
Đưa nông sản “ngoại” về núi thành sản vật hút khách
Đến xã Vân Sơn, tỉnh Phú Thọ vào mùa thu hoạch, du khách có thể bắt gặp những ruộng củ cải xanh mướt trải dài trên các sườn núi.
Phần lớn củ cải nằm sâu dưới lòng đất, chỉ để lộ phần vai đầu cuống màu xanh nhạt phía trên. Khi được nhổ lên, nhiều người không khỏi bất ngờ bởi những củ cải ở đây to bằng bắp chân người lớn, cầm nặng tay.
Đây là giống củ cải Hàn Quốc được người dân đưa vào canh tác từ gần chục năm trước và dần phát triển thành một trong những nông sản chủ lực, có giá trị kinh tế tại địa phương.
Hiện, giống củ cải này được trồng phân bổ chủ yếu ở một số khu vực trên địa bàn xã như: thôn Quyết Chiến, xóm Cá…

Chị Đinh Thị Quyết, Giám đốc HTX sản xuất rau an toàn Quyết Chiến, nhờ điều kiện khí hậu, thổ nhưỡng thuận lợi, giống củ cải Hàn Quốc sinh trưởng và phát triển tốt. Trung bình mỗi củ nặng 2-3kg, cá biệt có những củ đạt 4-5kg.
Với kích thước này, chỉ cần một củ cải cũng có thể chế biến thành nhiều món ăn cho cả gia đình. Đây cũng là điểm khiến loại nông sản vùng cao trở nên đặc biệt trong mắt người tiêu dùng.
Không chỉ to, củ cải Vân Sơn còn được đánh giá cao nhờ chất lượng. Củ có phần thân trên xanh, phía dưới trắng, thịt chắc, khi ăn giòn và có vị ngọt tự nhiên.

Anh Đinh Quyết Thắng (xóm Cá, xã Vân Sơn) cho biết, giống củ cải này dễ trồng, dễ chăm sóc, thời gian sinh trưởng ngắn nhưng cho năng suất cao.
Sau khoảng 70 ngày xuống giống, cây đã có thể cho thu hoạch. Với điều kiện chăm sóc phù hợp, trung bình 1ha có thể thu được khoảng 80 tấn củ cải.



Một điều thú vị là loại củ cải này có khả năng giữ chất lượng khá tốt ngay cả khi thu hoạch muộn.
Thông thường, củ cải để quá lứa dễ bị già, xơ, ruột xốp và giảm độ ngọt. Tuy nhiên, theo anh Thắng, củ cải trồng tại Vân Sơn vẫn giữ được độ ngon nếu thu hoạch chậm hơn vài ngày, thậm chí cả tuần.
“Mọi người thường nghĩ củ cải thu hoạch muộn thì sẽ bị già, xơ, phần ruột xốp. Tuy nhiên, nhờ điều kiện tự nhiên lý tưởng mà giống củ cải trồng ở Vân Sơn dù hái chậm hay bảo quản lâu ngày trong tủ lạnh, nơi khô ráo ở nhiệt độ thường thì vẫn đảm bảo ngon, có vị ngọt tự nhiên”, anh Thắng chia sẻ.
Nhờ đặc điểm này, người dân có thêm sự chủ động trong việc thu hoạch, bảo quản và tiêu thụ sản phẩm.


Anh Thắng tiết lộ, củ cải ở Vân Sơn không chỉ là mặt hàng chủ lực được nhiều thương lái thu mua tận nơi mà còn trở thành sản vật "dưới lòng đất" riêng có của địa phương, hút khách tìm kiếm.
Nhiều du khách từ xa khi đến Vân Sơn du lịch, bắt gặp củ cải được bày bán tại chợ đều thấy bất ngờ trước kích thước khổng lồ của loại nông sản này. Họ còn mua củ cải về làm quà cho bạn bè, người thân.
Vị ngọt, ăn giòn, chế biến được nhiều món
Củ cải ở Vân Sơn thường được thu hoạch từ tháng 9 đến tháng 4 năm sau. Thời điểm cụ thể có thể chênh lệch vài tuần tùy điều kiện thời tiết và khu vực trồng.
Đầu vụ, củ cải được bán với giá khoảng 15.000-20.000 đồng/kg. Khi vào chính vụ, mức giá phổ biến dao động 10.000-15.000 đồng/kg.

Với trọng lượng trung bình 2-3kg mỗi củ, loại nông sản này có thể đáp ứng nhu cầu chế biến của nhiều gia đình trong vài bữa ăn. Củ cải cũng là nguyên liệu quen thuộc trong căn bếp của người Việt, có thể dùng để nấu canh xương, hầm thịt, kho cá, xào hoặc muối chua.
Củ cải thái lát hoặc thái sợi cũng có thể đem làm kim chi, ăn kèm các món thịt, cá để chống ngấy. Ở một số nơi, người ta còn thái củ cải, phơi khô cho săn lại, khi chế biến sẽ có độ giòn ngon lạ miệng.


Không chỉ phục vụ nhu cầu tiêu dùng, củ cải còn mang lại nguồn thu đáng kể cho người dân địa phương. Theo chị Quyết, với năng suất trung bình khoảng 80 tấn/ha, đây là cây trồng có tiềm năng phát triển kinh tế, góp phần nâng cao thu nhập cho các hộ sản xuất.
Năm 2024, củ cải Quyết Chiến cũng được công nhận sản phẩm OCOP 3 sao, góp phần nâng cao giá trị và nhận diện nông sản địa phương.
Giữa vùng núi cao Vân Sơn, những củ cải trắng xanh, căng mọng nằm sâu dưới lòng đất không chỉ được xem như món quà từ thiên nhiên mà còn là thành quả lao động của người nông dân.
Với kích thước khác biệt, vị ngọt giòn tự nhiên và khả năng bảo quản tốt, loại nông sản này đang dần trở thành một sản vật đáng chú ý, góp thêm hương vị riêng cho hành trình khám phá ẩm thực vùng cao Phú Thọ của du khách thập phương.
