Theo trang Military Machine, giá của một hệ thống vũ khí có thể rất khác nhau tùy cách tính, gồm giá xuất xưởng, chi phí mua sắm của chương trình và chi phí trong toàn bộ vòng đời. Trong đó, chi phí xuất xưởng hay chi phí sản xuất đơn lẻ là số tiền cần để sản xuất thêm một đơn vị từ dây chuyền, chỉ bao gồm khung thân, động cơ và hệ thống điện tử hàng không, không bao gồm các hạng mục khác.

Chi phí mua sắm của chương trình là tổng chi phí của toàn bộ chương trình, bao gồm cả nhiều năm nghiên cứu và phát triển để tạo ra khí tài đó, được phân bổ cho toàn bộ số lượng sản phẩm được mua. Vì vậy, cùng một loại máy bay có thể được báo giá 143 triệu USD/chiếc hoặc 350 triệu USD/chiếc, tùy con số mà bài viết lựa chọn để đưa lên tiêu đề.

Con số thứ ba là chi phí vòng đời bao gồm nhiên liệu, bảo dưỡng và nâng cấp trong nhiều thập kỷ. Khoản này thường lớn hơn rất nhiều so với giá mua ban đầu.

Văn phòng Kiểm toán Chính phủ Mỹ (GAO) theo dõi cả ba loại chi phí này đối với các chương trình vũ khí chủ chốt trong báo cáo đánh giá hệ thống vũ khí hằng năm. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) cũng đưa ra các dự báo về chi phí dài hạn trong những phân tích liên quan đến quốc phòng và đóng tàu.

Chiến đấu cơ F-16. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nhật Bản
Chiến đấu cơ F-16. Ảnh: Bộ Quốc phòng Nhật Bản

Giá máy bay chiến đấu và máy bay ném bom

Máy bay chiến đấu có phạm vi giá rộng nhất trong tất cả các nhóm khí tài quân sự. Một chiếc F-16 đã qua sử dụng có thể được các lực lượng không quân mua với giá khoảng 12 triệu USD, trong khi một chiếc máy bay ném bom tàng hình B-2 có giá khoảng 2,1 tỷ USD, cao gấp khoảng 170 lần.

Giá các máy bay chiến đấu thường nằm trong khoảng 60 - 200 triệu USD/chiếc nếu tính đến sự khác biệt giữa giá một khung máy bay cơ bản và một gói mua bán hoàn chỉnh. Trong khi đó, máy bay ném bom có giá từ hàng chục triệu USD/chiếc đối với các mẫu máy bay cũ mỗi giờ bay cho tới hàng tỷ USD/chiếc đối với những thiết kế tàng hình.

Điều cần lưu ý nhất là giá các khí tài sẽ khác nhau vì khoảng cách giữa chi phí xuất xưởng và chi phí của toàn bộ chương trình có thể lên tới hàng trăm triệu USD.

F-22 Raptor: khoảng 143 triệu USD/chiếc theo giá xuất xưởng, hoặc khoảng 350 triệu USD/chiếc nếu phân bổ chi phí nghiên cứu và phát triển cho toàn bộ 195 máy bay. Chi phí vận hành khoảng 85.325 USD/giờ bay.

F-35: khoảng 33.600 USD/h bay. GAO ước tính riêng chi phí duy trì một chiếc F-35 vào khoảng 6,6 triệu USD/năm.

F-15EX Eagle II: khoảng 94 triệu USD/chiếc đối với phiên bản Eagle mới nhất của Không quân Mỹ.

F-16: Từ 60 - 80 triệu USD đối với một chiếc Block 70 mới, hơn 200 triệu USD/chiếc nếu tính theo một gói bán khí tài quân sự hoàn chỉnh cho nước ngoài và khoảng 12,5 triệu USD/chiếc đối với máy bay đã qua sử dụng.

F/A-18 Super Hornet: khoảng 10.500 USD/giờ bay trên lý thuyết nhưng tăng lên 22.000-30.000 USD nếu tính cả công tác bảo dưỡng tại các cơ sở sửa chữa chuyên dụng.

Eurofighter Typhoon: khoảng 100-190 triệu Euro/chiếc trong các hợp đồng gần đây với các nước châu Âu và Vùng Vịnh.

B-2 Spirit: khoảng 2,1 tỷ USD/chiếc, là máy bay chiến đấu đắt nhất từng được chế tạo.

B-52: khoảng 70.000 USD/giờ bay, là máy bay ném bom hạng nặng có chi phí vận hành thấp nhất trong biên chế Không quân Mỹ.

Về chi phí máy bay chiến đấu, cùng một loại máy bay có thể được báo giá với 4 mức rất khác nhau, tùy việc tính theo chi phí xuất xưởng, chi phí mua sắm, chi phí toàn chương trình hay chi phí vòng đời.

Máy bay không người lái 

Máy bay không người lái (UAV) thường được xem là lựa chọn có chi phí thấp và điều này đúng với các loại UAV cỡ nhỏ. Tuy nhiên, những UAV trinh sát và chiến đấu hoạt động ở độ cao lớn lại có giá rất đắt.

Một chiếc MQ-9 Reaper có giá khoảng 30 triệu USD/khung máy bay, trong khi RQ-4 Global Hawk và MQ-4C Triton có chi phí lên tới hàng trăm triệu USD/chiếc nếu tính cả các trạm điều khiển mặt đất, cảm biến và quy mô sản xuất ngày càng thu hẹp, khiến chi phí trên mỗi chiếc cao hơn đáng kể so với giá niêm yết.

Theo GAO, việc cắt giảm số lượng UAV được đặt mua sau khi hoàn tất giai đoạn phát triển có thể khiến chi phí của mỗi chiếc còn lại tăng gấp đôi.