Theo hãng tin RBC, quân đội Ukraine đang lên kế hoạch xây dựng một lực lượng máy bay chiến đấu hiện đại gồm 250 chiếc, với chủ chốt là 2 loại tiêm kích Gripen và Rafale đủ để “đối phó với 300 - 400 chiến đấu cơ của Nga”. Máy bay JAS 39 Gripen của Thụy Điển sở hữu tính linh hoạt khi có thể cất cánh từ những sân bay có đường băng ngắn. Trong khi đó, máy bay Rafale do Pháp sản xuất có tính năng tác chiến của mạnh hơn, nhưng chi phí hoạt động lại rất đắt đỏ.

Fighter 1.jpg
Các chiến cơ JAS 39 Gripen. Ảnh: SAAB

Về tính năng và chi phí vận hành

Chuyên gia hàng không Kryvolap cho biết Rafale là chiến đấu cơ thuộc thế hệ 4++ và là một trong những máy bay quân sự đắt nhất thế giới. Trọng lượng cất cánh tối đa của chiến đấu cơ đạt 24,5 tấn, trong đó số bom đạn có thể mang theo là 9 - 9,5 tấn. Rafale sở hữu một trong những hệ thống radar mạnh mẽ nhất thế giới và chi phí vận hành của loại tiêm kích này lên tới 20.000 - 25.000 USD/giờ bay (519 - 649 triệu đồng/giờ bay).

Fighter 2.jpg
Một chiếc Rafale trên tàu sân bay Pháp. Ảnh: Dassault Aviation

Trong khi đó, mẫu tiêm kích Gripen của Thụy Điển có trọng lượng cất cánh tối đa là 16 tấn, với số bom đạn có thể mang theo là gần 7 tấn. Loại máy bay này có chi phí vận hành rẻ hơn nhiều so với Rafale, trong khoảng 6.000 - 7.000 USD/giờ bay (155 - 181 triệu đồng/giờ bay). Gripen có thể cất cánh trong điều kiện đường băng ngắn và “có thể dễ dàng phân tán khắp nơi”. Đây là một yếu tố rất quan trọng trong trường hợp xung đột nổ ra.

Do vậy, xét về mặt hiệu quả chi phí, ông Kryvolap đánh giá Gripen là lựa chọn “có tính thiết thực hơn”.

Thời điểm có thể bàn giao chiến đấu cơ

Ông Kryvolap nhận định những thỏa thuận về chiến đấu cơ giữa Ukraine và phương Tây là "đúng đắn và hợp lý", nhưng việc thực hiện chúng không phải vấn đề của tương lai gần.

Chuyên gia này bày tỏ: “Tôi không loại trừ khả năng trong tháng 3 tới, Ukraine sẽ nhận được một phi đội nhỏ gồm những chiếc Gripen trang bị tên lửa Meteor, điều này sẽ cho phép quân đội Kiev đẩy lui các cường kích Nga được trang bị bom dẫn đường KAB. Ngoài ra, việc sản xuất một số linh kiện của máy bay Gripen tại Ukraine cũng đang được thảo luận”.

Fighter 3.jpg
Ảnh: SAAB

Quy mô phi đội

Trước đây, nhu cầu của Không quân Ukraine trong thời bình vào khoảng 128 tiêm kích. Tuy nhiên, trong bối cảnh xung đột với Nga đang tiếp diễn, “khi 300 - 400 máy bay quân sự của Moscow hoạt động gần Ukraine”, nhu cầu về tiêm kích của Kiev sẽ cao hơn. Do vậy, 250 máy bay chiến đấu không phải là con số quá lớn.

“250 máy bay không phải là con số quá bất thường đến mức tạo ra sự dư thừa. Điều này đòi hỏi một lượng lớn phi công tương ứng. Với một lực lượng như vậy, phía Ukraine cần huấn luyện 750 phi công, tức tỷ lệ sẽ là 3 phi công cho mỗi chiếc tiêm kích”, ông Kryvolap bình luận.

Fighter 4.jpg
Ảnh: Dassault Aviation

Quá trình huấn luyện phi công 

Theo ông Kryvolap, các chương trình huấn luyện phi công sử dụng các loại tiêm kích Gripen và Rafale có thời gian tương đương nhau, với việc đào tạo lại một phi công dày dạn kinh nghiệm mất từ 6 - 9 tháng và có thể lên tới 18 tháng nếu tiến độ chậm hơn. 

“Nhìn chung, các khâu huấn luyện bao gồm sử dụng vũ khí đều tương tự nhau. Do đó, cả Rafale và Gripen đều là những máy bay đa năng và hiệu quả. Dù vậy, vẫn có một sự khác biệt nhỏ. Rafale mạnh mẽ hơn, đắt hơn và sở hữu hệ thống radar tuyệt vời, có thể coi là tốt nhất thế giới vì có thể ‘nhìn’ xa. Đối với Gripen, vấn đề lại xoay quanh hiệu quả chi phí. Tôi nghĩ Gripen phù hợp với Ukraine hơn”, chuyên gia Kryvolap kết luận.