Ngày này năm xưa: Mỹ rải chất độc da cam ở Việt Nam

Ngày 10/8/1961 ghi dấu việc Mỹ bắt đầu rải chất độc da cam, một trong những hóa chất độc hại nhất với con người từng được biết đến, ở Việt Nam nhằm giành ưu thế trong chiến tranh.

Ngày này năm xưa: Mỹ rải chất độc da cam ở Việt Nam
Ảnh: Word Press

Chất độc màu da cam/dioxin là cụm từ chỉ các chất độc chứa dioxin, loại chất diệt cỏ được xếp vào nhóm độc tố nguy hiểm nhất thế giới, không chỉ bởi khả năng gieo rắc cái chết mà còn cả những di chứng để lại cho nhiều đời sau. Cái tên chất độc da cam xuất phát từ các thùng có sơn màu da cam, dùng để vận chuyển loại chất diệt cỏ này.

Vào năm 1961, tình hình chiến tranh Việt Nam diễn tiến theo chiều hướng khiến chính quyền Việt Nam Cộng hòa (VNCH) và Mỹ vô cùng lo ngại. Tổng thống VNCH Ngô Đình Diệm là người đầu tiên đề nghị Mỹ dùng chất độc da cam làm vũ khí đẩy lui lực lượng vũ trang giải phóng miền Nam Việt Nam.

Ngày 12/4/1961, Tổng thống Mỹ John F. Kennedy nhận được một bản kiến nghị về hoạt động quân sự tại Việt Nam, bao gồm cả đề xuất sử dụng chất độc da cam.

Ngay sau đó, Phó Tổng thống Mỹ B.Johnson tới Sài Gòn và cho thành lập Trung tâm nghiên cứu quân sự nhằm phát triển các loại vũ khí mới, trong đó có việc sử dụng hóa chất này để hủy diệt những khu rừng, chặn đường ẩn náu và cung cấp lương thảo, vũ khí của quân đội miền bắc Việt Nam.

Bộ Quốc phòng Mỹ nhìn chung ủng hộ kế hoạch, với lí do chất diệt cỏ là phương tiện hiệu quả và kinh tế nhất để phá hủy những khu rừng. Song, một số nhân nhân vật có ảnh hưởng trong Bộ Ngoại giao Mỹ, nổi bật là Roger Hilsman và Averell Harriman, lại kiên quyết phản đối ý định. Họ lo ngại chiến dịch có thể ảnh hưởng xấu đến quan hệ giữa Mỹ với người dân Việt Nam và khiến Mỹ bị buộc tội xúc tiến một dạng chiến tranh hóa học.

Ngày này năm xưa: Mỹ rải chất độc da cam ở Việt Nam
Máy bay Mỹ rải chất độc da cam/dioxin trong chiến tranh Việt Nam. Ảnh: NYT

Tuy nhiên, Washington rốt cuộc vẫn phê chuẩn việc sử dụng chất độc da cam/dioxin. Ngày 10/8/1961, Mỹ lần đầu tiên điều máy bay H34 phun rải chất độc này theo con lộ 14 thuộc tỉnh Kon Tum của Việt Nam, mở đầu cho hành động hủy diệt tàn bạo kéo dài hơn 10 năm sau đó.

Ngày 24/8/1961, Ngô Đình Diệm tiếp tục cho rải thử nghiệm chất độc da cam ở miền nam Việt Nam và đến tháng 11 cùng năm, Tổng thống Mỹ Kennedy ra lệnh chính thức tiến hành chiến dịch Ranch Hand, sử dụng độc chất này với quy mô lớn chưa từng thấy ở bất kỳ đâu trên thế giới.

Với nhiều người, cuộc chiến tranh hóa học do Mỹ xúc tiến ở Việt Nam là cuộc chiến tranh có quy mô lớn nhất, dài ngày nhất và gây hậu quả thảm khốc nhất trong lịch sử loài người.

Tại hội thảo "Đánh giá tác hại của chất độc da cam/dioxin được Mỹ sử dụng trong chiến tranh ở Việt Nam" diễn ra tại Hà Nội vào tháng 8/2016, 100 nhà khoa học Việt Nam và quốc tế lần đầu tiên thống nhất rằng, chỉ trong vòng hơn 10 năm (1961 - 1971), Mỹ đã thực hiện 19.905 vụ phun, rải khoảng 80 triệu lít chất độc hóa học với 61% trong số đó là chất độc da cam, xuống 26.000 thôn, bản của Việt Nam, với tổng diện tích 3,06 triệu héc-ta. Trong đó, 86% số diện tích bị rải chất độc 2 lần và 11% bị rải tới 10 lần.

Tổng cộng có tới 366kg dioxin đã bị phun, rải trên 1/4 tổng diện tích miền nam Việt Nam, vượt gấp 17 lần mật độ cho phép sử dụng trong nông nghiệp Mỹ.

Ngày này năm xưa: Mỹ rải chất độc da cam ở Việt Nam
Hai bé gái đang đi qua khu rừng đước bị chất độc da cam hủy hoại. Ảnh: VAVA

Chất độc da cam đã làm môi trường bị ô nhiễm nặng nề, các hệ sinh thái bị đảo lộn. Nó làm cho 4,8 triệu người Việt Nam bị phơi nhiễm, hơn 3 triệu người là nạn nhân với biết bao thảm cảnh mà nhiều thế hệ phải hứng chịu.

 
Ngày này năm xưa: Mỹ rải chất độc da cam ở Việt Nam
Một em bé bị tật bẩm sinh vì phơi nhiễm chất độc da cam. Ảnh: World Nomads Journals

Ngoài hàng trăm nghìn người đã thiệt mạng vì phơi nhiễm độc chất đáng sợ này, con cháu của họ cũng đang phải vật lộn chống chọi với các di chứng, bệnh tật hiểm nghèo như liệt hoàn toàn hay một phần cơ thể, mù lòa, câm điếc, thiểu năng trí tuệ, tâm thần, ung thư, dị dạng, dị tật bẩm sinh… Theo thống kê chưa đầy đủ, hiện Việt Nam vẫn còn khoảng 150.000 nạn nhân thuộc thế hệ thứ ba.

Ngày này năm xưa: Mỹ rải chất độc da cam ở Việt Nam
Người mẹ đang phải chăm sóc hai đứa con bị di chứng chất độc da cam. Ảnh: dw.com

Không chỉ có người dân Việt Nam, mà ngay cả những binh lính Mỹ, Hàn Quốc, Australia... tham chiến cũng bị phơi nhiễm chất độc da cam. Theo nguyên Tư lệnh các lực lượng Hải quân - Không quân Mỹ ở Việt Nam giai đoạn 1968 - 1970, ít nhất 2,6 triệu lính Mỹ bị phơi nhiễm chất độc da cam, Hàn Quốc có 100.000 trong tổng số 300.000 lính từng tham chiến ở Việt Nam là nạn nhân, trong đó 20.000 người đã chết. Nước Mỹ sau chiến tranh còn phải đối mặt với “Hội chứng da cam” đeo đẳng toàn xã hội.

Trong thời gian qua, đã có rất nhiều vụ kiện lên tòa án Mỹ liên quan đến tác hại của chất độc màu da cam và hậu quả nó để lại sau chiến tranh Việt Nam. Song, Chính phủ Mỹ đã sử dụng điều luật miễn trừ trách nhiệm, cho phép chính phủ không thể bị kiện, ngay cả trong trường hợp cáo buộc sơ suất.

Ngày này năm xưa: Mỹ rải chất độc da cam ở Việt Nam
Ảnh: HowStuffWorks

Do đó, các vụ kiện bắt đầu chuyển hướng cáo buộc các công ty hóa chất đã sản xuất và bán chất độc màu da cam cho quân đội Mỹ, phạm tội ác chiến tranh và đòi bồi thường. Tuy nhiên, các công ty chỉ chấp nhận bồi thường cho các cựu binh Mỹ. Đối với những vụ kiện đòi quyền lợi cho người Việt Nam, các doanh nghiệp này đưa ra nhiều lý do để chối bỏ trách nhiệm, từ việc sự cố đã xảy ra quá lâu tới việc họ chỉ là nhà thầu phụ làm theo lệnh của Chính phủ Mỹ hay không có bằng chứng chắc chắn cho thấy ảnh hưởng của chất diệt cỏ với sức khỏe con người.

Trước sức ép của công luận và tiến triển tích cực của quan hệ Việt - Mỹ, phía Mỹ đã có những đóng góp bước đầu cho việc khắc phục nỗi đau da cam. Tính đến ngày 1/1/2016, Chính phủ Mỹ đã chuẩn chi 173 triệu USD tham gia khắc phục hậu quả ở Việt Nam. Chính phủ Việt Nam, Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam từ trung ương đến các địa phương và các tổ chức nhân quyền khẳng định sẽ tiếp tục vận động, đấu tranh để buộc Mỹ phải có trách nhiệm trước tội ác chống lại loài người đã gây ra trên mảnh đất này.

Ngày 25/06/2004, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã quyết định lấy ngày 10/8 hàng năm là ngày “Vì nạn nhân chất độc da cam Việt Nam”.

Tuấn Anh

Chuyện ít biết về người sáng lập Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất

Chuyện ít biết về người sáng lập Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất

Sheikh Zayed là nhà sáng lập, Tổng thống đầu tiên của Các tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE). 

Tiết lộ bất ngờ về hai bé gái Nga thoát khỏi địa ngục IS

Tiết lộ bất ngờ về hai bé gái Nga thoát khỏi địa ngục IS

Sau khi thoát khỏi địa ngục của IS ở Iraq và trở về nhà ông bà nội ở Nga, Fatima và Khadija không ngừng cảm thấy khát và uống tới 5 lít nước mỗi ngày.

Chú bé gây sốt vì màn thoát cũi lên giường cực đỉnh

Chú bé gây sốt vì màn thoát cũi lên giường cực đỉnh

Đoạn video ghi lại cảnh tượng một bé trai khoảng hơn 1 tuổi tìm cách thoát khỏi cũi nhốt để lên giường đang được chia sẻ chóng mặt trên mạng xã hội.

Xe bồn nổ tung như bom ở Italia, hàng chục người thương vong

Xe bồn nổ tung như bom ở Italia, hàng chục người thương vong

Sau khi va chạm với xe tải trên đường cao tốc ở ngoại ô Bologna, Italia, chiếc xe bồn bốc cháy, rồi nổ tung như bom, khiến hàng chục người thương vong.

Hàng ngàn du khách cuống cuồng chờ giải cứu sau động đất Indonesia

Hàng ngàn du khách cuống cuồng chờ giải cứu sau động đất Indonesia

Indonesia đang gấp rút tiến hành sơ tán hàng ngàn du khách sau trận động đất chết chóc, tấn công các hòn đảo nghỉ dưỡng nổi tiếng của nước này.

Ngày này năm xưa: Hàng loạt vụ nổ bí ẩn rúng động Nam Mỹ

Ngày này năm xưa: Hàng loạt vụ nổ bí ẩn rúng động Nam Mỹ

Cách đây đúng 72 năm, 7 xe quân sự chở mìn đồng loạt phát nổ một cách bí ẩn ở Cali, Colombia, giết hại hơn 1.000 người và làm bị thương hàng ngàn người khác. 

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
 
Những con số ấn tượng của ông Trump năm 2018
Những con số ấn tượng của ông Trump năm 2018
Hồ sơicon  02/01/2019 

Năm thứ 2 của Tổng thống Donald Trump ở Nhà Trắng gắn với một loạt thông điệp tranh cãi, những cuộc khẩu chiến quanh chính sách nhập cư, thẩm phán liên bang và sự xáo trộn nhân sự.

 
Ngày này năm xưa: Mỹ - Xô chấm dứt thời kỳ 'hoà hoãn'
Ngày này năm xưa: Mỹ - Xô chấm dứt thời kỳ 'hoà hoãn'
Hồ sơicon  02/01/2019 

Ngày 2/1/1980, phản ứng mạnh với việc Liên Xô can thiệp quân sự vào Afghanistan hồi tháng 12/1979, Tổng thống Mỹ Jimmy Carter đã có hành động quyết liệt.

 
Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch
Ngày này năm xưa: Nguồn gốc ra đời của Tết Dương lịch
Hồ sơicon  01/01/2019 

Vào năm 45 trước Công nguyên, Đế quốc La Mã đã trở thành nước đầu tiên trên thế giới chọn ngày 1/1 là ngày Năm mới.

 
Ngày này năm xưa: Đảo quốc Samoa 'xóa sổ' một ngày
Ngày này năm xưa: Đảo quốc Samoa 'xóa sổ' một ngày
Hồ sơicon  30/12/2018 

Ngày 30/12/2011, đảo quốc Samoa và Tokelau ở Thái Bình Dương đã nhảy cóc một ngày và chuyển múi giờ để gần gũi hơn với các đối tác thương mại chính ở châu Đại Dương.

 
Ngày này năm xưa: Theo dấu 'yêu râu xanh đường sắt'
Ngày này năm xưa: Theo dấu 'yêu râu xanh đường sắt'
Hồ sơicon  29/12/2018 

Ngày 29/12/1985, "yêu râu xanh đường sắt" tấn công Alison Day, 19 tuổi, và bắt cóc cô khỏi một đoàn tàu London.

 
Ngày này năm xưa: Động đất, sóng thần hủy diệt kinh hoàng
Ngày này năm xưa: Động đất, sóng thần hủy diệt kinh hoàng
Hồ sơicon  28/12/2018 

Động đất 7,5 độ Richter kéo theo sóng thần 12m ở dải Messina ngăn cách Sicily và Calabria thuộc miền Nam Italia hơn 100 năm trước đã đi vào lịch sử thế giới.

Những lát cắt sự kiện thế giới nổi bật 2018
Những lát cắt sự kiện thế giới nổi bật 2018
Hồ sơicon  28/12/2018 

Cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, IS bị đánh bại, chiến thắng ngoạn mục của ông Putin, ông Tập Cận Bình... nằm trong số những sự kiện nổi bật của năm 2018.

Ngày này năm xưa: Bí ẩn vụ ám sát nữ lãnh đạo Hồi giáo đầu tiên
Ngày này năm xưa: Bí ẩn vụ ám sát nữ lãnh đạo Hồi giáo đầu tiên
Hồ sơicon  27/12/2018 

Ngày 27/12/2007, Benazir Bhutto, người từng 2 lần giữ chức Thủ tướng Pakistan và là nữ lãnh đạo dân cử đầu tiên tại một quốc gia Hồi giáo, bị ám sát.

Những sự kiện thế giới nổi bật năm 2018
Những sự kiện thế giới nổi bật năm 2018
Hồ sơicon  27/12/2018 

Xu thế hòa giải trên bán đảo Triều Tiên, chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc… nằm trong số những sự kiện nổi bật nhất năm.

Ngày này năm xưa: Ám ảnh trận sóng thần tàn phá hàng loạt
Ngày này năm xưa: Ám ảnh trận sóng thần tàn phá hàng loạt
Hồ sơicon  26/12/2018 

Ngày 26/12/2004, trận động đất mạnh nhất thế giới trong 40 năm đã xảy ra và tạo nên những bức tường nước khổng lồ ập vào bờ biển của một loạt quốc gia. 

Những trận sóng thần tàn phá thảm khốc nhất trong lịch sử
Những trận sóng thần tàn phá thảm khốc nhất trong lịch sử
Thế giớiicon  24/12/2018 

Indonesia là một trong những quốc gia hứng chịu nhiều thiên tai nhất thế giới do nằm trong khu vực Vành đai lửa Thái Bình Dương.

Sĩ quan phản gián Liên Xô 'cao tay' qua mặt Mỹ
Sĩ quan phản gián Liên Xô 'cao tay' qua mặt Mỹ
Hồ sơicon  25/12/2018 

Các sĩ quan phản gián đóng vai trò then chốt trong chế tạo vũ khí tên lửa tại Liên Xô khi qua mặt Mỹ, Anh trong cuộc đấu trí tài tình năm 1945.

Ngày này năm xưa: Thảm kịch kinh hoàng đêm Giáng sinh
Ngày này năm xưa: Thảm kịch kinh hoàng đêm Giáng sinh
Hồ sơicon  25/12/2018 

Tối 25/12/2000, một vụ cháy trong đêm Giáng sinh ở Lạc Dương, Trung Quốc đã khiến 309 người thiệt mạng.

Ngày này năm xưa: Chấn động vụ không tặc trước Giáng sinh
Ngày này năm xưa: Chấn động vụ không tặc trước Giáng sinh
Hồ sơicon  24/12/2018 

Cách đây đúng 24 năm, bốn tay súng Hồi giáo cực đoan đã tiến hành vụ cướp máy bay chở khách Pháp táo tợn ở thủ đô Algeria trước đêm Giáng sinh.

Ngày này năm xưa: 4 triệu quân Xô-Đức giao đấu trên sông
Ngày này năm xưa: 4 triệu quân Xô-Đức giao đấu trên sông
Hồ sơicon  23/12/2018 

Trận chiến sông Dniepr được nhiều sử gia đánh giá là điển hình về giao tranh quy mô lớn và tốc độ vượt chướng ngại nước, đặc biệt nếu tính đến mức kháng cự ác liệt của đối phương.

Ngày này năm xưa: Phải 'ăn thịt người chết' để sống sót sau tai nạn máy bay
Ngày này năm xưa: Phải 'ăn thịt người chết' để sống sót sau tai nạn máy bay
Hồ sơicon  22/12/2018 

Câu chuyện về 16 nạn nhân sống sót sau khi chuyến bay 571 của Uruguay đâm xuống dãy núi Andes được gọi là "Phép màu của Andes". Họ được cứu sau hai tháng gặp nạn.

Ngày này năm xưa: Nhật thua đắng Mỹ trong trận Vịnh Ormoc
Ngày này năm xưa: Nhật thua đắng Mỹ trong trận Vịnh Ormoc
Hồ sơicon  21/12/2018 

Trận chiến vịnh Ormoc là một loạt trận chiến diễn ra giữa Hải quân và Không quân Nhật với lực lượng Mỹ tại biển Camotes thuộc Philippines trong Thế chiến 2.

Ngày này năm xưa: Thảm kịch đường thủy kinh hoàng nhất lịch sử
Ngày này năm xưa: Thảm kịch đường thủy kinh hoàng nhất lịch sử
Hồ sơicon  20/12/2018 

Ngày 20/12/1987, một phà chở khách quá tải đâm một tàu chở dầu ngoài khơi Manila, Philippines, gây tai nạn đường thủy kinh hoàng nhất lịch sử thế giới.

Ngày này năm xưa: Tổng thống Mỹ thứ 2 bị luận tội
Ngày này năm xưa: Tổng thống Mỹ thứ 2 bị luận tội
Hồ sơicon  19/12/2018 

Ngày 19/12/1998, sau gần 14 tiếng tranh luận, Hạ viện Mỹ đã phê chuẩn hai điều khoản luận tội chống lại Tổng thống Bill Clinton, cáo buộc ông khai man và cản trở công lý.

Ngày này năm xưa: Mỹ bãi bỏ chế độ nô lệ
Ngày này năm xưa: Mỹ bãi bỏ chế độ nô lệ
Hồ sơicon  18/12/2018 

Ngày 18/12/1865, Tu chính án thứ 13 của Hiến pháp Mỹ chính thức được phê chuẩn, đảm bảo không có nô lệ hay nô lệ tự nguyện nào tồn tại ở nước Mỹ.

 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN