Bằng khen- môn thể thao “chạy” và lòng tự trọng

Trước thế giới phẳng hôm nay, mọi xấu tốt, hay dở, nhân thân con người rất dễ được công khai, minh bạch.

Có một sự kiện mới diễn ra gần đây, có vẻ ít gây được sự chú ý, nhưng thực ra, vấn đề của nó rất đáng quan tâm. Đó là chuyện thi đua- khen thưởng.

Phải nói rằng, công cuộc Đổi mới của đất nước diễn ra qua 30 năm, diện mạo xã hội và chất lượng (vật chất) đời sống con người thay đổi rõ rệt. Nhiều ngành, nhiều lĩnh vực đã phải đổi mới để tương thích với yêu cầu thời cuộc và cơ chế quản lý mới. Thế nhưng, có một lĩnh vực ít đổi mới nhất, nếu không nói là rất xưa cũ- đó là thi đua khen thưởng. Không phải ngẫu nhiên mà Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chỉ đạo tại hội nghị tổng kết công tác này năm 2016 mới đây:

“Việc lãnh đạo được khen thưởng nhiều quá không nên, làm nảy sinh suy nghĩ có huân huy chương thì việc thăng tiến, bổ nhiệm dễ hơn. Còn người tốt thường có lòng tự trọng nên sẽ không đi xin bằng khen, chúng ta phải tìm đến họ để khen thưởng kịp thời” (Dân trí, ngày 23/2).

Bằng khen- môn thể thao “chạy” và lòng tự trọng

Không ít người Việt rất trọng cái danh.

Đó là một thực tế đáng suy nghĩ. Chỉ đạo của người đứng đầu Chính phủ phản chiếu một thực trạng có thật trong lĩnh vực này. Bản chất của nó nằm ở đâu?

Nước Việt, cho dù trên hành trình hội nhập, vẫn là một xã hội mang nặng tư duy tiểu nông, gia trưởng, tâm lý rất nặng bệnh thành tích. Không ít người Việt rất trọng cái danh. Đến mức người đàn bà trong Trăng sáng vườn chè của Nguyễn Bính đã phải giãi bày về cái danh của chồng nàng: Chồng tôi cưỡi ngựa vinh quy/ Hai bên có lính hầu đi dẹp đường/ Tôi ra đứng tận góc làng/ Chồng tôi xuống ngựa cả làng ra xem/ Đêm nay mới thật là đêm. Một tâm lý trọng chức danh đến thế, cộng với đời sống sinh hoạt chưa thật cởi mở, dân chủ, thế nên khen thưởng từ cơ sở, đã “nghiêng hết ấy mấy về bên… quan”.

Có không ít năm, trong danh sách những người được khen thưởng ở các loại hình vinh danh, tôn vinh danh hiệu, số cán bộ quản lý, cán bộ lãnh đạo… lấn át số cán bộ chuyên môn. Sự mất cân bằng và có phần thiên vị cấp quản lý kiểu này từ vi mô đến cấp vĩ mô, vô tình làm nhiệm vụ nối dây cho chiếc ghế quyền lực, cho việc thăng tiến, bổ nhiệm, thăng cấp của một số quan chức.

 

Nhưng đời sống xã hội thời kinh tế thị trường cũng luôn có sự biến động khôn lường, thậm chí đảo lộn và thách thức các giá trị, hôm qua đúng nay đã lại sai rồi. Vụ việc Trịnh Xuân Thanh xảy ra mới đây, khiến cho Ban Thi đua, khen thưởng phải hối thúc Bộ Công Thương làm thủ tục thu hồi những bằng khen, huân chương đã trình xin tặng thưởng cho Trịnh Xuân Thanh, như một cách “sửa sai” khen nhầm người, là một ví dụ cụ thể.

Cũng không phải chỉ đối với những quan chức trên hành trình quan lộ, mà có những trường hợp, quan chức rất tai tiếng đã hạ cánh an toàn, vẫn tiếp tục được khen thưởng huân, huy chương, khiến xã hội hoài nghi chính giá trị của sự khen thưởng này. Trên các trạng mạng xã hội, rộ lên sự bất bình, đàm tiếu. Mà thật ra, khen nhau như thế bằng mười hại nhau. Bởi trước thế giới phẳng hôm nay, mọi xấu tốt, hay dở, nhân thân con người rất dễ được công khai, minh bạch.

Mặt khác, cũng phải nói thẳng, mặc dù trong nền kinh tế thị trường, nhưng cơ chế thi đua- khen thưởng vẫn nặng tính ban phát, xin- cho. Chính cơ chế này tạo ra những kẽ hở để những tiêu cực, bất công vẫn có thể len lỏi vào. Mà môn thể thao “chạy” bất đắc dĩ (bằng khen, giấy khen, huân chương, huy chương) đã từng dạo nào gây bàn luận trên báo chí, các trang mạng xã hội. Cách đây 30 năm, người viết bài đã từng phải bàn về tâm sự một ông hiệu trưởng một nhà trường than thở vì không giỏi “chạy”, vì vậy mà trường ông thua thiệt, không … cán đích. Đó là chuyện thực hay hư? Có lẽ chỉ những người trong cuộc hiểu rõ nhất. 30 năm, có vẻ anh vẫn như ngày xưa.

Nếu lắng nghe, quan sát dường như ở cuộc khen thưởng nào cũng gây ra những “điều tiếng”, những thắc mắc, hoài nghi. Nhất là ở những lĩnh vực văn hóa nghệ thuật, thậm chí gây thắc mắc, đơn từ khiếu nại. Gần đây nhất là chuyện việc thiếu tên nhà thơ Xuân Quỳnh, Thu Bồn… trong đợt xét tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh, mà TT Nguyễn Xuân Phúc phải đặt câu hỏi- do thủ tục, hay do chủ quan?

Thế nên, việc chỉ đạo của người đứng đầu Chính phủ “… người tốt thường có lòng tự trọng nên sẽ không đi xin bằng khen, chúng ta phải tìm đến họ để khen thưởng kịp thời” và “thi đua khen thưởng cần có tính thời sự, phát hiện kịp thời nhân tố mới, khen thưởng kịp thời chứ “xuân thu nhị kỳ” sẽ khó thành công”, liệu có được ngành thi đua- khen thưởng coi đó là tư vấn, là gợi í đổi mới một cung cách làm việc xin- cho hành chính, vốn nặng về thủ tục giấy tờ, thậm chí có phần quan liêu xa rời đời sống, chuyển sang cung cách làm việc bám sát thực tiễn?

Một Chính phủ kiến tạo, hành động, liêm chính, gần dân không chỉ phản ánh trong hoạt động của các bộ, ngành, mà còn cần được ngành thi đua- khen thưởng phản ánh bằng năng lực đổi mới của chính mình.

Không thể hay có thể?

Kỳ Duyên

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Nguy cơ phá nát cảnh quan Hồ Gươm linh thiêng
Nguy cơ phá nát cảnh quan Hồ Gươm linh thiêng
Thông tin đa chiềuicon31/05/2018  
Có 5 lý do không nên đặt ga ngầm C9, tuyến đường sắt đô thị số 2, nằm sát Hồ Gươm.  
Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội
Xét xử BS Hoàng Công Lương và quyền suy đoán vô tội
Thông tin đa chiềuicon28/05/2018  
Để kết luận bác sỹ Lương có tội một cách công bằng, tòa phải có lập luận vượt qua những nghi ngờ vô tội-hợp lý mà ĐBQH, luật sư hay dư luận nêu ra.
‘Thu giá BOT’, ‘tụ nước’: Uyển ngữ và lòng tin
‘Thu giá BOT’, ‘tụ nước’: Uyển ngữ và lòng tin
Thông tin đa chiềuicon24/05/2018  
Trạm thu phí BOT đồng loạt đổi tên thành “trạm thu giá”. Một số điểm ngập nước của Sài Gòn sau trận mưa lịch sử được gọi là điểm “tụ nước”.    
Con anh chị ‘ngoan xuất sắc’, giỏi… xuất thần
Con anh chị ‘ngoan xuất sắc’, giỏi… xuất thần
Thông tin đa chiềuicon25/05/2018  
Xem ra tình trạng “khen đại trà, thưởng tràn lan, mưa danh hiệu” cho học sinh cuối năm học ở nhiều nơi vẫn như một “con ngựa bất kham”.
Vụ Phạm Anh Khoa, phong trào Metoo và điều ngạc nhiên ở Việt Nam
Vụ Phạm Anh Khoa, phong trào Metoo và điều ngạc nhiên ở Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon18/05/2018  
Không ai xa lạ với cụm từ “quấy rối tình dục”, cũng như muôn vàn sắc thái của nó. Tuy vậy, thật đáng ngạc nhiên khi luật Việt Nam không chú trọng xử lí hành vi này.    
Nghĩa khí hay pháp quyền? Nếu tối hôm ấy không có hiệp sĩ xuất hiện….
Nghĩa khí hay pháp quyền? Nếu tối hôm ấy không có hiệp sĩ xuất hiện….
Thông tin đa chiềuicon16/05/2018  
Nếu tối qua không có hiệp sỹ đường phố nào xuất hiện, cũng không có người dân thường nào xông vào bắt cướp. Thì.....
Rồi chúng ta quên lối về quá khứ...
Rồi chúng ta quên lối về quá khứ...
Thông tin đa chiềuicon12/05/2018  
Phát triển, với tư duy phá bỏ hết cái cũ, e rằng rồi một ngày chúng ta ngẩn ngẩn ngơ ngơ giữa thời hiện đại, quên cả lối về quá khứ.
Giáo sư Mỹ công nhận ư, chưa đủ ‘tiêu chuẩn Việt’ cũng tạm biệt?
Giáo sư Mỹ công nhận ư, chưa đủ ‘tiêu chuẩn Việt’ cũng tạm biệt?
Thông tin đa chiềuicon11/05/2018  
Thu hút nhân tài không thể dừng ở sự kêu gọi, mà đòi hỏi phải có hành động cụ thể theo hướng tích cực, trao cơ hội thăng tiến, giúp họ thực hiện thành công ý tưởng.    
Đừng để Sài Gòn trở nên 'thành phố mất trí nhớ'
Đừng để Sài Gòn trở nên 'thành phố mất trí nhớ'
Thông tin đa chiềuicon09/05/2018  
Những công trình kiến trúc ghi dấu ấn lịch sử, đậm chất nhân văn xứng đáng có chỗ đứng trong không gian kiến trúc của thành phố, như hiện thân sống động một giai đoạn quá khứ lịch lãm.
Thực hư việc TQ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam
Thực hư việc TQ trở thành thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon05/05/2018  
Nếu không tìm hiểu kỹ lưỡng về cách hai nước thống kê thương mại song phương, các giả thuyết trên sẽ khó được chứng minh.
Ngoại giao nước lớn TQ: Màn ảnh, hậu trường và ‘ảo ảnh’ chiến lược
Ngoại giao nước lớn TQ: Màn ảnh, hậu trường và ‘ảo ảnh’ chiến lược
Thông tin đa chiềuicon22/05/2018  
Bộ phim “Ngoại giao Nước lớn của Trung Quốc” không đưa ra được các cứ liệu lịch sử rõ ràng, mà chỉ nói dựa theo quan điểm và nhận định của những nhân vật được cho là các nhà địa lý hoặc nhà hàng hải.
Nhìn những phụ nữ khăn ren trắng che mặt, tôi gai người
Nhìn những phụ nữ khăn ren trắng che mặt, tôi gai người
Thông tin đa chiềuicon29/04/2018  
Cạm bẫy lừa đảo, đức tin 'ba xàm' thường dễ bị nhận diện bởi những người tinh ý có sức mạnh nội tâm.
Thêm ‘củi’ vào ‘lò’ để giữ ‘thành phố đáng sống’ Đà Nẵng
Thêm ‘củi’ vào ‘lò’ để giữ ‘thành phố đáng sống’ Đà Nẵng
Thông tin đa chiềuicon27/04/2018  
Những dấu ấn đẹp đẽ, thiện cảm mà Đà Nẵng ghi được không phải do một vài cá nhân nào đó, và không thể mất đi.
Lò đã nóng lên, ‘đỉnh cao quyền lực’ cũng không được miễn trừ
Lò đã nóng lên, ‘đỉnh cao quyền lực’ cũng không được miễn trừ
Thông tin đa chiềuicon16/04/2018  
Mới cách đây chưa lâu, người dân còn không thể tin có lúc hành vi sai trái của những người ở đỉnh cao quyền lực lại bị phanh phui, bị pháp luật trừng trị nghiêm khắc.
Hợp nhất đoàn thể, tại sao không?
Hợp nhất đoàn thể, tại sao không?
Thông tin đa chiềuicon12/04/2018  
Cải tổ không phải là nhằm giảm đi vai trò của các tổ chức này, mà giúp đoàn thể hoạt động hiệu quả hơn, hoàn thành tốt hơn nhiệm vụ trung gian giữa nhà nước và người dân trong bối cảnh mới.
Bỗng dưng đỗ, bỗng dưng trượt, ‘bỗng dưng’ thành… Giáo sư
Bỗng dưng đỗ, bỗng dưng trượt, ‘bỗng dưng’ thành… Giáo sư
Thông tin đa chiềuicon11/04/2018  
Có thể tạm hình dung ra bức tranh lớn hơn của ngành giáo dục xét ở góc độ chất lượng đào tạo, tuyển dụng và đạo đức của các nhà giáo và các nhà quản lý giáo dục.
Nhà giáo sẽ là người thầy "quyền lực" hay "quyền uy"?
Nhà giáo sẽ là người thầy "quyền lực" hay "quyền uy"?
Thông tin đa chiềuicon07/04/2018  
Tại sao học sinh tiểu học Việt Nam lại có tinh thần nhẫn nại và sự chịu đựng bền bỉ đến thế cho dù trong nhiều giờ học giáo viên chỉ đọc đi đọc lại nội dung sách giáo khoa một cách rất nhàm chán?
Mặc quần cho tượng 12 con giáp: Đến tượng cũng đỏ mặt, xấu hổ...
Mặc quần cho tượng 12 con giáp: Đến tượng cũng đỏ mặt, xấu hổ...
Thông tin đa chiềuicon29/03/2018  
Khi bị lên án, chỉ trích chủ nhân của những bức tượng tại Hòn Dáu đã lúng túng, mặc vội váy, quần đùi cho tượng. Hành động chữa cháy này lại như đổ thêm dầu vào lửa. 
Chạy việc hàng trăm triệu: ‘Nhắm mắt đưa chân’ đổi lại cái gì?
Chạy việc hàng trăm triệu: ‘Nhắm mắt đưa chân’ đổi lại cái gì?
Thông tin đa chiềuicon15/04/2018  
Năm tháng qua đi, vận đổi người đi, luân chuyển và lo lắng dần tăng lên, dần mờ mịt như hình bóng người giúp đỡ mình khi họ nghỉ hưu hay chuyển công tác.    
Cháy chung cư Carina Plaza và ‘những cái chết được báo trước’
Cháy chung cư Carina Plaza và ‘những cái chết được báo trước’
Thông tin đa chiềuicon24/03/2018  
Một lần nữa, vấn đề phòng cháy chữa cháy ở các chung cư cao tầng lại được đặt ra cấp thiết mà nếu cứ tiếp tục cách xử lý “bắt cóc bỏ dĩa” thì nguy cơ cháy nổ sẽ luôn hiện hữu.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN