Ngày 31/10, Viettel và Tổ chức Giáo dục IIG Việt Nam chính thức phát động cuộc thi AI or Behind dành cho học sinh THPT trên toàn quốc.
Đây là cuộc thi đầu tiên tại Việt Nam sử dụng bài thi theo tiêu chuẩn quốc tế về trí tuệ nhân tạo (AI) để đánh giá năng lực học sinh.
Các bài thi do Pearson – Certiport cung cấp. Đây là đơn vị khảo thí công nghệ thông tin có trụ sở tại Mỹ, sở hữu mạng lưới hơn 14.000 trung tâm khảo thí ủy quyền tại gần 150 quốc gia và vùng lãnh thổ, tổ chức hàng triệu lượt thi mỗi năm.
Với thông điệp “Không AI bị bỏ lại phía sau”, cuộc thi hướng tới tạo sân chơi học thuật uy tín, giúp học sinh trên cả nước tiếp cận và ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm, hiệu quả ngay từ bậc phổ thông.
Đặc biệt, chương trình chú trọng mở rộng cơ hội cho học sinh ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa tiếp cận công nghệ hiện đại.
Cuộc thi cũng góp phần thực hiện Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Quyết định 2422 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Khung nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo cho học sinh phổ thông.
Ba vòng thi, cơ hội nhận chứng chỉ AI quốc tế
AI or Behind diễn ra qua 3 vòng, từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027. Lễ tổng kết và trao giải dự kiến tổ chức trong tháng 5/2027.
Ở vòng 1 – Thi cấp cơ sở (từ ngày 2/11 đến 30/12/2026), học sinh thi cá nhân tại trường trên máy tính, bằng tiếng Việt hoặc tiếng Anh.
Nội dung đánh giá tập trung vào kiến thức nền tảng và kỹ năng làm việc với AI tạo sinh, gồm phương pháp và mô hình AI tạo sinh; kỹ thuật viết câu lệnh (prompt); đạo đức, pháp lý và tác động xã hội; ứng dụng thực tế.
Học sinh đạt từ 700/1.000 điểm được cấp chứng nhận điện tử của Ban tổ chức. Sau vòng này, mỗi trường lựa chọn tối đa 15 nhóm, mỗi nhóm từ 3-5 học sinh, tham gia vòng loại quốc gia.
Vòng 2 – Vòng loại quốc gia dự kiến diễn ra ngày 14/3/2027. Các nhóm thực hiện bài thi đánh giá khả năng sử dụng những công cụ như ChatGPT, Gemini, xây dựng và tinh chỉnh câu lệnh, kiểm chứng kết quả cũng như sử dụng AI có trách nhiệm.
Thí sinh đạt từ 700/1.000 điểm sẽ được cấp chứng chỉ quốc tế Generative AI Foundations do Pearson – Certiport cung cấp. 40 nhóm có kết quả cao nhất giành quyền vào vòng chung kết.
Vòng 3 – Chung kết Quốc gia dự kiến tổ chức ngày 11/4/2027 tại Hà Nội, Đà Nẵng và TPHCM. Thí sinh làm bài thi quốc tế AI – IT Specialist, đánh giá hiểu biết về các khái niệm AI và khả năng ứng dụng công nghệ này để giải quyết vấn đề, từ xác định bài toán, xử lý dữ liệu đến triển khai và giám sát mô hình.
Những thí sinh đủ điều kiện sẽ được cấp chứng chỉ quốc tế có giá trị toàn cầu. Đặc biệt, 10 nhóm xuất sắc nhất tiếp tục thực hiện dự án AI theo đề bài của Ban tổ chức để tranh các giải thưởng chung cuộc.
Miễn phí toàn bộ bài thi AI và cấp chứng chỉ quốc tế
Một trong những điểm đáng chú ý của AI or Behind là học sinh được miễn phí toàn bộ chi phí bài thi và cấp chứng chỉ quốc tế.
Tại vòng cơ sở, Ban tổ chức tài trợ chi phí bài thi và hỗ trợ kỹ thuật, trong khi nhà trường bố trí phòng máy. Từ vòng loại quốc gia, Ban tổ chức trực tiếp tổ chức thi, chi trả toàn bộ chi phí bài thi quốc tế và cấp chứng chỉ.
Trước mỗi vòng, học sinh và giáo viên được hướng dẫn trực tuyến, đồng thời cung cấp miễn phí tài liệu ôn luyện và đề thi tham khảo trên website cuộc thi.
Tổng giá trị giải thưởng lên tới 280 triệu đồng, gồm 1 giải Nhất trị giá 100 triệu đồng, 2 giải Nhì mỗi giải 40 triệu đồng, 3 giải Ba mỗi giải 20 triệu đồng và 4 giải Khuyến khích mỗi giải 10 triệu đồng.
Phát biểu tại lễ phát động, ông Thái Văn Tài, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Phổ thông, Bộ Giáo dục và Đào tạo, đánh giá AI or Behind không chỉ là một cuộc thi mà còn là hoạt động giáo dục kịp thời, có quy mô toàn quốc, tiệm cận nội dung đang triển khai trong giáo dục phổ thông Việt Nam và theo chuẩn quốc tế.
Theo ông Tài, sân chơi này tạo cơ hội để học sinh trải nghiệm, phát huy thế mạnh và đam mê công nghệ.
Ông Đoàn Hồng Nam, Chủ tịch IIG, cho rằng AI đang chuyển từ một khái niệm công nghệ thành kỹ năng thiết yếu trong kỷ nguyên số, tạo ra những thay đổi sâu rộng trong nhiều ngành nghề, đặc biệt là cách thế hệ trẻ học tập, làm việc và tiếp cận tri thức.
Thông qua cuộc thi, học sinh có cơ hội rèn luyện năng lực ứng dụng AI theo chuẩn quốc tế ngay từ bậc phổ thông. Mục tiêu của chương trình là tạo điều kiện để 500.000 học sinh THPT trên cả nước tiếp cận các chuẩn đánh giá năng lực AI quốc tế, qua đó phát hiện và bồi dưỡng tài năng công nghệ trẻ.
Đại diện Viettel, ông Võ Thanh Hải, Trưởng Ban Thương hiệu và Truyền thông, nhận định AI đang tạo ra cuộc cách mạng sâu rộng, với tốc độ nhanh chưa từng thấy, hiện diện trong nhiều lĩnh vực từ y tế, giao thông, nông nghiệp đến hành chính công và kinh tế số.
Theo ông Hải, AI sẽ trở thành công cụ đồng hành trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và làm việc của mỗi cá nhân. Dù lựa chọn trở thành kỹ sư công nghệ, bác sĩ, nhà thiết kế, nhà báo hay nhà kinh tế, năng lực hiểu biết và làm chủ AI sẽ góp phần quyết định khả năng cạnh tranh và sáng tạo trong tương lai.
Ông Hải nhấn mạnh AI không thay thế con người, nhưng những người biết sử dụng AI thành thạo và sáng tạo có thể thay thế những người đứng ngoài làn sóng công nghệ này.
Vì vậy, học sinh cần sử dụng AI có trách nhiệm, coi đây là công cụ hỗ trợ tìm kiếm ý tưởng và tự học, thay vì phụ thuộc hoặc đánh mất thói quen tư duy độc lập. Các em cũng cần hình thành kỹ năng kiểm chứng thông tin do AI cung cấp.
.svg){kind=icon}
