
Luật Đất đai (sửa đổi) mới được thông qua tại kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa 16. Luật gồm 112 điều, có hiệu lực thi hành từ 1/7/2027.
Về đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ), luật quy định giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất được cấp theo mẫu thống nhất trong cả nước dưới dạng điện tử hoặc dạng giấy. Giấy chứng nhận dạng điện tử và dạng giấy có giá trị pháp lý như nhau.
Mở rộng trường hợp cấp sổ đỏ
Đáng chú ý luật đã mở rộng xem xét cấp sổ đỏ cho hộ gia đình, cá nhân.
Theo quy định trong luật, cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất đã sử dụng đất không đúng mục đích trước ngày 1/7/2014 và việc sử dụng đất phù hợp với quy hoạch tại thời điểm cấp giấy chứng nhận.
Một trường hợp khác được xem xét cấp giấy chứng nhận là hộ gia đình, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất, cấp giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất mà đã sử dụng đất không đúng mục đích từ ngày 1/7/2014 đến trước ngày luật này có hiệu lực thi hành và tại thời điểm cấp sổ đỏ việc sử dụng đất ổn định, phù hợp với quy hoạch, không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường, an toàn công trình.

Đất có nguồn gốc lấn, chiếm trước ngày 1/7/2014 mà việc sử dụng đất phù hợp với quy hoạch tại thời điểm cấp giấy chứng nhận, sẽ được xem xét để cấp giấy chứng nhận.
Đất có nguồn gốc được giao không đúng thẩm quyền hoặc được giao quyền sử dụng đất không đúng quy định của pháp luật trước ngày 1/8/2024 theo quy định của Chính phủ, cũng thuộc trường hợp được xem xét.
Việc cấp giấy chứng nhận với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất do nhận chuyển quyền sử dụng đất trước ngày 1/8/2024 đối với đất chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất, có thể được cấp giấy chứng nhận nếu đáp ứng điều kiện tương ứng.
Với thửa đất có nhiều người chung quyền sử dụng đất, nhiều người sở hữu chung tài sản gắn liền với đất thì cấp cho mỗi người 1 giấy chứng nhận. Trường hợp những người có chung quyền sử dụng đất, chung quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất có yêu cầu thì cấp chung 1 giấy chứng nhận và trao cho người đại diện.
Luật quy định trường hợp quyền sử dụng đất hoặc quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất hoặc quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất là tài sản chung của vợ và chồng thì phải ghi cả họ, tên vợ và họ, tên chồng trên giấy chứng nhận.
Trường hợp thửa đất thuộc quyền sử dụng của hộ gia đình thì cấp 1 giấy chứng nhận ghi đầy đủ tên thành viên có chung quyền sử dụng đất của hộ gia đình trên giấy chứng nhận và trao cho người đại diện.
Trường hợp các thành viên có chung quyền sử dụng đất của hộ gia đình có nhu cầu thì cấp 1 giấy chứng nhận ghi tên đại diện hộ gia đình trên giấy chứng nhận và trao cho người đại diện hộ gia đình. Trường hợp các thành viên có chung quyền sử dụng đất của hộ gia đình mà có cả vợ và chồng có chung quyền sử dụng đất đó thì phải ghi cả họ, tên vợ và họ, tên chồng trên giấy chứng nhận.
Việc xác định các thành viên có chung quyền sử dụng đất của hộ gia đình để ghi tên trên giấy chứng nhận do các thành viên này tự thỏa thuận và chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Với trường hợp đất có tranh chấp nhưng xác định được phạm vi diện tích, ranh giới đang tranh chấp thì phần diện tích không có tranh chấp mà đủ điều kiện tách thửa đất thì được cấp giấy chứng nhận.
Trường hợp không được cấp sổ đỏ
Về trường hợp không cấp giấy chứng nhận, luật quy định người quản lý đất, người sử dụng đất không được cấp giấy chứng nhận trong trường hợp đất thuê, thuê lại. Đất đã có thông báo thu hồi đất còn hiệu lực theo quy định của luật đất đai; đất đã có quyết định thu hồi đất của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, theo quy định, người quản lý đất, người sử dụng đất cũng không được cấp sổ đỏ.
Tuy nhiên, trường hợp đã quá 3 năm kể từ thời điểm có quyết định thu hồi đất mà còn diện tích đất chưa thực hiện chi trả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thì vẫn được cấp giấy chứng nhận theo quy định của Luật Đất đai.
Luật Đất đai đồng thời nêu rõ người quản lý đất, người sử dụng đất không được cấp giấy chứng nhận trong trường hợp đất đang có tranh chấp, đang bị áp dụng biện pháp khác để bảo đảm thi hành án theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự…


