Chuẩn hóa đội ngũ “hạt nhân” thúc đẩy quá trình "tri thức hoá nông dân"

Quảng Trị hiện có lực lượng nông dân đông đảo với trên 269.000 hộ nông, lâm, ngư nghiệp và hơn 239.000 hội viên hội nông dân, chiếm tới 82% lực lượng lao động trong khu vực nông nghiệp.

"Lực lượng nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi tuy đông nhưng việc áp dụng công nghệ cao, quản trị sản xuất, xây dựng thương hiệu và liên kết chuỗi giá trị còn chưa tương xứng với tiềm năng. Đội ngũ chi hội trưởng nông dân phần lớn hoạt động trên cơ sở tự nguyện, có uy tín tại cộng đồng nhưng độ tuổi trung bình cao, thiếu kiến thức khoa học - công nghệ", UBND tỉnh Quảng Trị thẳng thắn đánh giá hiện trạng. 

Nhằm đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, mới đây, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch thực hiện Quyết định số 517/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Đề án “Bồi dưỡng cán bộ hội nông dân các cấp, chi hội trưởng nông dân và nông dân sản xuất kinh doanh giỏi, nông dân xuất sắc giai đoạn 2025-2030” trên địa bàn Quảng Trị.

Trong đó nhấn mạnh mục tiêu "Tập huấn nâng cao trình độ, kiến thức, kỹ năng cho nông dân xuất sắc, nông dân sản xuất kinh doanh giỏi các cấp có đủ năng lực, điều kiện để thành lập hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ, là hạt nhân thúc đẩy quá trình "tri thức hoá nông dân"; giữ vai trò nòng cốt, dẫn dắt trong truyền nghề, hướng dẫn, hỗ trợ các hộ nông dân, tiên phong đi đầu trong đổi mới sáng tạo, thúc đầy khởi nghiệp trong nông nghiệp, nông thôn".

Giai đoạn 2026-2030, tỉnh Quảng Trị dự kiến tổ chức 80 lớp bồi dưỡng cho khoảng 8.000 người. Trong đó, nòng cốt là 5.000 nông dân sản xuất kinh doanh giỏi sẽ được huấn luyện để trở thành những "tri thức nông dân", đủ năng lực thành lập hợp tác xã hoặc doanh nghiệp nhỏ. Những cá nhân xuất sắc này sẽ đóng vai trò dẫn dắt, truyền nghề và tiên phong khởi nghiệp tại địa phương.

Theo kế hoạch, hàng năm có 1.000 nông dân sản xuất kinh doanh giỏi cấp tỉnh, xã được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao trình độ, kỹ năng (tập trung vào khoa học công nghệ, kỹ năng tiếp cận thị trường, chuyển đổi số và quản trị); từ 30 - 50% cán bộ hội nông dân các cấp được bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng theo yêu cầu vị trí việc làm và các chương trình bồi dưỡng khác theo quy định. 

Đến hết năm 2030, có khoảng 5.000 nông dân sản xuất kinh doanh giỏi cấp tỉnh, xã được bồi dưỡng, tập huấn nâng cao kiến thức, kỹ năng quản lý sản xuất, liên kết chuỗi giá trị, từng bước hình thành đội ngũ nông dân nòng cốt làm hạt nhân lan tỏa trong phong trào nông dân ở cơ sở.

Đáng chú ý, tỉnh phấn đấu 100% cán bộ hội cấp tỉnh, cấp xã và chi hội trưởng phải được bồi dưỡng nghiệp vụ ít nhất một lần; tập trung bồi dưỡng 2.023 chi hội trưởng, những người có uy tín tại cộng đồng nhưng hiện vẫn thiếu kiến thức về tổ chức sản xuất hiện đại. Đây là bước chuẩn bị quan trọng để khắc phục tình trạng chất lượng đội ngũ không đồng đều, nhất là sau khi sáp nhập đơn vị hành chính. 

W-Nong dan Quang Tri.jpg
Hành trình "tri thức hóa nông dân" tại Quảng Trị được kỳ vọng sẽ tạo ra một thế hệ nông dân mới: Tự tin làm chủ công nghệ, nhạy bén với thị trường và là nhân tố quyết định cho sự phát triển bền vững của địa phương.

Chuyển đổi tư duy từ sản xuất truyền thống sang kinh tế số

Lộ trình đào tạo, bồi dưỡng của tỉnh Quảng Trị không chỉ dừng ở kỹ thuật canh tác thuần túy mà tập trung mạnh mẽ vào tư duy kinh tế số và kỹ năng số. Nội dung đào tạo được thiết kế linh hoạt, dành tới 40% thời gian cho thảo luận, chia sẻ kinh nghiệm và tham quan mô hình thực tế thay vì chỉ ngồi trên lớp.

 Dự kiến sau giai đoạn 2026 - 2030, tại Quảng Trị, trên 30% nông dân sẽ tham gia sàn thương mại điện tử, ứng dụng truy xuất nguồn gốc điện tử trong sản xuất và 
tiêu thụ sản phẩm.

Đối với nông dân xuất sắc, chương trình đào tạo sẽ tập trung vào các "kỹ năng mềm" như kỹ năng phân tích thị trường, đàm phán hợp đồng, xây dựng thương hiệu và chỉ dẫn địa lý... 

Đặc biệt, yêu cầu ứng dụng nền tảng số trong quản lý sản xuất, truy xuất nguồn gốc điện tử và kinh doanh nông sản trên sàn thương mại điện tử được đặt lên hàng đầu. Đây chính là "chìa khóa" để nông sản Quảng Trị vượt qua lũy tre làng, tiếp cận với người tiêu dùng toàn cầu.

Tỉnh đặt ra những chỉ tiêu định lượng rất cụ thể sau đào tạo: ít nhất 60% nông dân phải áp dụng được tiến bộ khoa học vào sản xuất; 50% áp dụng quy trình an toàn (VietGAP, hữu cơ, tuần hoàn); 40% tham gia liên kết chuỗi giá trị. Mục tiêu hình thành khoảng 50 mô hình liên kết chuỗi, 100 tổ hợp tác và 40 hợp tác xã từ lực lượng được đào tạo cho thấy khát vọng chuyển dịch từ kinh tế hộ nhỏ lẻ sang kinh tế tập thể bền vững.

Ngoài ra, Quảng Trị cũng không đứng ngoài cuộc chơi toàn cầu khi đưa vào chương trình bồi dưỡng kiến thức về chống mất rừng theo quy định của Liên minh châu Âu (EU) hay các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, bảo vệ môi trường. Việc giảm nghèo thông tin theo hướng này giúp nông dân Quảng Trị không chỉ làm giàu cho bản thân mà còn trở thành những nông dân văn minh, có trách nhiệm với cộng đồng và hệ sinh thái tự nhiên.

Hành trình "tri thức hóa nông dân" tại Quảng Trị được kỳ vọng sẽ tạo ra một thế hệ nông dân mới: Tự tin làm chủ công nghệ, nhạy bén với thị trường và là nhân tố quyết định cho sự phát triển bền vững của "vùng đất lửa".