
Theo NASA (Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ), một tiểu hành tinh khổng lồ mang tên Apophis đang trên quỹ đạo bay sượt qua Trái Đất vào ngày 13/4/2029.
Điều đáng chú ý là đây sẽ là lần tiếp cận gần nhất từng được ghi nhận đối với một thiên thể có kích thước lớn như vậy trong lịch sử loài người.

Apophis có đường kính khoảng 370 mét, thậm chí dài hơn chiều cao của Eiffel Tower - biểu tượng nổi tiếng của nước Pháp. Với kích thước này, nó được xếp vào nhóm các tiểu hành tinh có khả năng gây ra thiệt hại nghiêm trọng nếu va chạm với Trái Đất.
Bay gần hơn cả vệ tinh, khoảnh khắc “sát sườn” chưa từng có
Điểm đặc biệt của sự kiện này nằm ở khoảng cách tiếp cận cực kỳ gần. Các nhà khoa học dự đoán Apophis sẽ bay cách bề mặt Trái Đất chỉ khoảng 32.000km, gần hơn nhiều so với khoảng cách của nhiều vệ tinh nhân tạo đang hoạt động quanh hành tinh chúng ta. Để so sánh, khoảng cách trung bình từ Trái Đất đến Mặt Trăng xa gấp khoảng 12 lần con số này.

Theo NASA, những tiểu hành tinh có kích thước như Apophis thường chỉ bay gần Trái Đất “mỗi vài nghìn năm một lần”. Điều đó khiến sự kiện năm 2029 trở thành hiện tượng gần như chưa từng xảy ra trong toàn bộ lịch sử được ghi chép của nhân loại.

“Không nghi ngờ gì nữa, đây là lần đầu tiên con người có đủ công nghệ để quan sát một sự kiện như vậy”, NASA nhấn mạnh.
Nếu điều kiện thời tiết thuận lợi, người dân tại bán cầu Đông, bao gồm cả Việt Nam, sẽ có thể quan sát Apophis bằng mắt thường, không cần đến kính thiên văn hay ống nhòm.
Khi đó, tiểu hành tinh này sẽ xuất hiện như một điểm sáng di chuyển nhanh trên bầu trời đêm, tạo nên một cảnh tượng ngoạn mục hiếm thấy.
Đối với cộng đồng yêu thiên văn, đây là cơ hội “ngàn năm có một” để chứng kiến trực tiếp một vật thể vũ trụ lớn ở khoảng cách gần như vậy.
Không chỉ mang giá trị quan sát, sự kiện còn mở ra khả năng nghiên cứu sâu hơn về cấu trúc, thành phần và hành vi của các tiểu hành tinh gần Trái Đất.
Từ mối đe dọa toàn cầu đến sự an tâm tuyệt đối
Apophis từng gây lo ngại lớn khi được phát hiện lần đầu vào năm 2004. Các tính toán ban đầu cho thấy nó có khả năng va chạm với Trái Đất vào các năm 2029, 2036 hoặc 2068. Chính vì vậy, nó được đặt theo tên một vị thần Ai Cập cổ đại tượng trưng cho sự hủy diệt và hỗn loạn.

Thậm chí, tiểu hành tinh này từng đạt cấp độ 4 trên thang đo nguy cơ va chạm Torino, một mức độ đáng chú ý trong đánh giá rủi ro vũ trụ. Ban đầu, xác suất va chạm được ước tính lên tới 2,7%, đủ để khiến cộng đồng khoa học toàn cầu theo dõi sát sao.
Tuy nhiên, nhờ các quan sát radar chính xác hơn vào năm 2021, mọi nguy cơ đã được loại bỏ. Hiện tại, Apophis vẫn được xếp vào nhóm “có khả năng nguy hiểm” chỉ vì kích thước lớn và quỹ đạo gần Trái Đất, chứ không phải do mối đe dọa thực tế. NASA khẳng định hành tinh của chúng ta sẽ an toàn ít nhất trong vòng 100 năm tới.

Không chỉ dừng lại ở quan sát từ xa, Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) đang lên kế hoạch triển khai sứ mệnh Rames (Rapid Apophis Mission for Space Safety) nhằm theo dõi Apophis trong suốt quá trình nó bay gần Trái Đất.
Mục tiêu của sứ mệnh là nghiên cứu cách lực hấp dẫn của Trái Đất ảnh hưởng đến cấu trúc của tiểu hành tinh, liệu nó có bị biến dạng, thay đổi quỹ đạo hay thậm chí nứt vỡ hay không.
Những dữ liệu này sẽ đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc nâng cao khả năng phòng thủ hành tinh trong tương lai.
Sau lần lướt qua ngoạn mục vào năm 2029, Apophis sẽ quay trở lại vào năm 2036. Tuy nhiên, lần này khoảng cách sẽ xa hơn đáng kể, khiến nó không còn là sự kiện nổi bật như trước.
Dẫu vậy, khoảnh khắc năm 2029 vẫn sẽ được ghi nhớ như một trong những cuộc “chạm trán” gần nhất giữa Trái Đất và một tiểu hành tinh khổng lồ, một minh chứng sống động cho sự rộng lớn và bí ẩn của vũ trụ, đồng thời khẳng định bước tiến vượt bậc của khoa học trong việc hiểu và bảo vệ hành tinh của chúng ta.
(Theo Space, NY Post, SciTechDaily)
