Chị N.T.T.M (28 tuổi, trú tại TPHCM) đã đối diện với cơn đột quỵ vào buổi chiều nắng nóng. M. nhớ cô có tiền sử tăng huyết áp thai kỳ. Sau sinh, M. cũng không kiểm tra lại. Một buổi chiều trong thời tiết 37-38 độ, M. đi từ đường về nhà trong trạng thái mệt mỏi, cô bước vào phòng tắm để “giải nhiệt”. Dòng nước ấm xối xuống nhưng cơn đau đầu đang nhói lên. Tay trái cô bắt đầu tê râm ran, cảm giác lạ lan dần khắp cơ thể. Cô vẫn cho rằng mình chỉ đang kiệt sức.
Nhưng ngay khi bước ra khỏi phòng tắm, vừa đặt chân xuống nền gạch lạnh, cơ thể cô đột ngột mất kiểm soát. Mọi thứ trước mắt chao đảo rồi tối sầm. Trong khoảnh khắc chập chờn, cô chỉ kịp nghe tiếng chồng hoảng hốt gọi tên trước khi hoàn toàn bất tỉnh.
Tại bệnh viện, các bác sĩ xác định M. bị đột quỵ não. Nguyên nhân là từ hững bệnh lý xuất hiện trong thai kỳ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu đã âm thầm tạo nền cho biến cố nguy hiểm. Việc tắm ngay khi cơ thể còn chưa ổn định sau mệt mỏi, thay đổi nhiệt độ đột ngột được xem là yếu tố kích hoạt cơn đột quỵ.
Tỉnh lại sau cấp cứu, người mẹ trẻ đối diện với thực tế nghiệt ngã: Đầu óc nặng trĩu, tay chân không còn nghe theo ý muốn. Thậm chí, có thời điểm cô không thể nhìn thấy gì, mọi thứ trước mắt chìm trong bóng tối.
Di chứng kéo dài khiến cuộc sống của M. đảo lộn. Gần một tháng, cô phải gắn với xe lăn. Tay chân yếu, cơ mặt cứng khiến việc ăn uống trở nên vô cùng khó khăn. Từ một người khỏe mạnh, cô phải học lại từng cử động cơ bản.
Theo Bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Tiến Dũng, Phó Giám đốc Trung tâm Đột quỵ, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội) đơn vị này đã tiếp nhận không ít ca đột quỵ nguy kịch liên quan đến việc thay đổi nhiệt độ đột ngột khi tắm.
Đặc biệt, người cao tuổi, người có bệnh nền như tăng huyết áp, tim mạch, tiểu đường hoặc từng bị đột quỵ là nhóm dễ bị tổn thương nhất.
Bác sĩ Dũng giải thích có hai cơ chế chính khiến cơ thể “gục ngã” khi thay đổi nhiệt độ đột ngột:
Sốc nhiệt làm huyết áp tăng đột ngột: Khi cơ thể đang nóng, mạch máu giãn ra để tỏa nhiệt. Nếu tiếp xúc nước lạnh ngay lập tức, mạch máu co lại nhanh, kích thích hệ thần kinh giao cảm, khiến huyết áp tăng vọt. Điều này có thể gây vỡ mạch máu não hoặc hình thành cơn nhồi máu não.
Mất nước làm máu “đặc” hơn: Nắng nóng khiến cơ thể mất nước và điện giải qua mồ hôi. Máu trở nên đặc hơn, lưu thông chậm, dễ hình thành cục máu đông. Khi kết hợp với thay đổi nhiệt độ đột ngột, nguy cơ tắc mạch não tăng cao.
Trong các tình huống, bác sĩ Dũng cho rằng việc nhận diện sớm dấu hiệu đột quỵ rất quan trọng. Các dấu hiệu nhận biết theo nguyên tắc FAST bao gồm méo miệng, yếu hoặc liệt một bên tay/chân, nói ngọng, khó nói. Khi có dấu hiệu trên, mọi người không nên chần chừ, hãy gọi cấp cứu 115 ngay lập tức, bởi mỗi phút trôi qua, hàng triệu tế bào não bị tổn thương không thể phục hồi
Bên cạnh đó, cần cảnh giác với các dấu hiệu sốc nhiệt như: Thân nhiệt trên 40°C, da nóng khô, lú lẫn, mất phương hướng hoặc co giật.
Theo bác sĩ Dũng, đột quỵ không chỉ xảy ra ở người cao tuổi mà ngày càng có xu hướng trẻ hóa. Những thói quen sinh hoạt sai lầm trong thời tiết khắc nghiệt có thể trở thành “giọt nước tràn ly”.
Một hành động nhỏ như tắm sai thời điểm cũng có thể dẫn đến hậu quả lớn. Kỳ nghỉ sẽ chỉ thực sự trọn vẹn khi mỗi người chủ động bảo vệ sức khỏe của mình, thay vì đánh đổi bằng những biến cố không đáng có.
Để phòng tránh đột quỵ, bác sĩ Dũng khuyến cáo:
- Không tắm ngay sau khi đi nắng, nên nghỉ 20–30 phút để cơ thể hạ nhiệt.
- Lau người bằng khăn ẩm, rửa tay chân trước khi tắm .
- Uống đủ nước, bổ sung điện giải .
- Hạn chế ra ngoài từ 10-16h.
- Người có bệnh nền cần theo dõi huyết áp, tuân thủ điều trị.
.svg){kind=icon}
