
Trong thực tế, không ít người dân còn gặp khó khăn khi tiếp cận pháp luật do hạn chế về thông tin, điều kiện đi lại hoặc thiếu kỹ năng tìm kiếm, sử dụng các kênh hỗ trợ chính thống. Trước yêu cầu đó, việc xây dựng và vận hành các kênh tư vấn, hỗ trợ pháp luật miễn phí được coi là giải pháp thiết thực nhằm tăng cường năng lực tiếp cận pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Một trong những kênh hỗ trợ đang được duy trì ổn định là Tổng đài tư vấn, hỗ trợ người tiêu dùng 1800.6838 do Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, Bộ Công Thương vận hành. Tổng đài tiếp nhận các yêu cầu, kiến nghị, phản ánh và khiếu nại của người tiêu dùng thông qua nhiều phương thức như điện thoại, thư điện tử, website và hệ thống trực tuyến. Các thông tin tiếp nhận được tích hợp, phân công xử lý và lưu trữ đồng bộ trên cùng một hệ thống cơ sở dữ liệu, tạo thuận lợi cho công tác theo dõi và giải quyết.
Điểm đáng chú ý của Tổng đài 1800.6838 là việc miễn phí hoàn toàn cước gọi và chi phí tư vấn cho người dân. Hệ thống được số hóa, điện tử hóa toàn bộ quy trình, hoạt động trên nhiều nền tảng khác nhau, bảo đảm khả năng tiếp nhận và xử lý thông tin liên tục. Đội ngũ tư vấn viên là các cán bộ có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, trực tiếp tư vấn kiến thức pháp luật và hướng dẫn cách thức giải quyết tranh chấp theo quy định.
Song song với lĩnh vực bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, công tác trợ giúp pháp lý cũng đang được tăng cường thông qua việc thiết lập đường dây nóng trợ giúp pháp lý 1800.1233. Đây là đường dây nóng được xây dựng trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường trợ giúp pháp lý cho người nghèo và đối tượng yếu thế”, do Ngân hàng Thế giới tài trợ thông qua Quỹ Phát triển xã hội Nhật Bản.
Đường dây nóng trợ giúp pháp lý 1800.1233 hiện đang được vận hành theo hình thức thí điểm. Phạm vi tiếp nhận thông tin trợ giúp pháp lý trên toàn quốc, tuy nhiên việc phân cấp xử lý hồ sơ và tổ chức vận hành trực tiếp mới được triển khai thử nghiệm tại hai tỉnh Điện Biên và Lào Cai. Đây được coi là bước đi ban đầu nhằm đánh giá hiệu quả trước khi nghiên cứu khả năng mở rộng trong thời gian tới.
Đường dây nóng trợ giúp pháp lý hoạt động miễn phí cước gọi, làm việc trong giờ hành chính và bảo đảm ghi âm, bảo mật thông tin cho người dân. Thông qua kênh này, người dân có thể được cung cấp thông tin về trợ giúp pháp lý, hướng dẫn quy trình tiếp cận dịch vụ pháp luật miễn phí, đặc biệt đối với các nhóm yếu thế như người nghèo, người có công, người dân tộc thiểu số, nạn nhân bạo lực gia đình gặp khó khăn về tài chính.
Cùng với đường dây nóng, ứng dụng trợ giúp pháp lý trên điện thoại di động cũng được giới thiệu như một công cụ hỗ trợ bổ sung. Ứng dụng cho phép người dân tra cứu văn bản pháp luật, gửi yêu cầu trợ giúp pháp lý trực tuyến, theo dõi lịch hẹn và cập nhật thông tin pháp luật. Đồng thời, công cụ này hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát hoạt động trợ giúp pháp lý.
Việc duy trì và từng bước mở rộng các kênh hỗ trợ pháp luật miễn phí cho thấy nỗ lực của các cơ quan chức năng trong việc đưa pháp luật đến gần hơn với người dân. Thông qua các tổng đài, đường dây nóng và ứng dụng số, người dân có thêm điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật chính thống, được tư vấn và hỗ trợ kịp thời, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật và bảo đảm công bằng trong tiếp cận công lý.