Việt Nam nên định nghĩa lại phạm vi và quy mô kinh tế số

Theo ý kiến chuyên gia, cách tính quy mô kinh tế số hiện nay mới chỉ đến được phần lõi, trong khi chuyển đổi số đang lan tỏa mạnh mẽ vào trong nhiều ngành nghề, lĩnh vực.

Đây là ý kiến được đưa ra bởi Tiến sĩ (TS) Cấn Văn Lực - Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng BIDV trong một cuộc hội thảo được tổ chức mới đây. Theo đó, TS Cấn Văn Lực cho rằng, tiêu chí và đo lường về kinh tế số ở Việt Nam hiện vẫn còn đại khái. 

Ở góc nhìn của mình, theo chuyên gia kinh tế trưởng của Ngân hàng BIDV, Bộ TT&TT đã đưa ra tính toán sơ bộ về kinh tế số nhưng chưa đủ, bởi kết quả này mới đo về kinh tế lõi (ICT). Trong khi đó, chuyển đổi số đã và đang diễn ra ở tất cả các lĩnh vực trong nền kinh tế. 

Theo TS Cấn Văn Lực, quy mô kinh tế số Việt Nam hiện nay lớn hơn nhiều. Bằng chứng là với ngành ngân hàng, doanh thu từ thanh toán số hiện đã chiếm 20% quy mô mảng thị trường này. Trong khi đó, lĩnh vực thanh toán số rõ ràng nên được tính như một bộ phận của nền kinh tế số. 

{keywords}
TS Cấn Văn Lực gợi ý Việt Nam nên xem lại các tiêu chí cũng như cách đo lường đối với kinh tế số. 

Thực tế cho thấy, mỗi cơ quan, đơn vị lại đang có một cách hiểu và một cách thống kê riêng về quy mô của nền kinh tế số Việt Nam. 

Theo Sách trắng CNTT Truyền thông năm 2021 của Bộ Thông tin & Truyền thông, tính đến hết năm 2020, tổng doanh thu lĩnh vực công nghiệp CNTT - điện tử, viễn thông Việt Nam đang là 124,7 tỷ USD.

Doanh thu này bao gồm mảng công nghiệp phần cứng, điện tử (111 tỷ USD), công nghiệp phần mềm (5,4 tỷ USD), công nghiệp nội dung số (888 triệu USD) và doanh thu dịch vụ CNTT (7,3 tỷ USD).

Trong khi đó, tại Tọa đàm cấp cao về Kinh tế số được tổ chức mới đây ở Hà Nội, đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) từng lấy những chỉ số về phát triển thương mại điện tử để nói lên sự tăng trưởng của kinh tế số Việt Nam. 

Đánh giá của Bộ Công thương cho thấy, từ năm 2016 đến nay, tốc độ tăng trưởng của thương mại điện tử tại Việt Nam là từ 25-30%/năm. Doanh thu B2C của thương mại điện tử Việt Nam đã tăng từ 5 tỷ USD năm 2016 lên thành 11,8 tỷ USD trong năm 2020. 

Đại diện Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cho rằng, đến năm 2025, quy mô doanh thu B2C trong thương mại điện tử Việt Nam là 35 tỷ USD, chiếm khoảng 10% doanh số bán lẻ trên cả nước.

{keywords}
Thương mại điện tử tại Việt Nam chưa bao giờ phát triển mạnh như hiện nay. Ảnh: Trọng Đạt

Ở góc nhìn quốc tế, báo cáo của Google, Temasek và Bain & Company lại chỉ nhắc tới nền kinh tế Internet Việt Nam. Theo đó, tổng giá trị nền kinh tế Internet của Việt Nam năm 2021 dự kiến đạt 21 tỷ USD, tăng 31%. 

Dự báo của Google, Temasek và Bain & Company cho thấy, đến năm 2025, toàn bộ nền kinh tế Internet tại Việt Nam sẽ đạt giá trị 57 tỷ USD. Tốc độ tăng trưởng kép hằng năm (CAGR) đạt 29%. 

Với những góc nhìn trên, có thể thấy vẫn còn có nhiều cách hiểu khác nhau khi nhắc tới câu chuyện nền kinh tế số Việt Nam. 

Sau khi tổng hợp dữ liệu từ UNDP, OECD, IMF, có thể hiểu kinh tế số đang được nhìn nhận dưới nhiều góc độ khác nhau. Trong đó, kinh tế số nghĩa hẹp chính là lĩnh vực CNTT - Truyền thông. Bao gồm việc sản xuất các thiết bị CNTT (phần cứng, phần mềm), thiết bị bán dẫn, các dịch vụ viễn thông và Internet (nội dung số), xử lý dữ liệu...

{keywords}
Doanh thu lĩnh vực CNTT - Truyền thông có thể hiểu là quy mô kinh tế số nếu xét theo nghĩa hẹp. Ảnh: Trọng Đạt

Với nghĩa tương đối hẹp, kinh tế số có thể được hiểu bao gồm lĩnh vực CNTT-TT và các ngành nghề, mô hình kinh doanh gắn với công nghệ số (dịch vụ số, các nền tảng trực tuyến, một bộ phận của kinh tế chia sẻ...).

Trong khi đó, kinh tế số nghĩa rộng là tất cả các ngành nghề, lĩnh vực của nền kinh tế được hình thành và diễn ra trên nền tảng số (kể cả các ngành kinh tế truyền thống).

Kinh tế số xét theo nghĩa rộng còn bao gồm cả các ngành nghề, lĩnh vực có áp dụng công nghệ số như thương mại điện tử, du lịch số, y tế số, nông nghiệp số, giáo dục số, chính phủ điện tử...

Trước thực tế nan giải này, TS Cấn Văn Lực hiến kế về việc Việt Nam cần có một bài toán đo lường quy mô của cả nền kinh tế số. Trong đó, việc đầu tiên tiên cần làm là phải đưa ra định nghĩa rõ ràng về phạm vi cũng như quy mô kinh tế số. 

Trọng Đạt

Việt Nam đang trở thành trung tâm khởi nghiệp tiếp theo của châu Á

Việt Nam đang trở thành trung tâm khởi nghiệp tiếp theo của châu Á

Quan điểm Việt Nam đang dần trở thành cái nôi cho khởi nghiệp sáng tạo mới đây đã được một nhà đầu tư mạo hiểm dạn dày kinh nghiệm chia sẻ trên Bloomberg.  

tin nổi bật

Big Tech Trung Quốc "điêu đứng" trước đại dịch và trấn áp từ Chính phủ

Từng là “con cưng” của Trung Quốc, giờ đây, ngành công nghiệp công nghệ cao đang phải hứng chịu tác động từ đại dịch cũng như sự trấn áp không đáng có từ Chính phủ.

VOV Bacsi24 được công nhận đạt tiêu chí nền tảng số phục vụ người dân

VOV Bacsi24 là nền tảng số đầu tiên được Bộ Thông tin & Truyền thông đánh giá đạt tiêu chí nền tảng số phục vụ người dân năm 2022.

Hội nghị Blockchain toàn cầu sắp diễn ra tại Việt Nam

Việt Nam được thế giới đánh giá là thị trường đầy tiềm năng để phát triển công nghệ Blockchain. Đây là lý do Hội nghị Blockchain toàn cầu đã chọn Việt Nam là nơi đăng cai tổ chức.

Việt Nam có tổ chức pháp nhân chính thức đầu tiên về Blockchain

Hiệp hội Blockchain Việt Nam vừa chính thức ra mắt. Đây là tổ chức pháp nhân chính thức đầu tiên liên quan đến lĩnh vực công nghệ Blockchain tại Việt Nam.

Ông Trump phải đăng bài trên Truth Social trước khi xuất bản trên Twitter

Ông Trump có quyền sử dụng Twitter nếu Elon Musk dỡ bỏ lệnh cấm vĩnh viễn tài khoản của ông, nhưng trước tiên cựu Tổng thống phải đăng bài trên Truth Social.

Đại diện pháp lý Twitter tố Elon Musk vi phạm điều khoản

Căng thẳng giữa Elon Musk và Twitter tiếp tục tăng cao khi mạng xã hội tố tỷ phú công nghệ phá vỡ điều khoản của họ.

Khai thác tiền điện tử sẽ thân thiện hơn với môi trường?

Khai thác tiền điện tử đòi hỏi nguồn điện rất lớn. Do đó, các nhà hoạch định chính sách đã bày tỏ quan ngại về tác hại của tiền điện tử đến môi trường.

Sa sút sức khỏe tinh thần vì smartphone ở người 18-24 tuổi?

Một báo cáo của Sapien Labs ám chỉ sử dụng smartphone là lý do khiến sức khỏe tinh thần của những người trong độ tuổi 18 đến 24 bị giảm sút.

Ăn theo thảm họa tiền số LUNA, một số đồng coin tăng giá bất thường

Các memecoin ăn theo vụ sập của LUNA có nhiều dấu hiệu bất thường, rủi ro cao cho nhà đầu tư.

Huấn luyện phi hành gia trên Sao Hỏa ảo

Sự phát triển của công nghệ thực tế ảo trong ngành công nghiệp trò chơi điện tử đã mở ra một số cơ hội để áp dụng vào các ngành công nghiệp khác.

Hé lộ danh sách 10 công ty công nghệ lớn nhất thế giới năm 2022

Apple vẫn là công ty công nghệ đứng đầu bảng xếp hạng Forbes Global 2000 7 năm liên tiếp với doanh thu kỉ lục 378,7 tỉ USD, tăng 29% so với năm trước.

Thị trường tiền ảo ‘bốc hơi’ có ảnh hưởng hệ thống tài chính truyền thống?

Lần đầu tiên trong 10 tháng qua, Bitcoin giảm xuống mức 30.000 USD vào ngày 10/5, trong khi toàn thị trường tiền mã hoá nói chung bốc hơi gần 800 tỷ USD do lo ngại làn sóng thắt chặt chính sách tiền tệ.

Bitcoin: Trưởng thành nhưng không như mong đợi!

Ngày 12/5, “cái chết được báo trước” của TerraUSD, cộng hưởng tâm lý căng thẳng của thị trường trước làn sóng thắt chặt chính sách tiền tệ, tưởng đã nhấn chìm Bitcoin xuống dưới 30.000 USD. Nhưng ngay lập tức dòng tiền bắt đáy đã tạm thời giải vây.

Đại học Bách Khoa, Duy Tân ra mắt Trung tâm Đổi mới sáng tạo

Trung tâm Đổi mới sáng tạo BK Holdings Duy Tân là nơi kết hợp các nguồn lực chính phủ, doanh nghiệp, nhà trường để thúc đẩy sự phát triển của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Trí tuệ nhân tạo ngăn chặn nguy cơ xả súng

Môt công ty chuyên về trí tuệ nhân tạo (AI) của Mỹ mới đây đề xuất giải pháp công nghệ nhằm giúp ngăn chặn nguy cơ xảy ra các vụ xả súng.