Quảng Ninh là địa phương đi đầu cả nước trong xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế nông thôn theo hướng văn minh, hiện đại.
Đến hết năm 2024, toàn tỉnh có 91/91 xã đạt chuẩn nông thôn mới, đạt 100% số xã, sớm hơn 2 năm so với kế hoạch; 54/91 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 25/91 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu; 13/13 đơn vị cấp huyện được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn/hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới.
Tháng 6/2025, Thủ tướng Chính phủ đã công nhận Quảng Ninh hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2024. Bộ mặt nông thôn của tỉnh đổi thay rõ nét, hạ tầng ngày càng đồng bộ, kinh tế nông thôn phát triển theo hướng xanh, hiện đại và bền vững. Các lĩnh vực văn hóa, giáo dục, y tế, an sinh xã hội tiếp tục được quan tâm. Tỉnh cơ bản không còn hộ nghèo đa chiều; tỷ lệ người dân nông thôn sử dụng nước sạch đạt trên 85%.
Để đạt kết quả này, những năm qua, Quảng Ninh luôn chú trọng phát huy vai trò chủ thể của nông dân, thể hiện qua việc tham gia đóng góp ngày công, đất đai hay nguồn lực và phát huy tinh thần chủ động đổi mới phương thức sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật, hợp tác liên kết để nâng cao thu nhập và chất lượng đời sống.
Khi người nông dân được trang bị kiến thức, được khuyến khích tham gia vào quá trình ra quyết định và kiểm tra, giám sát các hoạt động cộng đồng, Chương trình nông thôn mới sẽ thực chất, bền vững và phù hợp với nhu cầu của chính người dân.
Điển hình, phong trào “Nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi” đã trở thành hạt nhân của phát triển kinh tế nông thôn. Nhiều hội viên nông dân trở thành chủ thể OCOP, sở hữu thương hiệu nông sản tiêu biểu như: Gạo nếp cái hoa vàng Đông Triều, Miến dong Bình Liêu, Trà hoa vàng Ba Chẽ, Hải sản Vân Đồn… Đến nay, toàn tỉnh có 408 sản phẩm OCOP (3 sao trở lên); 100% sản phẩm OCOP được truy xuất nguồn gốc trên hệ thống số; nhiều hộ nông dân tham gia bán hàng qua thương mại điện tử.
Giai đoạn mới, Quảng Ninh tiếp tục nâng cao nhận thức và phát huy vai trò chủ thể của nông dân, phối hợp với các sở, ngành, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu. Nghiên cứu đẩy mạnh chương trình học tập kinh nghiệm các mô hình trong và ngoài tỉnh, đưa nông dân tiếp cận tư duy sản xuất hiện đại.
Cùng với đó, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực nông dân, tổ chức đào tạo, bồi dưỡng về ứng dụng kỹ năng số, đăng ký mã vùng trồng và cơ sở đóng gói, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, thương mại điện tử.
Kinh tế nông thôn được tỉnh định hướng phát triển theo chuỗi giá trị; vùng sản xuất được quy hoạch đồng bộ; nông dân được hướng dẫn liên kết với doanh nghiệp, đổi mới mô hình hợp tác xã theo hướng chuyên nghiệp, quy mô lớn, sản xuất theo tiêu chuẩn và có hợp đồng bao tiêu. Tỉnh hỗ trợ xây dựng thương hiệu sản phẩm chủ lực, phấn đấu phát triển sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia.
Bên cạnh đó, Quảng Ninh khuyến khích đa dạng hóa sinh kế: phát triển du lịch nông thôn, du lịch cộng đồng, nghề truyền thống, dịch vụ hậu cần nông nghiệp; nhân rộng mô hình sử dụng phụ phẩm nông nghiệp để sản xuất phân bón hữu cơ, năng lượng sinh học; phát triển rừng gỗ lớn gắn với kinh doanh dịch vụ môi trường rừng và tín chỉ carbon.
Việc gắn vai trò nông dân với xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh được thực hiện dựa trên cơ chế dân chủ “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân hưởng thụ”. Người dân được cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch; tham gia thảo luận, góp ý vào các quyết định liên quan đến sinh kế và đời sống cộng đồng. Qua đó, nâng cao ý thức tự quản, trách nhiệm giám sát, góp phần xử lý kịp thời những vấn đề phát sinh. Sự tham gia thực chất của người dân tạo nên đồng thuận xã hội, nâng cao hiệu quả đầu tư và xây dựng cộng đồng nông thôn phát triển toàn diện, văn minh, hiện đại và bền vững.
.svg){kind=icon}
