Sự kiện khởi động dự án “Thúc đẩy bảo tồn loài hoang dã và du lịch dựa vào thiên nhiên có trách nhiệm vì sự phát triển bền vững ở Việt Nam” (dự án WTP) vừa được Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học (Bộ NN&MT) cùng Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc - UNDP tổ chức ngày 27/8 tại Hà Nội.

W-du an bao ton thien nhien va da dang sinh hoc 0 1.jpg
Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học Bùi Chính Nghĩa nhấn mạnh: Bài học thực tiễn từ hàng thập kỷ làm công tác bảo tồn trên toàn cầu chỉ ra rằng bảo tồn thiên nhiên sẽ không thể thành công nếu thiếu đi sự tham gia của các bên.

Phát biểu tại sự kiện, Cục trưởng Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học Bùi Chính Nghĩa, Phó Trưởng Ban chỉ đạo dự án WTP nhận xét: Những nơi có các hoạt động bảo tồn hiệu quả cao luôn là nơi mà kiến thức và truyền thống văn hóa bản địa được tôn trọng, sự tham gia và tạo sinh kế của cộng đồng người dân được quan tâm.

Vì thế, cần gắn liền các mục tiêu bảo tồn thiên nhiên và bảo vệ môi trường với việc đảm bảo sinh kế bền vững thông qua các hoạt động hỗ trợ sinh kế cụ thể, thiết thực cho người dân sống dựa vào thiên nhiên.

“Trên cơ sở các bài học thực tiễn, dự án WTP được thiết kế và triển khai mang ý nghĩa thiết thực, trong đó du lịch sinh thái và du lịch dựa vào thiên nhiên được xác định là một cách tiếp cận đột phá, phù hợp nhằm dung hòa bài toán bảo tồn và phát triển”, ông Bùi Chính Nghĩa nhấn mạnh.

Bà Francesca Nardini, Phó trưởng Đại diện Thường trú UNDP tại Việt Nam cho rằng, sự kiện khởi động dự án cũng chính là dịp để các bên thống nhất về kỳ vọng hợp tác, cách thức để các bên có thể bảo vệ tốt hơn đa dạng sinh học và động vật hoang dã, đồng thời tạo ra những sinh kế bền vững cũng như những cơ hội phát triển kinh tế cho các cộng đồng người dân.

Với khoản tài trợ 7,15 triệu USD từ Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF) thông qua UNDP tại Việt Nam cùng thời gian thực hiện dự kiến từ năm 2026 – 2030, dự án WTP hướng tới mục tiêu phát huy giá trị kinh tế của thiên nhiên và du lịch mà không gây suy giảm chất lượng hệ sinh thái, loài hoang dã và các cảnh quan tạo nên sức hấp dẫn cho du lịch nước nhà. Đồng thời, dự án thúc đẩy việc chuyển một phần giá trị kinh tế do thiên nhiên và du lịch tạo ra trở lại thành nguồn lực cho bảo tồn và tạo thêm cơ hội sinh kế cho cộng đồng địa phương.

W-du an bao ton thien nhien va da dang sinh hoc 1 1.jpg
Dự án WTP được kỳ vọng sẽ hướng tới những thay đổi mang tính hệ thống trong hoạt động bảo tồn đa dạng sinh học được lồng ghép vào phát triển du lịch dựa vào thiên nhiên tại Việt Nam.

Dự án WTP được triển khai qua 4 hợp phần liên kết chặt chẽ gồm: Hoàn thiện các hướng dẫn, tiêu chí, và công cụ nhằm hài hòa giữa phát triển du lịch dựa vào thiên nhiên và bảo tồn đa dạng sinh học; Thí điểm mô hình quản lý, hợp tác, tài chính cho du lịch dựa vào thiên nhiên tại Vườn quốc gia Núi Chúa và Phong Nha - Kẻ Bàng; Nâng cao năng lực và thay đổi hành vi của các bên tham gia chuỗi giá trị du lịch nhằm bảo vệ loài hoang dã và đa dạng sinh học; Quản lý tri thức và giám sát, đánh giá để tổng hợp, chia sẻ và nhân rộng các kết quả.

Đáng chú ý, theo Cục Bảo tồn thiên nhiên và Đa dạng sinh học, bên cạnh các giải pháp về chính sách, tài chính và quản lý, dự án sẽ thúc đẩy thay đổi hành vi của những người tham gia vào ngành du lịch.

Cụ thể, các hoạt động nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi sẽ hướng tới du khách, doanh nghiệp và cộng đồng nhằm giảm nhu cầu mua, sử dụng và tiêu thụ các sản phẩm động vật hoang dã bất hợp pháp; hạn chế các hoạt động du lịch gây tổn hại đến sinh cảnh và hệ sinh thái nhạy cảm; đồng thời thúc đẩy nhu cầu đối với các sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm du lịch có trách nhiệm và tác động thấp.

Với nhiều hoạt động can thiệp, dự án WTP hướng tới một mô hình phát triển trong đó bảo tồn thiên nhiên, du lịch và sinh kế cộng đồng củng cố lẫn nhau: Các hệ sinh thái và loài hoang dã được bảo vệ tốt hơn tạo nên những điểm đến có chất lượng và sức hấp dẫn lâu dài; trong khi nguồn thu, việc làm và lợi ích kinh tế từ du lịch tạo thêm động lực để cộng đồng, doanh nghiệp và các cơ quan quản lý tiếp tục đầu tư cho bảo tồn.