội quốc gia Ấn Độ dẫn dắt cũng làm điều tương tự, đảng Trinamool cầm quyền ở bang Tây Bengal cũng vậy.

Ở một khía cạnh khác, chính phủ của ông Modi không có đủ tiềm lực để tung ra tiếp một gói cứu trợ mới sau gói cứu trợ 300 tỷ USD, và hàng trăm triệu người cần quay lại làm việc để mưu sinh, không dễ dàng để đóng cửa một quốc gia 1,2 tỷ dân. Mặc dù đang sản xuất khoảng 60% vắc-xin cho thế giới và đã tiêm chủng cho hơn 20 triệu người dân, nhưng đó chỉ là một con số nhỏ về phần trăm ở quốc gia có dân số đông thứ nhì thế giới này. 

Nhiều người cũng đã “quy trách nhiệm” cho chủng biến thể từ Anh với khả năng lây lan rộng lớn và nhanh hơn, nhưng chắc chắn còn có những yếu tố khác nữa, trong đó quan trọng nhất, có lẽ là việc người Ấn Độ đã ngừng coi trọng đại dịch. 

Kumbh Mela, một lễ hội quan trọng có truyền thống từ thế kỷ thứ 8 đã được tổ chức như đất nước này vẫn trong điều kiện bình thường, và người Ấn Độ có thể sẽ được tự bảo vệ khỏi loại virus chết người.

{keywords}
Hình ảnh từ trên cao của các tín đồ đạo Hindu đang trầm mình xuống nước trong lễ hội Kumbh Mela

Ban đầu, Haridwar Kumbh Mela được lên kế hoạch vào năm sau, nhưng nó đã được dời lên năm nay do những lo ngại về chiêm tinh học. Các lễ hội Kumbh Mela trước đây đã chứng kiến tới 30 triệu người tụ tập trong một ngày và mặc dù số trường hợp lây lan gia tăng và lo ngại về việc nó là một sự kiện siêu lan rộng, lễ hội vẫn diễn ra theo kế hoạch, các quan chức cũng nói nó sẽ không bị cắt ngắn.

Ngoài ra, phần lớn đất nước tổ chức lễ Holi vào cuối tháng 3, và giống như lễ Kumbh Mela, những người tham dự có xu hướng bỏ qua việc đeo khẩu trang cũng như giãn cách xã hội. 

Giờ đây, khi Ấn Độ đang lập đỉnh lây nhiễm mỗi ngày, hơn 253.000 ca mới được ghi nhận vào ngày 28/4, thì sự xuất hiện của biến thể mới từ Tây Bengal có thể sẽ đẩy làn sóng này còn đi xa hơn rất nhiều.

{keywords}
Số ca nhiễm Covid-19 hàng ngày trên một triệu người tại Ấn Độ

Cho dù Thủ tướng Modi và chính phủ của ông đang tìm cách trấn an và vẫn tuyên bố việc đóng cửa đất nước chỉ là biện pháp cuối cùng, thì đất nước này vẫn đang vật lộn với cuộc chiến với con quái vật đại dịch và cơn ác mộng này có thể sẽ không kết thúc sớm.

Đã có những lời chỉ trích nặng nề hướng vào chính phủ Modi, nói rằng cho dù có thể các thành viên của chính phủ đã đưa đất nước đến thảm họa sẽ bị nhiễm Covid, nhưng rồi họ sẽ có được sự chăm sóc y tế tốt và có oxy để thở, nhưng hàng triệu người khác thì không như vậy.

Nhiều người khác đã bắt đầu nhớ lại cơn ác mộng cúm Tây Ban Nha năm 1918. Lúc đó, khoảng 17-18 triệu người Ấn Độ đã thiệt mạng, chiếm hơn một nửa số người trên toàn cầu chết vì bệnh dịch này. 

Và những bài học Ấn Độ trở nên đắt giá hơn bao giờ hết.

Phạm Quang Vinh

Ấn Độ: Từ hy vọng đến kỷ lục buồn của thế giới

Ấn Độ: Từ hy vọng đến kỷ lục buồn của thế giới

Những cảnh tượng kinh hoàng đang xảy ra tại các bệnh viện trên khắp Ấn Độ, khi hệ thống y tế sụp đổ vì Covid-19. Dư luận tranh cãi về việc ai phải chịu trách nhiệm cho thảm cảnh này.

'Địa chấn' Covid-19 ở Ấn Độ rung lắc thế giới như thế nào?

'Địa chấn' Covid-19 ở Ấn Độ rung lắc thế giới như thế nào?

Những cảnh tượng đau lòng ở Ấn Độ, nơi đang phải vật lộn với làn sóng Covid-19 thứ 2, đang khiến cả thế giới phải bàng hoàng.

tin nổi bật

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?

Chống tham nhũng: Nhớ vụ án hối lộ 1 ngày nghỉ mát, 2 con gà

Cuối những năm 1970, một vụ án được coi là chưa từng có xảy ra tại Ủy ban Kế hoạch nhà nước…

Hiệp ước Trung Quốc - Solomon gây sóng gió ở Thái Bình Dương

Solomon chắc hẳn đã vô cùng bận rộn khi phải tiếp đón các quan chức cấp cao từ Australia, Mỹ và Nhật Bản liên tiếp tới thăm.

Nghiệm thu đề tài khoa học như máy, nguồn nhân lực thực sự chất lượng cao?

Xem kết quả thanh tra đào tạo thạc sĩ, tiến sĩ do Thanh tra Chính phủ công bố, dư luận không còn “dậy sóng” bởi đối tượng thanh tra, chẳng phải ai xa lạ: Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam.

Trái phiếu doanh nghiệp, từ lời nói đến hành động

Mấy hôm nay, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc liên tục đưa ra các thông điệp về thị trường vốn sau hội nghị của Chính phủ cuối tuần trước.

'Bộ trưởng bão lụt' xông pha giữa thiên tai trắng đêm cứu dân

Nhiều người xem truyền hình biết anh Lê Huy Ngọ kêu to: “Bác Ngọ đây rồi, chúng ta sống rồi bà con ơi! Bác Ngọ nhớ giữ sức khỏe nhé!”.

Ám ảnh khoa cử, Trung Quốc giảm tải, cấm dạy thêm vì lợi nhuận

Khi Trung Quốc đưa ra quy định cấm dạy thêm vì lợi nhuận và yêu cầu trường học giảm tải lượng bài tập - chính sách “giảm kép”, các bậc phụ huynh hướng tới cơ sở thể dục thể thao và nghệ thuật cho con cái.

Hoa mua tím Truông Bồn, màu hoa thắm bên ngôi mộ chung

Bất ngờ xuất hiện sau tượng đài cao vút, khói hương trầm mặc, là một chùm hoa mua nở tím lặng lẽ trong gió sớm bay thơm, trên đất mẹ Mỹ Sơn trơ cằn sỏi đá...

Bao giờ công văn hết làm khổ doanh nghiệp

Chuyện doanh nghiệp khổ sở, vất vả do các văn bản, công văn hướng dẫn của cơ quan này không thống nhất với cơ quan kia, thậm chí không đúng với các văn bản quy phạm pháp luật không phải là lạ.

Chữa bệnh khoe mẽ của cán bộ, đảng viên

Từ xa xưa trong xã hội đã xuất hiện những kẻ khoe mẽ, khoác lác. Chữa bệnh khoe mẽ của cán bộ, đảng viên là việc làm cần thiết.

Nhà nước còn phải cố nhiều để chiếc bánh dịch vụ công trực tuyến dễ ăn hơn

Để cái bánh dịch vụ công trực tuyến dễ ăn hơn, cần xem lại những DVC đã được mời chào có thực sự sử dụng được không, làm sao để người dân sử dụng được dễ dàng.

Chậm trễ Long Thành: Nhớ chuyện thần tốc xây dựng sân bay Vân Đồn

Quốc hội thông qua nghị quyết xây dựng sân bay quốc tế Long Thành từ tháng 6/2015. Gần 7 năm trôi qua, 2 công đoạn sẽ xử lý đồng thời là đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) và xây dựng đều chậm trễ so với kế hoạch.

Ukraine 'kiện' Nga: Phán quyết bước đầu

Chiều 16/3, Tòa án Công lý quốc tế (ICJ) ra phán quyết về “vụ kiện” của Ukraine đối với LB Nga liên quan đến cáo buộc về diệt chủng.

Hiểm họa từ phò tá, tham mưu 'rởm'

Một trong những nguyên nhân gây ra “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” là do không ít quyết sách, chỉ thị, quy định, lời phát ngôn... của cán bộ hoặc cơ quan có thẩm quyền không phù hợp với thực tiễn, thậm chí là vô lý, gây cười.