Văn phòng Trung ương Đảng mới ban hành thông báo kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với các cơ quan về kết quả 1 năm triển khai thực hiện Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Nghiên cứu mô hình trường học xã hội chủ nghĩa

Về một số nhiệm vụ, theo TTXVN, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tập trung bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho giáo dục, trước hết là mục tiêu "đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên".

Chính phủ chỉ đạo Bộ GD-ĐT và các địa phương xây dựng lộ trình cụ thể, xác định rõ trách nhiệm và thời hạn để từng bước giải quyết căn bản những thiếu hụt về trường, lớp, giáo viên.

Đồng thời, theo kết luận, Chính phủ chỉ đạo Bộ GD-ĐT và các địa phương rà soát, sắp xếp, điều phối lại mạng lưới trường lớp và đội ngũ giáo viên theo biến động dân số, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, đầu tư dàn trải, sử dụng nguồn lực kém hiệu quả; tránh việc lấy mục tiêu giảm đầu mối làm thành tích.

vnapotaltongbithuchutichnuocchutrilamviecveketqua1namthuchiennghiquyet71 nqtw8979788 17876372473631304923002.jpeg
Sáng 25/8, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì buổi làm việc với các cơ quan liên quan về đánh giá kết quả 1 năm triển khai Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị hôm 25/8. Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu giải quyết triệt để việc thiếu trường học, nhất là tại đô thị. Mục tiêu chung là không để một học sinh nào bị hạn chế cơ hội học tập vì thiếu trường, thiếu lớp, thiếu giáo viên; không để chất lượng giáo dục và tương lai của học sinh phụ thuộc vào nơi được sinh ra và lớn lên.

Nhóm nhiệm vụ tiếp theo là tạo đổi mới thực chất từ bên trong ngành Giáo dục. Trong đó, yêu cầu đặt ra là phải giảm lối truyền thụ một chiều, học thuộc, học đối phó, học chỉ để thi; tăng cường tự học, thực hành, trải nghiệm, tư duy độc lập, sáng tạo và năng lực giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, nếu cách thi, cách đánh giá không thay đổi thì rất khó thay đổi cách dạy và cách học.

Bên cạnh đó, kết luận nêu rõ cần giảm thủ tục hành chính, hội họp, báo cáo và những công việc hình thức để giáo viên có nhiều thời gian hơn cho chuyên môn và học sinh. Mục tiêu cuối cùng của giáo dục không phải là điểm số, bằng cấp hay thứ hạng của nhà trường, mà là giáo dục những con người như thế nào.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở về việc nghiên cứu xây dựng mô hình trường học xã hội chủ nghĩa và thí điểm ở những địa bàn có đủ điều kiện.

Ông đề nghị Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo đánh giá thực chất việc thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018; tiếp tục rà soát, tinh giản theo hướng thiết thực, giảm tải, lấy giáo dục phổ thông làm nền tảng.

Mọi học sinh đều được học tập, trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng, phẩm chất và năng lực cần thiết; chú trọng giáo dục đạo đức, nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến và phát triển năng lực số, năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước giao nhiệm vụ rà soát, hoàn thiện sách giáo khoa và học liệu theo hướng thiết thực, hiệu quả, không làm gia tăng áp lực học tập và chi phí cho học sinh và gia đình. Ông định hướng kịp thời điều chỉnh những nội dung bất cập, nhất là trong những môn học trực tiếp góp phần hình thành nhân cách, lòng yêu nước, ý thức trách nhiệm xã hội và khát vọng cống hiến như giáo dục đạo đức, công dân, lịch sử, tiếng Việt, ngữ văn.

Bên cạnh đó, ông lưu ý yêu cầu chấn chỉnh triệt để các sai phạm, tiêu cực trong giáo dục; thực hiện nghiêm túc, thực chất phương châm "thầy ra thầy, trò ra trò".

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước quán triệt kiên quyết xử lý nghiêm bệnh thành tích, gian lận trong học tập và thi cử, dạy thêm - học thêm biến tướng, tiêu cực trong tuyển sinh, đào tạo, cấp bằng, đạo văn, gian lận khoa học, bạo lực học đường và những biểu hiện lệch chuẩn trong quan hệ thầy - trò...

"Không khoán trắng" cho ngành Giáo dục

Cũng theo TTXVN, một nhóm nhiệm vụ nữa được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập là giáo dục phải đi trước một bước để chuẩn bị nguồn nhân lực và nhân tài cho tương lai đất nước.

Một nền giáo dục tiên tiến phải đồng thời thực hiện hai nhiệm vụ: vừa nâng cao mặt bằng chung vừa tạo ra những đỉnh cao về chất lượng.

Trong đó, giáo dục đại học phải thực sự trở thành trung tâm đào tạo nhân tài, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tạo ra tri thức và công nghệ mới. Giáo dục nghề nghiệp phải gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và thị trường lao động, tập trung đào tạo lực lượng lao động có kỹ năng cao, đáp ứng nhu cầu của nền kinh tế.

Ngành Giáo dục và các cơ sở giáo dục cần xác định rõ công nghệ là phương tiện, con người là trung tâm của giáo dục. Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh mẽ, vai trò của giáo viên không giảm đi mà phải có sự chuyển đổi căn bản - từ người chủ yếu truyền đạt kiến thức sang người dẫn dắt tư duy, truyền cảm hứng, phát hiện, bồi dưỡng năng lực, giáo dục nhân cách và hướng dẫn người học sử dụng tri thức một cách có trách nhiệm.

Quan điểm xuyên suốt là không để AI suy nghĩ thay người học mà sử dụng AI để giúp người học nâng cao tri thức, năng lực tư duy và sáng tạo.

Cán bộ quản lý giáo dục phải tăng cường đi cơ sở, lắng nghe ý kiến của giáo viên, học sinh, phụ huynh và doanh nghiệp nhiều hơn. Chính sách phải xuất phát từ thực tiễn, tháo gỡ được những vấn đề của thực tiễn và được kiểm nghiệm bằng kết quả thực tiễn.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt mỗi cơ quan, mỗi địa phương phải chịu trách nhiệm về phần việc của mình, "không khoán trắng" cho ngành Giáo dục.