Các chuyên gia cho rằng, nếu chỉ xét tốc độ và chi phí thuê bao, khoảng cách giữa hai công nghệ Starlink và VSAT mà VNPT đang cung cấp là rất lớn.
Tuy nhiên, mức giá 1,13 triệu đồng và 1,71 triệu đồng/tháng hiện được công bố là dành cho dịch vụ cố định, không thể mặc nhiên coi là giá Starlink dành cho tàu biển.
Dù vậy, sự xuất hiện của mạng vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) vẫn có thể tạo ra sức ép đáng kể lên mô hình Internet vệ tinh truyền thống.
Starlink 1,7 triệu đồng có tốc độ cao gấp hàng chục lần VSAT
Theo thông tin Starlink công bố tại Việt Nam, gói tốc độ 100 Mbps có mức phí khoảng 1.131.990 đồng/tháng, trong khi gói có tốc độ tối đa trên 400 Mbps khoảng 1.711.100 đồng/tháng.
Đây là mức giá thấp hơn đáng kể so với con số khoảng 85 USD/tháng, tương đương 2,2 triệu đồng, từng được dự kiến trước khi Starlink chính thức cung cấp dịch vụ.
Trong khi đó, các dịch vụ VSAT truyền thống có cấu trúc giá rất khác.
Theo bảng giá VSAT-IP được VNPT công bố, một số gói có giá khoảng 1,61 triệu đồng/tháng cho tốc độ tối đa 3.072 Kbps và khoảng 2,1 triệu đồng/tháng cho tốc độ tối đa 4.096 Kbps.
Một số gói khác có mức phí từ 3,67 triệu đến 5,25 triệu đồng/tháng nhưng tốc độ tối đa được công bố chỉ khoảng 3-4 Mbps.
Nếu đặt cạnh nhau, sự khác biệt là rất lớn. Với khoảng 1,71 triệu đồng/tháng, Starlink có thể cung cấp tốc độ trên 400 Mbps, trong khi một số gói VSAT có giá tương đương chỉ đạt vài Mbps. Tuy nhiên, đây không phải phép so sánh hoàn toàn tương đương.
VSAT truyền thống thường được thiết kế cho các nhu cầu kết nối chuyên dụng, trong đó có thuê băng thông vệ tinh, trạm VSAT, mạng riêng, yêu cầu kỹ thuật và hỗ trợ vận hành.
Trong khi đó, Starlink được xây dựng như một mạng Internet băng rộng sử dụng hàng nghìn vệ tinh LEO, hướng tới việc cung cấp kết nối Internet trực tiếp cho người dùng.
Chính sự khác biệt về mô hình công nghệ và kinh doanh này giúp giải thích tại sao Starlink có thể đưa tốc độ băng rộng lên hàng trăm Mbps với mức cước tương đối thấp.
Khoảng cách còn lớn hơn với thuê kênh VSAT riêng
Nếu chỉ nhìn vào các gói VSAT-IP thông thường, mức chênh lệch đã đáng kể. Nhưng khoảng cách có thể lớn hơn nhiều khi doanh nghiệp cần thuê kênh vệ tinh riêng.
Theo bảng giá VSAT-IP được công bố, mức thuê kênh vệ tinh 2 Mbps hai chiều có thể lên tới hơn 186 triệu đồng/tháng. Với kênh 1 Mbps, mức giá trên 93 triệu đồng/tháng.
Những con số này cho thấy Internet vệ tinh truyền thống từng được xây dựng trên một mô hình rất khác: doanh nghiệp phải trả tiền cho năng lực truyền dẫn vệ tinh hạn chế, trong khi băng thông vệ tinh là tài nguyên tương đối đắt đỏ.
Starlink thay đổi bài toán đó bằng mạng lưới vệ tinh LEO có số lượng lớn, hoạt động ở độ cao thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống.
Về mặt người dùng, thay đổi quan trọng nhất không đơn thuần là tốc độ. Đó là chi phí trên mỗi Mbps.
Khi chi phí kết nối giảm mạnh, Internet vệ tinh có thể chuyển từ một dịch vụ chỉ dành cho những nhu cầu đặc biệt thành một hạ tầng kết nối thực sự.
Đây cũng là lý do sự xuất hiện của Starlink tại Việt Nam đáng chú ý đối với ngành hàng hải.
Tàu thuyền có thể là thị trường đặc biệt của Starlink
Tàu thuyền không nhất thiết cần tốc độ 400 Mbps. Một tàu cá có thể chỉ cần Internet để gọi video, nhắn tin, gửi hình ảnh, cập nhật thời tiết, liên lạc với gia đình hoặc truyền dữ liệu về đất liền.
Nhưng vấn đề nằm ở chỗ những tàu hoạt động xa bờ không thể sử dụng cáp quang và thường không nằm trong vùng phủ sóng tốt của mạng di động mặt đất.
Trong nhiều trường hợp, VSAT trở thành giải pháp kết nối chủ yếu. Khi đó, chi phí thiết bị và thuê bao có thể trở thành một khoản đáng kể đối với chủ tàu.
Nếu Starlink cung cấp dịch vụ hàng hải tại Việt Nam với mức giá cạnh tranh, bài toán này có thể thay đổi.
Tàu cá, tàu vận tải, tàu du lịch, tàu dịch vụ và các phương tiện hoạt động ngoài khơi có thể sử dụng Internet vệ tinh không chỉ để liên lạc mà còn cho các ứng dụng mới.
Camera trên tàu có thể truyền dữ liệu về đất liền. Thuyền viên có thể gọi video với gia đình. Chủ tàu có thể theo dõi hoạt động từ xa. Dữ liệu thời tiết, vị trí và tình trạng vận hành có thể được cập nhật thường xuyên hơn.
Internet trên biển khi đó không còn chỉ là một dịch vụ liên lạc đắt tiền, mà trở thành một phần của hạ tầng số trên tàu.
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng không thể lấy mức 1.131.990 đồng hoặc 1.711.100 đồng/tháng của Starlink tại Việt Nam để kết luận đây là giá dành cho tàu biển.
Đây là các gói dịch vụ cố định. Starlink Maritime trên thị trường quốc tế có cấu trúc giá và thiết bị khác, tùy dung lượng, khu vực và nhu cầu sử dụng.
Do đó, tác động thực sự đối với thị trường hàng hải Việt Nam sẽ phụ thuộc vào việc Starlink đưa ra gói dịch vụ hàng hải với mức giá nào.
Starlink có thể tạo “cú sốc” về giá Internet trên biển
Điều đáng chú ý nhất không phải là tàu thuyền có thể sử dụng tốc độ 400 Mbps. Tác động lớn hơn nằm ở khả năng hạ giá thành của một Mbps Internet trên biển.
Trong mô hình truyền thống, một đường truyền vệ tinh vài Mbps có thể đã là một khoản đầu tư đáng kể. Khi băng thông trở nên rẻ hơn, nhiều ứng dụng trước đây khó triển khai vì chi phí có thể trở nên khả thi.
Từ camera giám sát, IoT, truyền dữ liệu, định vị, quản lý đội tàu cho đến các dịch vụ trực tuyến dành cho thuyền viên, tất cả đều có thể được mở rộng.
Điều này có thể tạo sức ép lên các nhà cung cấp dịch vụ VSAT truyền thống, đặc biệt ở nhóm khách hàng chỉ cần một đường truyền Internet thông thường nhưng phải trả chi phí cao vì đặc thù kết nối trên biển.
Tuy nhiên, VSAT chưa biến mất. Các dịch vụ truyền thống vẫn có lợi thế ở những giải pháp chuyên dụng, mạng riêng, yêu cầu thỏa thuận mức độ dịch vụ tích hợp hệ thống hàng hải và những khách hàng có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt.
Vì vậy, cuộc cạnh tranh trong thời gian tới có thể không phải là Starlink thay thế hoàn toàn VSAT, mà là Starlink kéo mặt bằng giá Internet vệ tinh xuống một mức mới và buộc các nhà cung cấp truyền thống phải thay đổi.
Tại Việt Nam, đây có thể là một trong những tác động đáng chú ý nhất của việc Starlink chính thức bước vào thị trường.
Nếu Starlink có thể cung cấp dịch vụ hàng hải với mức giá chỉ vài triệu đồng mỗi tháng, thị trường tàu cá, tàu vận tải và tàu du lịch có thể trở thành một trong những phân khúc hưởng lợi rõ rệt.
Trên thực tế thời gian vừa qua, nhiều tầu thuyền phục vụ du lịch đã lắp vệ Starlink lậu. Một số người có khả năng chi trả cao cũng đã lắp thiết bị Starlink lậu trên xe ô tô của mình.
Nhưng việc Starlink chính thức cung cấp dịch vụ tại Việt Nam thì đây sẽ là những khách hàng có thể sử dụng ngay dịch vụ Internet vệ tinh mà không phải sử dụng dịch vụ lậu khiến họ phải đối mặt với án phạt hàng chục triệu đồng.
Khi đó, giá trị lớn nhất của Starlink không nằm ở việc cung cấp tốc độ trên 400 Mbps. Thứ có thể làm thay đổi cuộc chơi là khả năng biến băng thông vệ tinh từ một dịch vụ đắt đỏ thành một hạ tầng Internet có thể tiếp cận được với nhiều tàu thuyền hơn.
.svg){kind=icon}
