Sau hơn 15 năm kiên trì thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới (NTM), diện mạo nông thôn Vĩnh Long đổi thay rõ nét. Những tuyến đường đất nhỏ hẹp trước đây đã được nhựa hóa, bê tông hóa đồng bộ; hệ thống trường học, trạm y tế, thiết chế văn hóa được đầu tư khang trang, đáp ứng ngày càng tốt nhu cầu dân sinh. Song, giá trị cốt lõi làm nên thành công của Vĩnh Long chính là niềm tin của người dân vào chủ trương xây dựng NTM và tinh thần chủ động tham gia của cộng đồng.
Quán triệt phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân thụ hưởng”, tỉnh Vĩnh Long đã phát huy hiệu quả vai trò chủ thể của nhân dân trong xây dựng NTM. Người dân không còn thụ động trông chờ vào đầu tư của Nhà nước mà trực tiếp góp công, góp của, trở thành “nhà đầu tư” cho chính quê hương mình.
Điển hình như xã Long Vĩnh – địa phương tiêu biểu trong huy động sức dân. Từ năm 2012 đến nay, xã đã huy động trên 142 tỷ đồng cho xây dựng hạ tầng, trong đó gần 30 tỷ đồng do nhân dân đóng góp. Những con số này thể hiện rõ sự đồng thuận và niềm tin của người dân đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Sự đóng góp không chỉ là tiền mặt mà còn là đất đai, cây trồng, công sức lao động. Nhiều hộ dân sẵn sàng hiến đất thổ cư, chặt bỏ cây ăn trái lâu năm để mở rộng đường giao thông. Khi các tuyến đường liên ấp, nội đồng được cứng hóa, ô tô có thể vào tận ngõ và từng nhà, người dân càng thấy rõ lợi ích thiết thực từ sự chung tay, đồng lòng.
Không dừng lại ở xây dựng, nhân dân còn trực tiếp tham gia quản lý, giữ gìn và phát huy hiệu quả các công trình hạ tầng. Các mô hình như “Tuyến đường hoa”, “Ánh sáng an ninh”, câu lạc bộ bảo vệ môi trường do người dân tự quản đã góp phần làm cho làng quê ngày càng sáng – xanh – sạch – đẹp, an toàn và giàu bản sắc.
Xây dựng NTM ở Vĩnh Long không chỉ dừng lại ở thay đổi diện mạo mà hướng đến mục tiêu cốt lõi là nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân. Tỉnh đã gắn chương trình NTM với tái cơ cấu ngành nông nghiệp, khuyến khích người dân chuyển từ tư duy “sản xuất nông nghiệp” sang “kinh tế nông nghiệp”, nâng cao giá trị trên một đơn vị diện tích.
Tại xã Tam Ngãi, người dân đã mạnh dạn chuyển đổi diện tích vườn tạp, cây trồng kém hiệu quả sang trồng dừa sáp với quy mô khoảng 190 ha. Nhờ áp dụng kỹ thuật mới và liên kết sản xuất, loại cây đặc sản này mang lại giá trị kinh tế cao gấp 4–5 lần so với dừa thường, trở thành hướng phát triển bền vững cho nhiều hộ gia đình.
Cùng với đó, nông dân ngày càng chủ động tiếp cận quy trình sản xuất an toàn, hữu cơ, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường và xuất khẩu. Sự thay đổi tư duy sản xuất đã góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo, nâng cao thu nhập, tạo nền tảng vững chắc cho phát triển nông thôn bền vững.
Theo dự kiến, đến năm 2025, thu nhập bình quân đầu người của tỉnh Vĩnh Long đạt trên 82 triệu đồng/năm – một bước tiến dài so với những ngày đầu triển khai chương trình NTM.
Đến hết năm 2025, toàn tỉnh có 98/105 xã đạt chuẩn NTM, trong đó 20 xã đạt chuẩn NTM nâng cao và 1 xã đạt chuẩn NTM kiểu mẫu; Tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,88%, khẳng định hiệu quả của việc gắn xây dựng NTM với giảm nghèo bền vững. Đời sống vật chất, tinh thần của người dân không ngừng được nâng cao, hệ thống giáo dục, y tế, văn hóa cơ sở được quan tâm đầu tư đồng bộ.
Ông Lâm Văn Tân, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long khẳng định: “Đầu tư hạ tầng là điều kiện cần, nhưng chính sự chủ động trong phát triển sinh kế, nâng cao thu nhập của người dân mới là điều kiện đủ để NTM phát triển bền vững. Người dân tin tưởng, đồng lòng chính là động lực lớn nhất để chúng ta hoàn thành các tiêu chí cao hơn trong giai đoạn tới".
Với cách làm lấy người dân làm trung tâm, phát huy tối đa sức mạnh lòng dân, Vĩnh Long đang từng bước xây dựng nông thôn mới không chỉ đạt chuẩn, mà còn phát triển bền vững, giàu bản sắc và đáng sống.
.svg){kind=icon}
