HỢP TÁC NGOÀI SỨC TƯỞNG TƯỢNG

Đại sứ có hành trình thú vị khi tham quan các địa điểm gắn liền với lịch sử và hợp tác thành công giữa hai nước trong công tác bảo tồn. Đây là lần thứ 5 Đại sứ Oliver đến với Điện Biên chỉ trong vòng gần 3 năm.

“Lý do tôi đến Điện Biên nhiều lần như vậy là bởi Điện Biên có một vị trí mang tính biểu tượng trong hợp tác giữa hai nước và tỉnh cũng có vị trí rất quan trọng mà hai nước mong muốn thúc đẩy quan hệ hợp tác từ 30 năm nay”, Đại sứ chia sẻ.

W-IMG_6635.jpg
Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet tại Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ

Giữa Pháp và Việt Nam có một phần lịch sử chung và giai đoạn đó là “chương buồn bất hạnh” với những nỗi đau cho cả hai bên. Hơn 70 năm trước, không ai nghĩ rằng hai nước từng chạm chán nhau tại mảnh đất này nay đã trở thành Đối tác Chiến lược toàn diện, từ lịch sử đau thương hai nước đã có những hợp tác vượt ngoài sức tưởng tượng.

Và Điện Biên là nơi chứng kiến tất cả những nỗi đau trước đây và sự hợp tác hình mẫu ngày nay.

Tỉnh Điện Biên từng đón Tổng thống François Mitterrand đến thăm vào năm 1993, Thủ tướng Edouard Philippe thăm 2018 hay mới đây là Thủ tướng Sébastien Lecornu trên cương vị Bộ trưởng Quân đội Pháp đã đến tham dự lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 2024. Nhiều cựu binh Pháp cũng đã đến Điện Biên.

Đại sứ nhắc lại dịp nói chuyện với nguyên Thủ tướng Phạm Minh Chính khi hai nước quyết định nâng tầm hợp tác lên Đối tác Chiến lược toàn diện.

“Thủ tướng Phạm Minh Chính lúc đó có nói là khi nhìn thấy Bộ trưởng Bộ Quân đội Pháp đến Điện Biên nhân kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ và đứng bên cạnh những người Việt Nam, điều đấy cho thấy nước Pháp đã rất chân thành trong việc tăng cường quan hệ hợp tác giữa hai nước”, Đại sứ cho biết.

3d8b418545f6e4a8bde7 1597.jpg
Thủ tướng Pháp Sébastien Lecornu trên cương vị Bộ trưởng Quân đội Pháp cùng các cựu binh đến thăm di tích Đồi A1 hồi tháng 5/2024. Ảnh: Minh Nhật

Đại sứ cũng nhắc về ba cựu binh Pháp trong độ tuổi 85-90 là: Jean Yves Guinard, William Schilardi, Andre Mayer cũng đến thăm Điện Biên vào đúng dịp 70 năm với nhiều cảm xúc.

“Ba cựu chiến binh rất cảm động bởi với họ đây có thể là chuyến thăm Việt Nam cuối cùng và nhớ lại những ký ức đau thương ở cái thời họ còn là những thanh niên 19, 20 tuổi. Họ cũng đã phải chịu đựng rất nhiều nỗi đau giống như những người lính Việt Nam vào thời điểm đó. Và giờ đây họ cảm động bởi vì sang Việt Nam được gặp những thanh niên, người trẻ Việt Nam, được đón tiếp rất nhiệt tình và luôn thể hiện tinh thần hữu nghị”, Đại sứ tâm sự.

Những hoạt động hợp tác mà Pháp đang có với tỉnh Điện Biên được tăng cường rất nhiều từ thời điểm đó, đặc biệt trong lĩnh vực như duy trì và bảo vệ ký ức. Việc này đã được cụ thể hóa bằng một số dự án: Hình thành "Con đường di sản lịch sử" ở Điện Biên; thiết kế hệ thống chiếu sáng cho cầu Mường Thanh; dự án hợp tác giữa Bảo tàng Ký ức Chiến tranh của tỉnh Caen (Pháp) với Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

Những dự án này còn lớn hơn cả một minh chứng cho thấy quan hệ hợp tác giữa hai bên đang bước vào một kỷ nguyên phát triển mới, là ví dụ điển hình để gửi thông điệp đến thế giới về một mối quan hệ hợp tác mẫu mực.

Đại sứ Olivier Brochet cùng đoàn chuyên gia hai nước tiếp tục triển khai khuôn khổ thỏa thuận đã ký giữa lãnh đạo tỉnh Điện Biên với Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen nhân chuyến thăm Việt Nam của Tổng thống Emmanuel Macron tháng 5/2025.

Kể từ chuyến công tác đầu tiên vào tháng 9/2025, Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ và Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen đã phối hợp chặt chẽ triển khai nhiều hoạt động nghiên cứu khoa học, trao đổi chuyên môn và phát triển các ý tưởng đổi mới trưng bày.

Đội ngũ cán bộ chuyên môn của hai bảo tàng đã thường xuyên trao đổi thông tin, chia sẻ nguồn tư liệu và kinh nghiệm nghề nghiệp, tạo nền tảng cho việc xây dựng các định hướng hợp tác lâu dài.

Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen đã liên hệ với nhiều trung tâm lưu trữ lớn của Pháp nhằm tìm kiếm các tài liệu và giới thiệu cho Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đến để nghiên cứu, sưu tầm, có thể bổ sung cho kho tư liệu và nội dung trưng bày.

Nhóm chuyên gia về bảo tàng học và thiết kế trưng bày của Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen đã phát triển phương án cải tạo một phần trưng bày, để từ đó Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ có thể áp dụng nhằm thay đổi, hiện đại hóa hệ thống trưng bày thường trực.

Trong chuyến công tác lần này, đoàn chuyên gia đã giới thiệu các mô hình và bản thiết kế sơ bộ cho không gian trưng bày về quá trình chuẩn bị của quân đội Pháp trước Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đây là chủ đề mà phía Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ đặc biệt mong muốn được bổ sung thêm các tư liệu lưu trữ từ phía Pháp.

Các chuyên gia Pháp cũng đã xây dựng một bộ quy chuẩn về bảo tàng học và thiết kế trưng bày nhằm định hướng quá trình đổi mới toàn bộ tuyến tham quan của bảo tàng, đồng thời bảo đảm giữ gìn bản sắc riêng của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ.

THÔNG ĐIỆP HÒA BÌNH TỪ LỊCH SỬ

Việc Pháp và Việt Nam cùng ngồi lại để kể câu chuyện lịch sử này là minh chứng cho sự trưởng thành trong quan hệ ngoại giao giữa hai dân tộc. Hai quốc gia chia sẻ chung những ký ức lịch sử và biến chúng thành yếu tố cho sự kết nối, gửi đi một thông điệp hòa bình về việc di tích lịch sử trong quá khứ cũng có thể trở thành nền tảng cho sự phát triển và hiểu biết lẫn nhau của hai dân tộc trong tương lai.

W-IMG_6482.jpg
Bí thư tỉnh ủy Điện Biên Trần Tiến Dũng tiếp Đại sứ Pháp và đoàn chuyên gia về bảo tàng, lịch sử

“Chúng ta sẽ biến Điện Biên Phủ không còn chỉ là một nơi đau thương, mà là một nơi đến hy vọng vào tương lai tốt đẹp trong mối quan hệ hai quốc gia. Pháp có kinh nghiệm rất lớn và sâu trong việc bảo tồn, phát huy giá trị di sản”, Đại sứ khẳng định.

Từ thế kỷ 19, Pháp đã có truyền thống trong việc bảo vệ, duy trì cũng như khai thác giá trị của di sản. “Việt Nam có một phần di sản rất lớn ở thời điểm khi còn là thuộc địa mà công chúng và cả Việt Nam nói chung đều rất thích khám phá. Cho nên chúng tôi tham gia vào công tác bảo tồn trong nhiều dự án, ví dụ như dự án Nhà hát lớn Hải Phòng, cầu Long Biên, Đại học Dược…  Liên quan đến khai thác, phát huy giá trị di sản để tạo ra giá trị kinh tế và du lịch thì Pháp là điểm đến số một thế giới. Mỗi năm Pháp đón khoảng 100 triệu du khách quốc tế”, Đại sứ Olivier Brochet nhấn mạnh.

Pháp sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm này với Việt Nam, đặc biệt là ở cấp độ hợp tác địa phương, hợp tác phi tập trung. Đại sứ gợi ý về sự kết nghĩa giữa tỉnh Điện Biên với tỉnh Calvados của Pháp.

Tuy nhiên, Đại sứ Olivier Brochet bày tỏ phải làm sao dung hòa được các mục tiêu: bảo vệ di sản, phát triển du lịch và không ảnh hưởng đến cuộc sống người dân địa phương.

“Chúng tôi có thể phối hợp với Việt Nam để tìm ra giải pháp đảm bảo phát triển du lịch bền vững mà vẫn đáp ứng yêu cầu bảo vệ di sản, đời sống người dân và thu được lợi ích kinh tế”, Đại sứ lưu ý.

W-IMG_6332.jpg
Chuyên gia Pháp gửi bản đóng góp về ý tưởng trưng bày cho lãnh đạo Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ

Chuyến công tác của Đại sứ Pháp và đoàn chuyên gia đánh dấu một bước phát triển mới trong quan hệ hợp tác giữa hai bảo tàng, đồng thời thể hiện quyết tâm chung của Pháp và Việt Nam trong tăng cường trao đổi văn hóa, khoa học và bảo tồn di sản.

Đây cũng là một hoạt động cụ thể góp phần hiện thực hóa quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện giữa Pháp và Việt Nam, trong đó văn hóa, giáo dục và bảo tồn ký ức lịch sử được xác định là những lĩnh vực hợp tác ưu tiên.

Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ là bảo tàng chuyên đề về Chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954. Hiện nay, bảo tàng đang lưu giữ hàng nghìn hiện vật, tư liệu; hồ sơ lưu trữ quý giá liên quan đến trận Điện Biên Phủ và bức tranh Panorama Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đây là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng, điểm đến văn hóa - lịch sử tiêu biểu, thu hút đông đảo khách tham quan trong nước và quốc tế. Trung bình mỗi năm, Bảo tàng đón tiếp từ 150.000-200.000 lượt khách tham quan, kết hợp tổ chức các hoạt động trải nghiệm, tuyên truyền tại trường học cho học sinh, sinh viên trong và ngoài nước.

Bảo tàng Ký ức Chiến tranh Caen (Pháp) được thành lập năm 1988 tại vùng Normandie - là một trong những bảo tàng lịch sử lớn nhất châu Âu về thế kỷ 20. Bảo tàng hướng tới việc giúp công chúng hiểu rõ hơn về các cuộc xung đột đương đại, thúc đẩy văn hóa hòa bình và đối thoại. Mỗi năm, bảo tàng đón hơn 500.000 lượt khách tham quan và triển khai nhiều chương trình giáo dục dành cho thanh thiếu niên.