Kiên trì thay đổi lựa chọn vội vàng của những cô gái

Sinh năm 1992, chị Rơ Châm Byich hiện là Bí thư Đoàn xã, Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam xã Ia Krái. Sau 5 năm gắn bó với vị trí này, chị ngày càng cảm thấy yêu thích và tâm huyết với công việc xã hội. Được gặp gỡ, lắng nghe những câu chuyện và chia sẻ khó khăn với mọi người giúp chị thêm nỗ lực mỗi ngày. 

Trong các hoạt động của Đoàn, phòng chống tảo hôn là nhiệm vụ chị Byich dành tâm huyết. Theo chị, nhận thức của người dân tại nơi chị công tác đã có chuyển biến tích cực so với 5-10 năm trước nhưng tình trạng tảo hôn đang tồn tại dưới hình thức khó nhận diện hơn.

W-anh nhan vat 1.jpg
Chị Rơ Châm Byich đã có nhiều năm gắn bó với công tác đoàn thể, xã hội trên mảnh đất quê hương. 

Nếu trước đây, các cặp đôi có thể công khai cưới sớm, hiện nay một số đôi lựa chọn sống chung trước, chờ đủ tuổi mới tổ chức hôn lễ. Các trường hợp chị tiếp cận đều xuất phát từ tình yêu tự nguyện, không phải do cha mẹ ép buộc.

Điều này khiến công tác vận động gặp nhiều khó khăn. Khi đã có tình cảm và quyết tâm gắn bó, các em thường khó nghe theo lời khuyên của người lớn. Không ít phụ huynh biết chuyện, phản đối nhưng chưa tìm được cách giải thích, thuyết phục con.

Chị Byich nhớ nhất trường hợp một nữ sinh lớp 12 ở làng Tung Breng. Em học giỏi nhưng có tình cảm với một chàng trai và muốn tiến tới hôn nhân sớm.

Biết chuyện, chị Byich chủ động tìm gặp và phân tích để em hiểu rằng tình yêu không sai nhưng nếu vì tình cảm mà bỏ dở việc học, kết hôn quá sớm thì có thể đánh mất nhiều cơ hội trong tương lai.

Không trách móc hay áp đặt, chị kiên trì hỏi thăm, trò chuyện với nữ sinh trong khoảng 1-2 tháng. Chị muốn hiểu tâm tư của em, đồng thời giúp em có thêm thời gian suy nghĩ về quyết định của mình.

“Em ấy học giỏi nên tôi rất tiếc nếu em phải bỏ dở việc học để lập gia đình. Tôi chỉ mong em suy nghĩ kỹ hơn, hoàn thành chương trình phổ thông rồi hãy quyết định chuyện tương lai”, nữ Bí thư Đoàn kể.

Cuối cùng, nữ sinh lựa chọn tiếp tục học hành thay vì vội vàng kết hôn. Sau đó, mẹ em tìm gặp chị Byich, bày tỏ sự nhẹ nhõm và cảm ơn chị đã kiên trì khuyên con gái mình. Người mẹ cho biết, sau này mới nhận ra chàng trai mà con từng muốn lấy làm chồng không hề phù hợp.

W-anh nhan vat 2.jpg
Chị Byich (thứ 3 từ phải sang) là người địa phương, biết tiếng nói, phong tục nên thấu hiểu địa bàn và dễ dàng hòa hợp với người dân nơi đây. 

Một trường hợp khác cũng khiến chị Byich nhớ mãi là một nữ sinh có bạn trai và muốn nhanh chóng cưới. Chị Byich cùng những người xung quanh động viên, thuyết phục cô gái chờ đủ tuổi và có sự chuẩn bị tốt hơn.

Cuối cùng, cô gái đồng ý đợi trưởng thành hơn mới kết hôn. Đến nay, em đã lấy chồng, có cuộc sống ổn định và đang mang thai.

Từ những câu chuyện ấy, chị Byich nhận ra phòng chống tảo hôn không đồng nghĩa với việc ngăn cản tình yêu của người trẻ. Điều quan trọng là giúp các em hiểu hôn nhân cần đúng thời điểm, khi bản thân đã đủ chín chắn và sẵn sàng chịu trách nhiệm với gia đình nhỏ của mình.

Nói tiếng nói của bà con, tìm cách chạm đến người trẻ

Là người dân tộc Gia Rai, chị Byich có lợi thế khi tham gia công tác tại chính quê hương mình. “Người dân ở đây phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số. Tôi cũng là người dân tộc, nói được tiếng nói của bà con nên khi tuyên truyền cũng thuận lợi hơn. Mọi người dễ chia sẻ, mình cũng dễ hiểu tâm tư, suy nghĩ của họ”, chị bày tỏ. 

W-anh nhan vat 3.jpg
Nữ Bí thư Đoàn vẫn còn nhiều trăn trở, muốn làm tốt hơn công việc của mình.

Không chỉ tổ chức những buổi phổ biến chính sách, quy định, chị Byich còn cùng các đoàn thể lồng ghép thông điệp phòng chống các hủ tục vào những hoạt động gần gũi như tập luyện văn nghệ, múa hát, sinh hoạt Đoàn và gặp gỡ cộng đồng.

Theo chị, việc vận động, tập hợp người dân tham gia các hoạt động chung chưa bao giờ là điều dễ dàng. Hình thức tổ chức cần phù hợp với đời sống của bà con. Khi mọi người đã quen với việc gặp gỡ, sinh hoạt, những câu chuyện về học hành, tình yêu, hôn nhân và tương lai của con trẻ cũng dễ được chia sẻ hơn.

Một trong những điều khiến chị Byich trăn trở là mở rộng tuyên truyền qua mạng xã hội. Đây là kênh có khả năng tiếp cận nhanh với thanh thiếu niên, nhóm đối tượng ngày càng dành nhiều thời gian trên không gian mạng. Chị mong muốn có thể xây dựng những nội dung ngắn gọn, gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với ngôn ngữ và cách tiếp nhận của các bạn trẻ.

Sau 5 năm gắn bó với công tác xã hội, chị Byich hiểu rằng thay đổi nhận thức của một người không thể diễn ra trong ngày một ngày hai. Có những trường hợp chị phải kiên trì theo đuổi suốt nhiều tháng, gặp gỡ, trò chuyện nhiều lần mới từng bước tạo được chuyển biến.

Với nữ Bí thư Đoàn, điều quan trọng không phải nói được bao nhiêu lời hay mà là đủ kiên nhẫn để người dân tin tưởng và tự đưa ra lựa chọn tốt hơn cho mình.