
Nghe lời mách bảo suýt mất bàn chân
Ông N.Q.N (67 tuổi, TP Cần Thơ) có một vết thương nhỏ ở ngón út bàn chân phải. Thay vì đến cơ sở y tế thăm khám, ông được người quen mách sử dụng lá thuốc nam đắp lên vết thương với hy vọng giúp tổn thương nhanh lành. Tuy nhiên, sau thời gian ông tự điều trị, vết thương không những không cải thiện mà ngày càng sưng viêm, xuất hiện nhiều dịch mủ, lan rộng ra vùng bàn chân và mắt cá chân.
Khi tình trạng trở nên nghiêm trọng, ông N. vào viện và được thông báo nguy cơ không thể giữ lại bàn chân.
Bệnh nhân cho biết dù bàn chân đã sưng to, chảy dịch mủ và có mùi hôi, ông không cảm nhận được cơn đau rõ rệt nên không nhận ra mức độ nghiêm trọng của tổn thương ngay từ đầu.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Trần Duy, chuyên khoa Ngoại tổng hợp tại Cần Thơ, khi ông N. vào viện đã đi khám ở các cơ sở y tế khác và được đánh giá là trường hợp điều trị phức tạp bởi tình trạng nhiễm trùng bàn chân nặng và mắc nhiều bệnh lý nền.
Người bệnh đái tháo đường khó kiểm soát, tổn thương thận cấp trên nền bệnh thận mạn, thiếu máu và suy giảm tình trạng dinh dưỡng. Đáng chú ý, bệnh nhân ăn chay trường, trong khi tình trạng bệnh kéo dài khiến việc ăn uống càng khó khăn, ảnh hưởng đến khả năng hồi phục và liền vết thương. Các bác sĩ nhiều chuyên khoa cùng phối hợp để điều trị cho bệnh nhân.

Ê-kíp ngoại khoa tiến hành nhiều lần phẫu thuật cắt lọc các vùng mô hoại tử, mô dập nát, kết hợp sử dụng hệ thống hút áp lực âm (VAC) để hỗ trợ chăm sóc vết thương, giảm dịch tiết và tạo điều kiện cho mô hạt phát triển.
Một trong những thách thức lớn là lựa chọn kháng sinh. Bệnh nhân vừa nhiễm trùng bàn chân nặng, vừa có tổn thương thận cấp trên nền bệnh thận mạn, thêm vi khuẩn kháng thuốc.
Sau khoảng 10 ngày điều trị kháng sinh, tình trạng lâm sàng và các chỉ số cận lâm sàng của ông N. bắt đầu cải thiện. Đây là cơ sở để ê-kíp tiếp tục các can thiệp ngoại khoa, từng bước kiểm soát tổn thương và hướng đến mục tiêu bảo tồn bàn chân.
Theo bác sĩ Duy, sau quá trình điều trị, tình trạng nhiễm trùng được cải thiện, lượng dịch tiết giảm, mô hạt phát triển tốt. Các bác sĩ đánh giá khoảng 95% bàn chân có khả năng được bảo tồn.
Chị Lê Tuyết Hoa - con ông N, chia sẻ, thời gian đầu gia đình rất hoang mang khi chứng kiến bàn chân ông ngày càng tím tái, sưng to. Khi được bác sĩ thông báo tình trạng nghiêm trọng và nguy cơ phải đoạn chi, gia đình vẫn hy vọng nên chuyển viện tìm cơ hội.
Nhìn lại quá trình điều trị, chị Hoa tiếc nuối vì gia đình đã tin vào những bài thuốc dân gian truyền miệng.
Nguy hiểm từ những vết thương nhỏ
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Huy Cường - nguyên bác sĩ nội tiết tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), một biến chứng đáng lo ngại là tổn thương bàn chân. Khi các dây thần kinh ngoại biên bị ảnh hưởng, người bệnh có thể bị tê bì, giảm hoặc mất cảm giác đau ở chân. Vì vậy, những vết trầy xước, phồng rộp hay tổn thương nhỏ có thể không được phát hiện kịp thời. Tình trạng tuần hoàn máu kém cũng khiến vết thương lâu lành, tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Biến chứng bàn chân do đái tháo đường có thể biểu hiện bằng các vết loét lâu lành, nhiễm trùng da, nhiễm trùng xương, áp xe. Trường hợp nặng có thể dẫn đến hoại thư, khiến mô bị chết; hoặc bàn chân Charcot, gây biến dạng do xương và khớp bị tổn thương. Nếu nhiễm trùng lan rộng, người bệnh có thể phải phẫu thuật, thậm chí cắt cụt một phần hoặc toàn bộ chi.
Để phòng ngừa biến chứng, người bệnh cần kiểm soát đường huyết, tuân thủ phác đồ điều trị và kiểm tra bàn chân hằng ngày, chú ý các vết thương, vùng sưng đỏ hoặc thay đổi màu sắc da. Người bệnh không nên tự ý đắp lá, dùng thuốc truyền miệng để xử lý vết thương. Khi phát hiện bất thường, cần đi khám sớm, kể cả khi không cảm thấy đau. Việc chăm sóc bàn chân và khám định kỳ giúp phát hiện, can thiệp kịp thời, hạn chế nguy cơ biến chứng nghiêm trọng.

