Những bất ổn hiện nay phản ánh ba cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau. Đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.
XEM VIDEO:
Phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 tại Singapore ngày 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cho biết, khi nhìn vào thế giới hôm nay, những bất ổn hiện nay phản ánh 3 cuộc khủng hoảng nền tảng đang diễn ra đồng thời và tác động lẫn nhau. Đó là khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược.
Trao đổi với VietNamNet, Giáo sư Carl Thayer (Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales) cho biết, đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam phát biểu tại Đối thoại Shangri-la.
"Trước đó, vào tháng 5/2013, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng là lãnh đạo chủ chốt Việt Nam đầu tiên phát biểu tại Đối thoại Shangri-La và tôi đã có mặt tại phiên đối thoại đó", ông Carl Thayer chia sẻ.
Theo ông, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm có bài phát biểu khai mạc Đối thoại Shangri-la chứng tỏ rằng Việt Nam là một nhân tố ổn định, sẵn sàng đóng vai trò tích cực hơn trong việc định hình cấu trúc an ninh khu vực, phản ánh vị thế và tiếng nói ngày càng được coi trọng của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và toàn cầu.
Việc này cũng thể hiện rõ đường lối Đại hội 14 của Đảng Cộng sản Việt Nam khi xác định đẩy mạnh đối ngoại và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên”; tham gia và đóng góp có trách nhiệm, góp phần xây dựng các định hướng hoạt động và các quy định, chuẩn mực tại các thể chế đa phương.
Từ năm 2024 đến nay, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã thực hiện nhiều chuyến thăm, công tác tới hơn 20 quốc gia, bao gồm cả Mỹ và Trung Quốc. Việt Nam cũng nâng cấp quan hệ với nhiều nước và đối tác lên Đối tác Chiến lược toàn diện. Điều đó cho thấy Việt Nam đang duy trì thế cân bằng chiến lược linh hoạt giữa các trung tâm quyền lực lớn nhất thế giới.
Ông Carl Thayer cho biết, trong bài phát biểu của mình, Tổng Bí thư kiêm Chủ tịch Tô Lâm không nói chung chung về sự bất ổn, mà đã nêu rõ "ba cuộc khủng hoảng cơ bản" của thời đại: khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng niềm tin chiến lược. Ba cuộc khủng hoảng này đang hội tụ rõ ràng tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, một trung tâm tăng trưởng năng động của thế giới nhưng cũng là nơi diễn ra cạnh tranh chiến lược gay gắt.
Giáo sư Carl Thayer cho rằng, "ba cuộc khủng hoảng đang hội tụ ở châu Á - Thái Bình Dương đã làm rõ thêm sự hiểu biết của chúng ta về các lực lượng địa chính trị đang làm suy yếu trật tự quốc tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cách tiếp cận độc đáo khi bổ sung thêm các khía cạnh con người và công nghệ ảnh hưởng đến an ninh...".
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng các nước đang phát triển có khả năng tự chủ và có thể đóng vai trò trong việc định hình tương lai của chính mình.
Từ ba cuộc khủng hoảng này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng đề xuất sáu định hướng, trong đó có nhấn mạnh rằng "an ninh bền vững không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự".
Ông Carl Thayer nhìn nhận, sáu khuyến nghị mà Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đưa ra thực chất là một lộ trình cho các quốc gia châu Á nói chung và các nước thành viên ASEAN nói riêng. Những đề xuất này cũng có thể đóng vai trò như kim chỉ nam cho các nước đang phát triển ở khu vực Nam bán cầu.
"Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hoàn toàn đúng khi cho rằng an ninh bền vững bao gồm nhiều khía cạnh rộng lớn và sâu sắc hơn sức mạnh quân sự đơn thuần. Những khía cạnh này bao gồm: Các quy tắc, luật pháp quốc tế và đối thoại; các cấu trúc an ninh khu vực mở và toàn diện; an ninh con người; các tiêu chuẩn có trách nhiệm đối với công nghệ mới và ngành công nghiệp quốc phòng; khả năng phục hồi của xã hội; ngoại giao phòng ngừa, hòa giải và trung gian trong khu vực", Giáo sư Carl Thayer phân tích thêm.
Ngoại giao phòng ngừa
Nhà lãnh đạo Việt Nam cũng khẳng định Việt Nam sẵn sàng hợp tác với các nước trong và ngoài khu vực để tăng cường pháp quyền, xây dựng lòng tin, thúc đẩy đối thoại, nâng cao hợp tác, giảm thiểu rủi ro và cùng nhau xây dựng một khu vực châu Á - Thái Bình Dương an toàn hơn, kiên cường hơn và thịnh vượng hơn.
Trong phần trả lời đại biểu quốc tế tại diễn đàn về hợp tác an ninh khu vực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã khẳng định Việt Nam nhất quán theo đuổi chính sách quốc phòng "bốn không": không tham gia liên minh quân sự; không liên kết với nước này để chống nước kia; không cho nước ngoài đặt căn cứ quân sự hoặc sử dụng lãnh thổ Việt Nam để chống lại nước khác; không sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế.
Củng cố quốc phòng là nhu cầu chính đáng, nhưng an ninh bền vững không thể chỉ dựa vào sức mạnh quân sự, càng không thể được xây bằng chạy đua vũ trang hoặc bằng cách làm gia tăng bất an phát triển cho nước khác...
Giáo sư Carl Thayer đánh giá cao chính sách không liên kết, không phụ thuộc vào bất kỳ nước nào của Việt Nam và mong muốn thúc đẩy vai trò chủ động của các nước Đông Nam Á trong việc định hình tương lai thông qua việc tăng cường ASEAN và vai trò trung tâm của khối trong các vấn đề an ninh khu vực.
"Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã nhắc đến khái niệm ngoại giao phòng ngừa, vốn được xem là giai đoạn thứ hai trong quá trình phát triển Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF)", ông Carl Thayer cho hay.
ARF hiện vẫn đang ở giai đoạn đầu của các biện pháp xây dựng lòng tin, hướng tới mục tiêu thúc đẩy quyền tự chủ chiến lược của các quốc gia Đông Nam Á bằng cách tăng cường vai trò trung tâm của ASEAN trong việc giải quyết các thách thức xuyên quốc gia và quan hệ với các cường quốc lớn.
Việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đảm nhiệm vai trò phát biểu dẫn đề tại một trong những diễn đàn an ninh quan trọng nhất châu Á phản ánh vị thế và tiếng nói ngày càng được coi trọng của Việt Nam trong các vấn đề khu vực và toàn cầu.
Bài phát biểu đã thể hiện rõ quan điểm nhất quán của Việt Nam về thúc đẩy chủ nghĩa đa phương, tôn trọng luật pháp quốc tế, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN và xây dựng lòng tin giữa các quốc gia nhằm ứng phó hiệu quả với những thách thức ngày càng phức tạp của thế giới hiện nay.
Tối 29/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 - diễn đàn về quốc phòng và an ninh uy tín hàng đầu châu Á và trên thế giới.
Gặp Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi lời mời Tổng thống Donald Trump thăm chính thức Việt Nam.
Trong khuôn khổ chuyến tham dự Đối thoại Shangri-la lần thứ 23 tại Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Đại tướng Phan Văn Giang, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Quốc phòng có các cuộc gặp với Bộ trưởng Quốc phòng một số nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Đối thoại Shangri-la lần thứ 23
.svg){kind=icon}
