Nông nghiệp sinh thái có thể đóng góp ra sao vào việc bảo đảm sinh kế, tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và tạo cơ hội để phụ nữ, thanh niên trở thành chủ thể dẫn dắt thay đổi? Đây là nội dung trọng tâm của hội thảo “Nông nghiệp sinh thái cho tương lai bền vững” vừa được ActionAid quốc tế tại Việt Nam tổ chức ngày 14/9/2026 tại Hà Nội.
Hơn 100 đại biểu trong đó gần 30 đại biểu từ các nước châu Á và châu Phi, đại diện cho các cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu và trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã, các tổ chức phi chính phủ và đối tác phát triển quốc tế, đã tạo ra một diễn đàn đa dạng về kinh nghiệm và thực tiễn thúc đẩy nông nghiệp sinh thái trong bối cảnh biến đổi khí hậu và thị trường ngày càng nhiều biến động.
Các thảo luận tại hội thảo cho thấy chuyển đổi sang nông nghiệp sinh thái không chỉ là thay đổi phương thức sản xuất, mà phải đồng thời tạo sinh kế khả thi, mở rộng cơ hội thị trường và tăng khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu. Điều này đòi hỏi giảm các rào cản về chi phí, vốn và rủi ro sản xuất, phát triển chuỗi giá trị cạnh tranh, bảo đảm người sản xuất được hưởng giá trị công bằng hơn, đồng thời tăng cường hợp tác và huy động nguồn lực để đưa các sáng kiến hiệu quả vào triển khai và nhân rộng.
Đáng chú ý, hội thảo nhấn mạnh phụ nữ và thanh niên phải là chủ thể và người dẫn dắt thay đổi, thay vì chỉ là đối tượng tham gia hoặc hưởng lợi. Phụ nữ hiện vẫn gặp nhiều rào cản trong tiếp cận nguồn lực và quyền ra quyết định, trong khi thanh niên có tiềm năng về đổi mới sáng tạo, công nghệ và các mô hình kinh doanh mới.
Trao đổi tại hội thảo, nhấn mạnh tầm quan trọng của phát triển nông nghiệp sinh thái, bà Pauline Tamesis, điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam cho rằng: Muốn tạo ra tác động một cách quy mô, lâu dài và hiệu quả, một việc cần tập trung là phát huy vai trò của phụ nữ và thanh niên như những động lực của sự thay đổi.
Cụ thể, theo bà Pauline Tamesis, tại Việt Nam, 63% phụ nữ nông thôn làm nông nghiệp để tạo sinh kế, và hơn 80% cộng đồng dân tộc thiểu số phụ thuộc vào nông nghiệp. Phụ nữ và thanh niên không chỉ đơn thuần là những người thụ hưởng; họ chính là những người kiến tạo thực sự của quá trình chuyển đổi này.
“Khi chúng ta đầu tư cho phụ nữ và thanh niên nông thôn, tiếng nói của họ sẽ ngày càng mạnh mẽ hơn - trong gia đình, trên thị trường và trong quá trình xây dựng chính sách quốc gia”, bà Pauline Tamesis nêu quan điểm.
Theo ActionAid, tổ chức này luôn ưu tiên hỗ trợ thúc đẩy sự tham gia thực chất và vai trò lãnh đạo của phụ nữ, thanh niên trong quản lý rủi ro thiên tai và thích ứng với biến đổi khí hậu có nhạy cảm giới.
Trong đó, gần đây nhất là dự án “Hợp tác tăng cường năng lực phòng chống thiên tai cấp cộng đồng” do ActionAid và Cơ quan hỗ trợ phát triển quốc tế Thụy Điển – SIDA đồng tài trợ, thực hiện tại 2 địa bàn thuộc tỉnh Ninh Bình và thành phố Hà Nội.
Bà Hoàng Phương Thảo, Trưởng đại diện ActionAid quốc tế tại Việt Nam chia sẻ: Tại Đồng bằng sông Cửu Long, giai đoạn 2023 - 2025, ActionAid đã đồng hành cùng cộng đồng và đối tác xây dựng và duy trì thành công một số mô hình chăn nuôi và thủy sản giảm phát thải hơn 11%; chi phí năng lượng hàng tháng giảm từ 480.000 đến 1,2 triệu đồng/hộ; đã có 837 hộ dân trong đó phần lớn là phụ nữ làm chủ được tham gia và hưởng lợi từ các mô hình này.
“Chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành cùng các sáng kiến do cộng đồng dẫn dắt, thúc đẩy vai trò lãnh đạo của phụ nữ và thanh niên, cùng các đối tác tạo ra và lan tỏa bằng chứng từ thực tiễn, đồng thời mở rộng không gian để các quốc gia Nam bán cầu cùng học hỏi và đồng sáng tạo”, bà Hoàng Phương Thảo khẳng định.
.svg){kind=icon}
