“Gậy thông minh” ra đời từ tình yêu với bà ngoại
“Nhiều người nói công nghệ làm con người xa nhau hơn, nhưng em muốn dùng nó để mọi người gần nhau hơn”, đây là lời tâm sự mộc mạc nhưng đầy sức nặng của Thanh Nhàn, nữ sinh 14 tuổi tại trường Tiểu học và THCS Tân Liên, xã Tân Lập, tỉnh Quảng Trị.
Trong thời đại mà những chiếc màn hình điện thoại đôi khi tạo ra những bức tường vô hình giữa các thế hệ trong gia đình, câu chuyện của Nhàn lại mang đến một góc nhìn hoàn toàn khác: Công nghệ, khi được dẫn lối bởi tình yêu thương, có sức mạnh xóa nhòa mọi khoảng cách.
Tuổi thơ của Nhàn gắn liền với những câu chuyện kể và những bước chân bà ngoại dắt đi dạo mỗi chiều. Thế nhưng, thời gian trôi qua, đôi mắt của bà ngoại em ngày một yếu dần do chứng đục thủy tinh thể. Những sinh hoạt hàng ngày trở nên khó khăn, những bước chân của ngoại không còn vững chãi.
Nhìn bà ngoại mình phải mò mẫm từng bước, lo sợ vấp ngã trong chính ngôi nhà của mình, cô bé 14 tuổi từng cảm thấy vô cùng bất lực. Nhàn khao khát làm được điều gì đó, nhưng một cô bé học sinh cấp hai có thể làm gì để giúp đôi mắt của bà ngoại sáng lại? Cơ hội đã đến với Thanh Nhàn khi dự án “Girls in Tech” - “Trẻ em gái và công nghệ số” do tổ chức International Việt Nam hỗ trợ được triển khai tại trường Tiểu học và THCS Tân Liên, tỉnh Quảng Trị.
Lần đầu tiên, những cô bé ở vùng quê như Thanh Nhàn được tiếp xúc với một không gian sáng tạo – Makerspace đúng nghĩa, nơi được trang bị máy tính, bảng mạch và các thiết bị công nghệ phù hợp với lứa tuổi. Tham gia vào câu lạc bộ “Trẻ em gái và công nghệ số”, Thanh Nhàn bắt đầu bước vào một thế giới hoàn toàn mới.
Tại đây, dưới tinh thần cốt lõi của không gian "You explore - You learn - You lead" - “Em khám phá - Em học hỏi - Em dẫn dắt”, Thanh Nhàn và các bạn không chỉ được dạy về máy tính hay cách viết những dòng code khô khan. Em được trao quyền để biến những ý tưởng trên những trang sách công nghệ thành giải pháp thực tế.
Ý tưởng đầu tiên lóe lên trong đầu Thanh Nhàn khi ấy chính là một chiếc gậy dẫn đường cho bà ngoại và cho những người khiếm thị. Từ những kiến thức học được trong câu lạc bộ, từ sách và hướng dẫn trên YouTube, Thanh Nhàn bắt tay vào nghiên cứu. Bằng sự kiên nhẫn phi thường của một cô bé 14 tuổi, em đã lắp ráp thành công “Chiếc gậy thông minh” được tích hợp cảm biến khoảng cách.
Với “Gậy thông minh” của cô học trò Quảng Trị, khi người khiếm thị hoặc người có thị lực kém di chuyển và tiến quá gần đến vật cản, cảm biến sẽ nhận diện và phát ra tín hiệu rung hoặc âm thanh cảnh báo. Thanh Nhàn chia sẻ sẽ dành tặng “Gậy thông minh” cho bà mình nhân dịp sinh nhật của bà. Đây sẽ là một món quà cho thấy công nghệ không hề lạnh lẽo, mà mang hơi ấm của tình thân.
Mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin, học tập công nghệ của trẻ em gái
Dự án “Trẻ em gái với công nghệ số” đã không chỉ mang đến cho Thanh Nhàn kiến thức, mà còn trao cho em sự tự tin để trở thành người dẫn dắt sự thay đổi trong chính gia đình và cộng đồng của mình. Từ một nữ sinh rụt rè, Thanh Nhàn giờ đây tự hào giới thiệu sản phẩm công nghệ của mình, chứng minh rằng trẻ em gái hoàn toàn có thể làm chủ công nghệ, sáng tạo và giải quyết các vấn đề xã hội.
Câu chuyện của nữ sinh Quảng Trị Thanh Nhàn là một minh chứng cho triết lý: Học và sử dụng công nghệ là để gắn kết yêu thương, không phải tạo ra những khoảng cách. Sản phẩm “Gậy thông minh” xuất phát từ mong muốn giúp những người khiếm thị như bà ngoại mình thuận tiện hơn trong cuộc sống cũng là một trong những thành quả bước đầu đạt được của dự án “Trẻ em gái với công nghệ số” được Plan International Việt Nam cùng Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Trị khởi động triển khai từ tháng 9/2025 tại 31 trường THCS, THPT trên địa bàn Quảng Trị.
Có tổng kinh phí 4,73 tỷ đồng từ Plan International Thụy Sĩ và dự kiến được triển khai đến tháng 6/2028, dự án “Trẻ em gái với công nghệ số” hướng tới thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy sự tham gia của trẻ em, đặc biệt là trẻ em gái, trong lĩnh vực STEM tại các trường THCS vùng khó khăn trên địa bàn tỉnh Quảng Trị.
Cập nhật về kết quả triển khai dự án đến thời điểm hiện tại, Plan International Việt Nam cho hay, theo báo cáo của Sở GD&ĐT tỉnh Quảng Trị, 31 câu lạc bộ “Trẻ em gái với công nghệ số” tại 31 trường THCS đang duy trì hoạt động với 1.240 trẻ tham gia; 31 buổi sinh hoạt chủ đề lập trình Scratch và kỹ năng số đã được tổ chức tại 31 trường.
Cùng với đó, 31 sự kiện truyền thông an toàn trực tuyến trên không gian mạng đã diễn ra, thu hút sự tham gia 15.718 học sinh, trong đó có 7.752 học sinh nữ; 86 máy tính đã được cấp cho 16 câu lạc bộ lập trình; số lượng sản phẩm của các trường năm 2025 là 98 dự án và năm 2026 là 332 dự án...
Tại lễ khởi động dự án diễn ra hồi tháng 9/2025, đại diện Sở GD&ĐT Quảng Trị đã chia sẻ mong muốn thông qua sự kết hợp nguồn lực của nhiều đơn vị, dự án “Trẻ em gái với công nghệ số” sẽ góp phần giảm thiểu sự chênh lệch về tỷ lệ tham gia của học sinh nam và học sinh nữ trong các dự án lập trình và công nghệ số tại các cơ sở giáo dục.
Thực tế triển khai hơn 8 tháng qua đã phần nào minh chứng rằng dự án sẽ trở thành một mô hình điển hình có thể nhân rộng, góp phần thu hẹp khoảng cách số, mở rộng cơ hội tiếp cận thông tin cũng như học tập, nghề nghiệp công nghệ cho trẻ em Quảng Trị, đặc biệt là trẻ em gái.
.svg){kind=icon}
