Tại đây, thế hệ F2 không chỉ xuất hiện trong vai trò “người thừa kế”, mà đã trực tiếp tham gia vào cấu trúc quyền lực – từ sở hữu cổ phần đến điều hành. Một quá trình chuyển giao âm thầm nhưng sâu sắc đang diễn ra.

Sân chơi của thiếu gia, ái nữ giàu - giỏi

Trong phần lớn các tập đoàn gia đình, hình ảnh quen thuộc vẫn là thế hệ sáng lập (F1) nắm quyền kiểm soát tuyệt đối, trong khi thế hệ kế cận (F2) chủ yếu giữ vai trò học việc, tham gia thử nghiệm hoặc đứng phía sau hậu trường. Việc chuyển giao, nếu có, thường mang tính thận trọng và kéo dài.

Tuy nhiên, ngành ngân hàng lại là một ngoại lệ đáng chú ý.

Không chỉ dừng ở việc kế thừa cổ phần, nhiều trường hợp F2 đã trực tiếp nắm giữ vị trí chủ chốt trong bộ máy quản trị, thậm chí đảm nhận vai trò Chủ tịch hoặc lãnh đạo điều hành. Điều này đồng nghĩa với việc họ không chỉ “nhận tài sản”, mà còn phải gánh vác trách nhiệm vận hành một hệ thống tài chính có quy mô hàng trăm nghìn tỷ đồng.

Đây không còn là câu chuyện chuyển giao mang tính hình thức, mà là sự bàn giao quyền lực thực sự – đi kèm với áp lực và rủi ro hệ thống.

Một trong những ví dụ điển hình nhất là Trần Hùng Huy – Chủ tịch Ngân hàng ACB.

Sinh ra trong gia đình có truyền thống ngân hàng, ông là con trai của Trần Mộng Hùng – người đặt nền móng cho ACB từ những năm đầu của hệ thống ngân hàng thương mại cổ phần tại Việt Nam. Tuy nhiên, quá trình tiếp quản của ông Huy không diễn ra trong bối cảnh thuận lợi.

Sau biến cố năm 2012, ACB bước vào giai đoạn tái cấu trúc sâu rộng. Sự rút lui của thế hệ sáng lập được xem là bước đi cần thiết để ổn định hệ thống, và cũng chính là thời điểm F2 phải bước ra phía trước.

Không “núp bóng” gia đình, ông Trần Hùng Huy trực tiếp tham gia điều hành, từng bước khôi phục hoạt động và xây dựng lại niềm tin thị trường. Đến cuối năm 2025, ông nắm giữ hơn 176 triệu cổ phiếu ACB, tương đương khoảng 3,43%, trong khi mẹ ông – bà Đặng Thu Thủy – cũng sở hữu 1,94%.

Trường hợp của ACB cho thấy một mô hình rõ ràng: F2 không chỉ kế thừa, mà phải vượt qua “bài test khắc nghiệt” của thị trường tài chính.

Nếu ACB đại diện cho mô hình F2 cầm quyền trực tiếp, thì ở nhiều ngân hàng khác, quá trình chuyển giao lại diễn ra theo những cách khác nhau.

Tại VPBank (VPB), gia đình của Chủ tịch Ngô Chí Dũng đã bắt đầu xuất hiện trong cơ cấu sở hữu. Con trai ông, Ngô Chí Trung Johnny, từng gây chú ý khi mua vào 70 triệu cổ phiếu VPB hồi cuối 2023, trong khi con gái Ngô Minh Phương tới cuối năm 2025 nắm giữ 10,8 triệu cổ phiếu VPB.

Tuy vậy, điểm đáng chú ý là F2 tại VPBank vẫn chưa tham gia vào Hội đồng quản trị hay ban điều hành. Ngân hàng này duy trì mô hình quản trị mang tính chuyên nghiệp cao, với đội ngũ lãnh đạo giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực tài chính.

Điều này phản ánh một chiến lược khác: đưa F2 vào cấu trúc sở hữu trước, nhưng chưa vội trao quyền điều hành.

Trong khi đó, tại TPBank (TPB), dấu ấn gia đình lại thể hiện rõ nét hơn. Gắn với ông Đỗ Minh Phú, ngân hàng này có sự tham gia của nhiều thành viên gia đình trong cơ cấu cổ đông, từ con cái đến người thân và doanh nghiệp liên quan như Tập đoàn DOJI.

Hai người con của ông Phú – Đỗ Minh Đức và Đỗ Vũ Phương Anh, tới cuối năm 2025, mỗi người sở hữu 1,11% cổ phần TPB (tương đương 30,9 triệu cổ phiếu), trong khi em trai ông là Đỗ Minh Tú nắm giữ 3,71%. Công ty liên quan là CTCP Tập đoàn Vàng bạc Đá quý Doji nắm gần 165 triệu cổ phiếu TPB, tương đương 5,93%.

Ở đây, F2 chưa cần giữ vị trí điều hành cao nhất, nhưng đã “cắm cờ” trong cấu trúc sở hữu – một bước đi cho thấy sự chuẩn bị dài hạn về quyền lực.

Một mô hình khác có thể thấy tại Techcombank (TCB). Hai người con của Chủ tịch Hồ Hùng Anh – Hồ Thủy Anh và Hồ Anh Minh – đang sở hữu mỗi người gần 4,9% vốn điều lệ, với giá trị tài sản lên tới hàng chục nghìn tỷ đồng.

Tuy nhiên, quyền điều hành tại ngân hàng vẫn chưa có dấu hiệu chuyển giao. Điều này cho thấy một cách tiếp cận khác: chuyển giao tài sản trước, quyền lực sau.

Ở chiều ngược lại, SHB và SeABank lại là những trường hợp F2 đã tham gia trực tiếp vào bộ máy điều hành. Tại SHB, ông Đỗ Quang Vinh không chỉ nắm giữ cổ phần mà còn đảm nhận vai trò phó Chủ tịch và phó Tổng Giám đốc SHB, trong khi tại SeABank (SSB), bà Lê Thu Thủy là một trong những nhân sự chủ chốt gắn với gia đình sáng lập.

nganhang1_HHgoc5 OK.jpg
Nhiều ngân hàng chứng kiến sự chuyển giao quyền lực từ F1 sang F2. Ảnh: HH

Vì sao đại gia ngân hàng chuyển giao sớm?

Không phải ngẫu nhiên mà ngành ngân hàng trở thành “điểm nóng” của quá trình chuyển giao thế hệ.

Đầu tiên, đây là lĩnh vực chịu giám sát chặt chẽ, với yêu cầu cao về quản trị rủi ro và minh bạch tài chính. Kinh nghiệm đơn thuần không còn đủ; thay vào đó là các chuẩn mực quốc tế như Basel II, Basel III.

Ngân hàng cũng ngày càng mang dáng dấp của một ngành công nghệ. Sự phát triển của ngân hàng số, fintech hay trí tuệ nhân tạo đòi hỏi tư duy mới – điều mà thế hệ F2, với nền tảng đào tạo quốc tế, thường có lợi thế.

Hơn nữa, áp lực từ thị trường vốn cũng đang đặt ra yêu cầu ngày càng cao về hiệu quả và minh bạch trong quản trị đối với các ngân hàng niêm yết. Trong bối cảnh đó, việc thế hệ kế cận tham gia điều hành có thể được xem là một trong những lựa chọn nhằm đảm bảo tính liên tục trong hoạt động, nếu đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về năng lực và quản trị.

Tuy nhiên, sự tham gia của các thành viên trong cùng một gia đình vào hoạt động ngân hàng cũng cần đi kèm với các cơ chế kiểm soát phù hợp. Khi quyền sở hữu và điều hành có xu hướng tập trung, yêu cầu về minh bạch và tách bạch lợi ích càng trở nên quan trọng, nhằm hạn chế những rủi ro có thể phát sinh trong quá trình quản trị.

Trong lĩnh vực ngân hàng - vốn giữ vai trò quan trọng đối với nền kinh tế - việc duy trì các chuẩn mực quản trị tốt được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo hoạt động ổn định và bền vững.

Đối với F2, áp lực cũng không hề nhỏ. Họ không còn là những “thiếu gia” đứng sau ánh hào quang, mà là những người phải chịu trách nhiệm cho các quyết định có thể ảnh hưởng đến hàng triệu khách hàng và toàn bộ hệ thống tài chính.

Nhìn tổng thể, ngành ngân hàng đang cho thấy một bức tranh đáng chú ý, khi quá trình chuyển giao giữa thế hệ sáng lập (F1) và thế hệ kế cận (F2) diễn ra ở nhiều cấp độ, từ sở hữu đến điều hành.

Mỗi ngân hàng có cách tiếp cận khác nhau. Có nơi F2 tham gia trực tiếp vào bộ máy điều hành; có nơi sự hiện diện thể hiện rõ hơn ở cấu trúc sở hữu; cũng có trường hợp quá trình chuyển giao được thực hiện từng bước, từ tài sản đến quyền quản trị.

Những diễn biến này phần nào cho thấy giai đoạn chuyển tiếp đang được định hình. Trong bối cảnh đó, thế hệ kế cận cần từng bước khẳng định năng lực và vai trò, phù hợp với yêu cầu ngày càng cao của thị trường và chuẩn mực quản trị.