“Phát triển các dịch vụ thanh toán hiện đại, ứng dụng thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0 đã được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm thúc đẩy phát triển thanh toán không dùng tiền mặt, theo “Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021 – 2025” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tháng 10/2021.

Cụ thể, 3 nhóm nhiệm vụ được yêu cầu tập trung triển khai gồm: Nghiên cứu, ứng dụng thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0 để phát triển đa dạng các sản phẩm, dịch vụ thanh toán trên nền tảng số hóa, đảm bảo an toàn, bảo mật, mang lại sự thuận tiện cho người sử dụng; phát triển thanh toán điện tử trong thương mại điện tử; phát triển thanh toán không dùng tiền mặt ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Thông tin về kết quả triển khai giải pháp trên, trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ vào đầu tháng 7/2025, Ngân hàng Nhà nước cho biết: Thời gian qua, các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán đã chú trọng phát triển mạnh hệ sinh thái số với các sản phẩm dịch vụ, phương thức thanh toán mới, an toàn, tiện lợi, đem lại lợi ích, thiết thực cho người dân, doanh nghiệp.

Nhiều dịch vụ, phương thức thanh toán mới như mở tài khoản/mở thẻ bằng eKYC; thanh toán, chuyển tiền, rút tiền tại ATM bằng mã QR; thanh toán thẻ chip phi tiếp xúc; xác thực thanh toán sinh trắc học; mã hóa thông tin thẻ đã được các tổ chức tín dụng, trung gian thanh toán tích hợp vào trong sản phẩm, dịch vụ để nâng cao tiện ích, an toàn bảo mật. Qua đó, đã góp phần phổ biến thanh toán không dùng tiền mặt đến người dân, doanh nghiệp.

W-thanh toan qua kenh QR Code.jpg
Hoạt động thanh toán, chuyển tiền qua Internet, điện thoại di động, QR Code đã đạt được kết quả ấn tượng trong những năm gần đây.

Tính đến đầu năm nay, cả nước có trên 85 tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán triển khai thanh toán qua Internet và 50 tổ chức triển khai thanh toán qua điện thoại di động; có khoảng hơn 30 ngân hàng thương mại và 17 tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán triển khai dịch vụ thanh toán qua QR Code.

Đáng chú ý, theo thống kê của Ngân hàng Nhà nước, hoạt động thanh toán, chuyển tiền qua Internet, điện thoại di động, QR Code đã tiếp tục đạt được kết quả đáng ghi nhận trong năm 2024, thu hút số lượng lớn khách hàng sử dụng.

Trong đó, giao dịch qua kênh Internet trong năm 2024 đã tăng tương ứng 49,73% về số lượng và 33,12% về giá trị so với năm 2023; giao dịch qua kênh điện thoại tăng tương ứng 54,08% về số lượng và 34,03% về giá trị; giao dịch qua kênh QR Code tăng tương ứng 104,65% về số lượng và 97,14% về giá trị.

Về việc phát triển các thiết bị chấp nhận thanh toán thẻ như ATM, POS, tính đến cuối năm ngoái, toàn hệ thống có 21.123 ATM và 737.159 POS, tăng tương ứng 0,8% và 37,15% so với năm 2023. Trong năm 2024, số lượng giao dịch qua POS đạt 716,1 triệu giao dịch (giảm 12,8% so với năm 2023) với giá trị giao dịch đạt 1,17 triệu tỷ đồng (giảm 4,49%).

Trong khi đó, dịch vụ thẻ ngân hàng tiếp tục được các tổ chức phát hành thẻ quan tâm phát triển. Đến cuối năm ngoái, tổng số lượng thẻ lưu hành đạt gần 155,8 triệu thẻ, tăng 5,99% so với cùng kỳ năm trước đó. Trong năm 2024, số lượng giao dịch nội địa qua thẻ ngân hàng đạt 792,5 triệu giao dịch, với giá trị giao dịch đạt khoảng 1,48 triệu tỷ đồng.

Bên cạnh đó, thực hiện chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, thời gian qua, các tổ chức phát hành thẻ đã phối hợp với NAPAS trong việc triển khai chuyển đổi thẻ chip nội địa theo tiêu chuẩn cơ sở do Ngân hàng Nhà nước ban hành, với tỷ lệ chuyển đổi đã đạt khoảng 82,7% thẻ nội địa hoạt động đang lưu hành.

Các đơn vị cũng đã nghiên cứu, xây dựng hệ sinh thái, sản phẩm dịch vụ trên nền tảng công nghệ thẻ chip tiếp xúc, không tiếp xúc, QR Code. Song song với phương thức truyền thống, các ngân hàng cũng rất tích cực triển khai phát hành thẻ ngân hàng bằng phương thức điện tử - eKYC.

Riêng về thanh toán trong thương mại điện tử, theo Ngân hàng Nhà nước, đến nay các ngân hàng thương mại, tổ chức trung gian thanh toán đều đã cung ứng đầy đủ dịch vụ, phương tiện thanh toán hiện đại, đa dạng, tiện lợi như ngân hàng trực tuyến, thanh toán qua Internet, qua điện thoại di động, qua QR Code, ví điện tử, thanh toán không tiếp xúc...; đồng thời, áp dụng các biện pháp an ninh, bảo mật tiên tiến phù hợp với xu hướng thanh toán trên thế giới, qua đó góp phần phát triển thanh toán điện tử phục vụ thương mại điện tử.

Theo kết quả điều tra tiến hành bởi Bộ Công Thương, tỷ lệ số lượng đơn hàng thanh toán không dùng tiền mặt trong thương mại điện tử đến cuối năm 2024 đã đạt trên 66,8%, tăng gần 27% so với cuối năm 2022.

Đề cập đến định hướng, giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt thời gian tới, Ngân hàng Nhà nước cũng đã xác định sẽ tiếp tục ứng dụng thành tựu của khoa học công nghệ để phát triển các sản phẩm, dịch vụ thanh toán mới, như: Thanh toán qua QR Code, mã hóa thông tin thẻ, thanh toán di động, thanh toán phi tiếp xúc, ví điện tử...; đồng thời, tiếp tục triển khai các nhiệm vụ theo chương trình kết nối thanh toán song phương qua QR Code giữa Việt Nam và các quốc gia.