Khủng hoảng trật tự quốc tế bắt đầu khi luật lệ vẫn được nhắc đến, nhưng sức ràng buộc suy giảm; khi cam kết vẫn được tuyên bố, nhưng hành động thực tế lại làm xói mòn chính những cam kết ấy; khi nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế bị diễn giải theo hướng áp đặt chủ quan, được thực thi không nhất quán, hoặc bị đặt sau tư duy ưu tiên sử dụng sức mạnh, "cá lớn nuốt cá bé".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ngày 29/5 đã phát biểu dẫn đề và trả lời nhiều vấn đề mà đại biểu nêu tại phiên khai mạc Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 ở Singapore, thu hút sự quan tâm rộng rãi của truyền thông và giới quan sát quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, những bất ổn hiện nay phản ánh 3 cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau, đang hội tụ rõ nét tại châu Á - Thái Bình Dương. Từ cách nhìn đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chia sẻ một số định hướng để cùng nhau kiến tạo một châu Á - Thái Bình Dương hòa bình, ổn định, phát triển, tự cường và có năng lực giảm thiểu rủi ro từ sớm, từ xa.
Trung tướng Trần Đức Thuận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội trao đổi với VietNamNet về những điểm chính từ phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
TƯ DUY LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN SÂU SẮC
Ông đánh giá như thế nào về việc lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam phát biểu tại Đối thoại Shangri-la, một diễn đàn an ninh hàng đầu của khu vực và thế giới?
Đây là một sự kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng cả về đối ngoại, quốc phòng, an ninh và vị thế quốc gia.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Đối thoại Shangri-La không chỉ thể hiện sự coi trọng của cộng đồng quốc tế đối với Việt Nam mà còn khẳng định vị thế, uy tín và vai trò ngày càng cao của đất nước ta trong các vấn đề khu vực và toàn cầu.
Điều đáng chú ý là Việt Nam không còn chỉ dừng lại ở việc tham gia tích cực vào các cơ chế hợp tác đa phương mà đã chủ động đóng góp tư duy, đề xuất sáng kiến và tham gia định hình các cơ chế quản trị khu vực cũng như toàn cầu.
Đây là bước phát triển mới trong tư duy đối ngoại của Đảng ta, phản ánh tầm vóc của một quốc gia có trách nhiệm, có bản lĩnh và có năng lực đóng góp vào các vấn đề chung của thế giới.
Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không chỉ truyền tải quan điểm của Việt Nam mà còn mang đến những thông điệp có giá trị tham khảo đối với cộng đồng quốc tế trong bối cảnh thế giới đang đứng trước nhiều biến động sâu sắc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã nêu về “ba cuộc khủng hoảng nền tảng” của thời đại. Đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược. Ông có nhìn nhận như thế nào về cách tiếp cận này?
Tôi cho rằng đây là một nhận định có tầm chiến lược, phản ánh tư duy lý luận và thực tiễn sâu sắc của lãnh đạo Việt Nam trước những biến động lớn của thế giới hiện nay.
Thứ nhất, khủng hoảng trật tự quốc tế đang thể hiện qua sự suy giảm hiệu lực của nhiều thể chế đa phương, sự gia tăng cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn và những thách thức đối với luật pháp quốc tế.
Thứ hai, khủng hoảng mô hình phát triển xuất phát từ những bất cập của các mô hình tăng trưởng truyền thống khi phải đối mặt với các thách thức mới như biến đổi khí hậu, già hóa dân số, bất bình đẳng xã hội, chuyển đổi số và cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Thứ ba, khủng hoảng niềm tin chiến lược là vấn đề đáng lo ngại nhất khi sự nghi kỵ giữa các quốc gia gia tăng, các cam kết quốc tế bị thách thức và khoảng cách giữa lời nói với hành động trong quan hệ quốc tế ngày càng lớn.
Ba cuộc khủng hoảng này không tồn tại riêng lẻ mà đang tác động lẫn nhau, tạo thành những thách thức phức hợp đối với hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực châu Á - Thái Bình Dương cũng như toàn thế giới.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ bản chất của các thách thức hiện nay cho thấy Việt Nam không chỉ nhìn nhận các vấn đề trước mắt mà còn tiếp cận từ góc độ chiến lược, dài hạn và mang tính toàn cầu.
Các giải pháp được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề xuất thể hiện một tầm nhìn toàn diện, cân bằng giữa lợi ích quốc gia và lợi ích chung của cộng đồng quốc tế. Thông điệp nổi bật nhất là “an ninh bền vững không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự”. Đây là cách tiếp cận rất tiến bộ và phù hợp với xu thế phát triển của thế giới hiện đại.
Theo đó, an ninh phải được xây dựng trên nhiều trụ cột, bao gồm phát triển kinh tế bền vững, bảo đảm công bằng xã hội, tăng cường pháp quyền, thúc đẩy hợp tác quốc tế, xây dựng lòng tin và giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hòa bình.
Các giải pháp mà Tổng Bí, thư Chủ tịch nước nêu ra vừa mang tính nguyên tắc, vừa có tính thực tiễn cao, đề cao vai trò của luật pháp quốc tế, Hiến chương Liên Hợp Quốc, đối thoại, hợp tác và trách nhiệm chung. Đây không chỉ là những giải pháp cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương mà còn là những định hướng có giá trị đối với việc giải quyết các thách thức toàn cầu hiện nay.
SỰ NHẤT QUÁN TRONG ĐƯỜNG LỐI ĐỐI NGOẠI
Như vậy, thưa ông, quyết tâm của Việt Nam trong việc hợp tác với các nước để xây dựng một khu vực an toàn, kiên cường và thịnh vượng hơn thể hiện điều gì?
Điều đó thể hiện rõ bản chất nhất quán trong đường lối đối ngoại của Việt Nam là độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại; là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho thấy Việt Nam không chỉ quan tâm đến lợi ích của riêng mình mà còn mong muốn đóng góp tích cực cho hòa bình, ổn định và phát triển chung của khu vực và thế giới.
Trong bối cảnh môi trường quốc tế đang có nhiều biến động, việc Việt Nam chủ động thúc đẩy pháp quyền, xây dựng lòng tin, tăng cường đối thoại và hợp tác cho thấy một tư duy đối ngoại trưởng thành, trách nhiệm và mang tầm nhìn chiến lược. Đó cũng là sự kế thừa và phát triển truyền thống hòa hiếu của dân tộc Việt Nam, đồng thời phản ánh khát vọng xây dựng đất nước hùng cường, thịnh vượng gắn với hòa bình và hợp tác quốc tế.
Phải làm cho luật lệ và đối thoại trở thành phương tiện hữu hiệu giảm thiểu rủi ro thực sự... Đối thoại phải giúp nhận diện sớm rủi ro, chia sẻ thông tin, duy trì kênh liên lạc khi căng thẳng và ngăn khác biệt trượt thành khủng hoảng.
Trong trả lời phỏng vấn với báo chí quốc tế, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã khẳng định: Việt Nam quan hệ tốt với các nước, không chọn bên. Ông chia sẻ cảm nhận gì về lập trường mà nước ta đang theo đuổi?
Đây là một trong những nội dung rất sâu sắc, thể hiện bản lĩnh và trí tuệ của nền ngoại giao Việt Nam. Lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước đã hun đúc cho dân tộc Việt Nam tư duy ứng xử linh hoạt, mềm dẻo nhưng kiên định về nguyên tắc. Việt Nam luôn đặt lợi ích quốc gia - dân tộc lên hàng đầu, đồng thời tôn trọng lợi ích chính đáng của các quốc gia khác.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam không tiếp cận quan hệ với các nước lớn từ lăng kính an ninh và không lựa chọn đứng về bên nào cho thấy sự nhất quán trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ của Việt Nam.
Việt Nam không chọn bên mà chọn lẽ phải; không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước khác; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước thứ ba.
Thực tiễn đã chứng minh cách tiếp cận này giúp Việt Nam duy trì quan hệ tốt đẹp với tất cả các nước lớn, tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước, đồng thời đóng góp tích cực vào hòa bình, ổn định và hợp tác ở khu vực.
Có thể nói, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gia tăng, kinh nghiệm và cách tiếp cận của Việt Nam đang được cộng đồng quốc tế quan tâm như một mô hình ứng xử cân bằng, hài hòa và có trách nhiệm trong quan hệ quốc tế hiện đại.
XEM NỘI DUNG PHÁT BIỂU CỦA TỔNG BÍ THƯ, CHỦ TỊCH NƯỚC TÔ LÂM:
Chuyên gia cho rằng 6 định hướng mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra tại Đối thoại Shangri-la đóng vai trò như kim chỉ nam cho các nước đang phát triển ở khu vực Nam bán cầu hướng tới hòa bình, ổn định, phát triển, tự cường...
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam duy trì quan hệ tốt với các nước lớn để cùng giải quyết những vấn đề quan trọng, thiết yếu, không chọn bên.
Tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 - diễn đàn về quốc phòng và an ninh uy tín hàng đầu châu Á và trên thế giới.
Tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23. Trân trọng giới thiệu toàn văn bài phát biểu.
.svg){kind=icon}
