Giải pháp từ cộng đồng mang lại hiệu quả thiết thực
Được tài trợ bởi Chính phủ Ireland thông qua Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam, chương trình “Tiến về phía trước” do Plan International Việt Nam, CARE International Việt Nam và Trung tâm Nghiên cứu phát triển sáng kiến cộng đồng - RIC phối hợp triển khai tại các tỉnh Quảng Trị, Phú Thọ và Tuyên Quang.
Chương trình tập trung hỗ trợ những nhóm dễ bị tổn thương gồm cộng đồng dân tộc thiểu số, phụ nữ, thanh thiếu niên và người khuyết tật trong việc tăng cường khả năng chống chịu trước lũ lụt, hạn hán và các hiện tượng thời tiết cực đoan.
Trong 3 ngày từ 27 - 29/5, đại diện Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam đã có chuyến thăm, làm việc tại Quảng Trị nhằm đánh giá thực tế những kết quả đạt được của chương trình “Tiến về phía trước” trên địa bàn tỉnh.
Ngoài các buổi làm việc với chính quyền địa phương, các đối tác và nhóm cộng đồng, đoàn công tác cũng đã thăm thực địa nhiều mô hình nhằm tìm hiểu các giải pháp do cộng đồng triển khai và những tác động thực tế của chương trình.
Một trong những hoạt động nổi bật của đoàn công tác là dự lễ khởi động chiến dịch truyền thông thay đổi hành vi dựa vào cộng đồng diễn ra ngày 27/5 tại xã Đakrông. Sự kiện này mở đầu chiến dịch thay đổi hành vi cộng đồng dự kiến kéo dài 3 tháng hướng tới thúc đẩy các thực hành sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong các quyết định kinh tế.
Thay vì chỉ tập trung vào nâng cao nhận thức, chiến dịch khuyến khích cộng đồng xác định các hành vi thiết thực, thảo luận về những rào cản với sự thay đổi và thúc đẩy các hình mẫu tích cực tại địa phương cũng như các phương pháp học tập đồng đẳng.
Với đối tượng tham gia là trưởng thôn và người điều phối cộng đồng, đại diện Hội Phụ nữ, phụ nữ, nam giới và các thành viên lớn tuổi trong cộng đồng, chiến dịch truyền thông tập trung vào 3 nhóm hành vi chính gồm: Sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu và các hoạt động bảo vệ môi trường; hành vi hỗ trợ của nam giới nhằm tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào sinh kế và các hoạt động cộng đồng; vai trò hỗ trợ của các thành viên lớn tuổi trong gia đình trong việc khuyến khích sự tham gia và vai trò lãnh đạo của phụ nữ.
Chiến dịch truyền thông tập trung vào 3 nhóm hành vi chính gồm: Sinh kế thích ứng với biến đổi khí hậu và các hoạt động bảo vệ môi trường; hành vi hỗ trợ của nam giới nhằm tạo điều kiện cho phụ nữ tham gia vào sinh kế và các hoạt động cộng đồng; vai trò hỗ trợ của các thành viên lớn tuổi trong gia đình trong việc khuyến khích sự tham gia và vai trò lãnh đạo của phụ nữ.
Các thành viên cộng đồng tại xã miền núi Đakrông đã chia sẻ rằng những thay đổi nhỏ trong thói quen hằng ngày, kết hợp với học hỏi lẫn nhau, đang giúp các gia đình chủ động hơn trước điều kiện thời tiết ngày càng khó lường.
Tại điểm Cupua, thôn Vùng Kho (xã Đakrông), đoàn tham quan hệ thống cấp nước tự chảy do chính cộng đồng xây dựng và quản lý. Trước đây, người dân chủ yếu sử dụng nguồn nước sông chưa đảm bảo vệ sinh. Hiện nay, các hộ gia đình đã tiếp cận nguồn nước sạch, ổn định hơn, kể cả trong mùa khô, qua đó cải thiện điều kiện sống và góp phần nâng cao khả năng chống chịu lâu dài.
Còn tại trường phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và THCS Ba Tầng (xã A Dơi), đoàn công tác ghi nhận các mô hình giáo dục thích ứng với biến đổi khí hậu được triển khai hiệu quả. Các giải pháp cùng hoạt động truyền thông do học sinh dẫn dắt không chỉ giúp cải thiện điều kiện học tập, mà còn nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó với rủi ro thiên tai. Qua đó, học sinh trở thành những “đại sứ” lan tỏa thông điệp tích cực tới gia đình và cộng đồng.
Tăng cường hợp tác vì những thay đổi lâu dài
Chuyến thăm địa bàn triển khai chương trình “Tiến về phía trước” tại Quảng Trị cũng làm nổi bật vai trò của phụ nữ trong phát triển sinh kế bền vững. Các thành viên nhóm hợp tác VANPA đã triển khai mô hình sản xuất thân thiện với môi trường, nâng cao kỹ năng kinh doanh và quản lý tài chính. Mô hình này cho thấy tiềm năng của các sáng kiến do phụ nữ dẫn dắt, không chỉ tạo thêm thu nhập mà còn góp phần phát triển các phương thức sản xuất an toàn, bền vững với môi trường.
“Chúng tôi tự hào đồng hành cùng các cộng đồng, chính quyền địa phương và các tổ chức tại Việt Nam triển khai những giải pháp thiết thực giúp người dân chủ động ứng phó với rủi ro khí hậu. Những kết quả tại Quảng Trị đã cho thấy sức mạnh của sự hợp tác và vai trò quan trọng của cộng đồng địa phương”, bà Edel Cribbin, Trưởng bộ phận Hợp tác phát triển, Đại sứ quán Ireland tại Việt Nam chia sẻ.
Theo bà Lê Hồng Phương, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Trị, trong bối cảnh nguồn lực còn nhiều khó khăn, trong quá trình xây dựng và triển khai chương trình tích hợp, tỉnh Quảng Trị sẽ tiếp tục quan tâm huy động thêm sự đồng hành từ các tổ chức quốc tế nhằm hiện thực hóa các mục tiêu phát triển đã đề ra. "Với nguồn lực địa phương còn rất eo hẹp, sự hỗ trợ này có ý nghĩa hết sức quan trọng", bà Lê Hồng Phương nói.
Đại diện Plan International Việt Nam, bà Lê Quỳnh Lan, Giám đốc quốc gia của tổ chức này cũng khẳng định cam kết tiếp tục lấy cộng đồng làm trung tâm trong các hoạt động phát triển: “Cộng đồng, đặc biệt là phụ nữ và thanh thiếu niên, đang là những người dẫn dắt các giải pháp phù hợp với bối cảnh địa phương. Chúng tôi đóng vai trò hỗ trợ để các sáng kiến này được duy trì và nhân rộng”.
.svg){kind=icon}
