Tăng tuổi hưu: Việt Nam không còn cách chọn nào khác

Chuyên gia cao cấp về an sinh xã hội của ILO phân tích, Việt Nam không còn cách chọn nào khác là phải tăng tuổi nghỉ hưu.

- Trao đổi với VietNamNet, ông Nuno Cunha, chuyên gia cao cấp về an sinh xã hội (Tổ chức Lao động quốc tế - ILO) nhận định, Việt Nam không còn cách chọn nào khác là phải tăng tuổi nghỉ hưu.

Việt Nam đang đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu, theo ông có thể bỏ đề xuất này mà thay vào đó là tăng tính hiệu quả của đầu tư quỹ BHXH? 

Hiệu quả hoạt động của quỹ có một vai trò nhất định trong việc đảm bảo cân đối quỹ.

Tuy nhiên, tốc độ thay đổi nhân khẩu nhanh như ở Việt Nam, đặc biệt là tốc độ già hóa dân số đã dẫn đến những thách thức chỉ có thể xử lý bằng việc thay đổi các tham số của hệ thống BHXH mà một trong các tham số đó là tuổi nghỉ hưu.

Tăng tuổi nghỉ hưu là một xu hướng ở nhiều nước trong khu vực. So sánh với các quốc gia có cùng mức tuổi thọ trung bình của dân số, tuổi nghỉ hưu ở Việt Nam rõ ràng thấp hơn nhiều quốc gia.

{keywords}
Ông Nuno Cunha

Chúng tôi hiểu rằng người dân sẽ không hài lòng với việc tăng tuổi nghỉ hưu vì đây là một quyết định khó khăn. Tuy nhiên, nếu nhìn vào số liệu về tuổi thọ trung bình, đặc biệt là tuổi thọ của những người sống từ 60 trở lên, có thể thấy ngày nay một phụ nữ Việt Nam khi đạt đến tuổi 60 thì có tuổi thọ trung bình đến 81,6. Như vậy nếu nghỉ hưu ở tuổi 55, phụ nữ Việt Nam sẽ nhận lương hưu hơn 26 năm.

Tưởng tượng là nếu người này bắt đầu tham gia lao động từ 25 tuổi, tối đa có thể đóng được 30 năm (thậm chí ít hơn). Như vậy đóng 30 năm để hưởng lương hưu 26 năm là điều không thể. Do vậy có thể  thấy được thách thức mà hệ thống cần xử lý.

Không chỉ là việc tuổi thọ tăng, mà tỷ lệ dân số lao động trên 1 người già sẽ giảm từ 6,6 xuống còn khoảng 2.

Chúng tôi không tưởng tượng nổi hệ thống sẽ tồn tại như thế nào nếu các tham số như tuổi nghỉ hưu không được điều chỉnh.

Ủng hộ đề xuất mỗi năm tăng 3 tháng

Liệu có cách nào khác để quỹ không vỡ nhưng cũng không làm giảm quyền lợi của người lao động thông qua việc tăng tuổi nghỉ hưu?

Có 3 phương án chính để đảm bảo bền vững tài chính của một hệ thống an sinh xã hội: Giảm chế độ, tăng tuổi nghỉ hưu và tăng tỷ lệ đóng góp.

Mỗi phương án đều có tác động khác nhau đến hệ thống an sinh và đồng thời tác động đến cả từng người dân và DN.

Cần tìm được giải pháp cân bằng 3 phương án trên cũng như cần thực hiện cải cách từ từ để đảm bảo người dân và doanh nghiệp có đủ thời gian để điều chỉnh. Đấy chính là phương cách đảm bảo tính bền vững về tài chính và về xã hội của hệ thống BHXH.

Bộ LĐTB&XH vừa đề xuất 2 phương án tăng tuổi nghỉ hưu. Một là nâng tuổi nghỉ hưu của lao động nữ lên 60 và nam lên 62, lộ trình mỗi năm chỉ nâng thêm 3 tháng; phương án 2 là nữ nghỉ hưu ở tuổi 60, nam 65, lộ trình mỗi năm điều chỉnh nâng thêm 4 tháng. Quan điểm của ông?

Như tôi đã phân tích ở trên, nữ giới đóng BHXH 30 năm để hưởng lương hưu 26 năm là điều không thể. Do vậy không hề khó khi thấy được thách thức mà hệ thống cần xử lý.

{keywords}
Bộ LĐTB&XH đưa ra 2 phương án tăng tuổi hưu

Chúng tôi ủng hộ đề xuất mỗi năm tăng 3 tháng và bắt đầu tăng từ 2020, nghĩa là đến tận 2024 mới có người phụ nữ đầu tiên nghỉ hưu ở tuổi 56 và đến tận 2028 mới nghỉ ở tuổi 57. Việc tăng tuổi hưu từ từ như vậy cho phép người dân và nền kinh tế điều chỉnh theo.

Tiến tới cân bằng tuổi nghỉ hưu nam và nữ?

Theo ông, có nên cân bằng tuổi nghỉ hưu giữa nam và nữ?

Nhiều người nói sẽ là công bằng nếu cho phép phụ nữ nghỉ hưu sớm vì bên cạnh làm việc họ còn thực hiện chức năng chăm sóc gia đình làm họ bận rộn hơn.

Một số người cũng nói là phụ nữ cần nghỉ hưu sớm về sức khỏe của họ không bằng nam giới. Những nhận định trên hoàn toàn sai lầm. Phụ nữ có tuổi thọ cao hơn nam giới. Về nguyên tắc sức khỏe của phụ nữ sau giai đoạn chăm sóc con cái bằng hoặc tốt hơn sức khỏe đàn ông.

Nếu nghỉ hưu sớm, phụ nữ sẽ có lương hưu thấp hơn (lương hưu của đàn ông) do thời gian đóng góp ít hơn, và thông thường phụ nữ có lương thấp hơn với nam giới (trong cùng công việc), trong khi thực tế là phụ nữ lại sống lâu hơn nam giới.

Do vậy cách công bằng nhất là cần phải tiến tới cân bằng tuổi nghỉ hưu nam và nữ, cho phép phụ nữ nghỉ hưu với mức lương hưu cao hơn.

Tổng bí thư: Điều chỉnh tuổi hưu phù hợp với tình hình mới

Tổng bí thư: Điều chỉnh tuổi hưu phù hợp với tình hình mới

Đề án Cải cách BHXH trình hội nghị TƯ 7 với mong muốn phát triển lĩnh vực BHXH trở thành một động lực trong phát triển bền vững của đất nước.

Tăng tuổi hưu: Người trẻ có lo khó tìm việc?

Tăng tuổi hưu: Người trẻ có lo khó tìm việc?

Trước đề xuất tăng tuổi nghỉ hưu đối với cán bộ công chức, viên chức từ 55 lên 60 tuổi với nữ và 60 lên 62 tuổi với nam, những người trẻ nói gì?

Thứ trưởng Bộ Lao động quả quyết phải tăng tuổi hưu

Thứ trưởng Bộ Lao động quả quyết phải tăng tuổi hưu

Trước những ý kiến trái chiều về tăng tuổi hưu, Thứ trưởng Bộ LĐ-TB-XH Phạm Minh Huân cho rằng, tăng là cần thiết.

Tăng tuổi hưu: Chân yếu tay mềm còn làm gì được?

Tăng tuổi hưu: Chân yếu tay mềm còn làm gì được?

Hàng trăm độc giả góp ý với đề xuất tăng tuổi hưu, trong đó nhiều ý kiến cho rằng nên giữ nguyên tuổi nghỉ hưu như hiện tại.

Lường trước phản ứng xã hội nếu tăng tuổi hưu

Lường trước phản ứng xã hội nếu tăng tuổi hưu

Vẫn còn nhiều băn khoăn xung quanh những sửa đổi đối với luật Bảo hiểm xã hội (BHXH) theo hướng mở rộng đối tượng đóng để giảm nguy cơ vỡ quỹ.

Vũ Điệp

tin nổi bật

Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an vào Lăng viếng Chủ tịch Hồ Chí Minh

77 năm xây dựng, phát triển và trưởng thành, lực lượng CAND luôn tự hào về truyền thống cách mạng, vẻ vang, luôn tiên phong, gương mẫu đi đầu trước mọi thử thách, gian nguy, sẵn sàng cống hiến, hy sinh...

Khởi công đường Vành đai 4 Vùng Thủ đô Hà Nội trước 30/6/2023

Chính phủ giao các tỉnh thành tổ chức lập, thẩm tra, thẩm định, quyết định phê duyệt dự án thành phần được phân cấp, hoàn thành trước ngày 31/1/2023 và bảo đảm khởi công trước 30/6/2023.

Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương dự Ngày hội toàn dân bảo vệ ANTQ tại Đắk Lắk

Ngày 18/8, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Nguyễn Trọng Nghĩa cùng Đoàn công tác của Trung ương đã dự Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại xã Ea Sol, huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk.

Chủ tịch Hà Nội: Gốc của cải cách hành chính là thái độ phục vụ dân

Theo ông Trần Sỹ Thanh - Chủ tịch UBND TP Hà Nội, dù có thiết kế bộ máy phù hợp thế nào, quan trọng vẫn là người ngồi vận hành bộ máy đó và mối quan hệ trong hệ thống.

Chủ tịch nước: Lực lượng an ninh kinh tế cần giải quyết nguy cơ đe dọa an ninh kinh tế

Nhân kỷ niệm 77 năm Ngày truyền thống lực lượng Công an nhân dân, sáng 18/8, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, Chủ tịch Hội đồng Quốc phòng và An ninh đến thăm, làm việc với Cục An ninh kinh tế (Bộ Công an).

Thứ trưởng Nguyễn Duy Ngọc: Xây dựng công an cơ sở giỏi nghiệp vụ, gần dân, hiểu dân

Ngày 18/8, Trung tướng Nguyễn Duy Ngọc, Thứ trưởng Bộ Công an dự “Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc” năm 2022 tại quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ.

Ông Nguyễn Hòa Bình: Hàng trăm điện thoại livestream, phiên tòa sẽ bị sao nhãng

Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hòa Bình cho rằng, hàng trăm điện thoại đưa lên livestream thì sự toàn tâm toàn ý cho nhiệm vụ chính của phiên tòa là đưa ra bản án đúng pháp luật sẽ bị sao nhãng.

Bí thư, Chủ tịch Hà Nội chủ trì 'chấm điểm' cán bộ hàng tháng

Bí thư Thành ủy và Chủ tịch UBND TP Hà Nội sẽ chủ trì cùng tập thể Thường trực Thành ủy, UBND TP quyết định xếp loại cán bộ hàng tháng.

Bổ nhiệm Phó Trưởng Ban Cơ yếu Chính phủ

Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Bình Minh vừa ký quyết định bổ nhiệm Đại tá Nguyễn Hữu Hùng, Giám đốc Học viện Kỹ thuật mật mã, Ban Cơ yếu Chính phủ, giữ chức Phó Trưởng ban, Ban Cơ yếu Chính phủ.

Bộ trưởng Công an chung vui cùng nhân dân trong ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát biểu cảm xúc trong ngày hội, Bộ trưởng Công an Tô Lâm bày tỏ "cảm nhận rất rõ không khí vui mừng, phấn khởi, tinh thần đoàn kết và sự ủng hộ, tin tưởng của nhân dân vào sự lãnh đạo của các cấp ủy đảng và chính quyền và lực lượng Công an…”

Xác định việc gì 'xin ý kiến' khi ban hành kết luận thanh tra

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị đoàn thanh tra, cơ quan thanh tra, chánh thanh tra không cứ “tự nhiên xin ý kiến”. Vì đây là biểu hiện của sợ trách nhiệm, đùn đẩy công việc.

Ông Nguyễn Danh Huy làm Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải

Ông Nguyễn Danh Huy, 48 tuổi, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch đầu tư, vừa được Thủ tướng bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải.

Còn 38 địa phương có 68 vụ việc liên quan Việt Á đang được xem xét

Phó Ban Nội chính Trung ương cho biết, đã có 25 vụ án liên quan sai phạm của Việt Á được khởi tố với 95 bị can; trong đó, 25 địa phương đã khởi tố vụ án, còn lại 38 địa phương có 68 vụ việc liên quan chưa bị khởi tố và đang được xem xét.

Nếu bị kỷ luật, Bí thư Hải Dương phải ra khỏi BCĐ phòng chống tham nhũng

Trường hợp của Bí thư Hải Dương đang bị xem xét kỷ luật và đã tham gia vào Ban Chỉ đạo Phòng chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh sẽ theo tinh thần sai tới đâu xử lý tới đó, sau khi xử lý thì chắc chắn đưa ra khỏi Ban Chỉ đạo.

Chưa bao giờ chúng ta xử lý mạnh mẽ, nghiêm minh hành vi tham nhũng, tiêu cực như vừa qua

Phát biểu kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.