Quà tết biếu sếp: Món nào nịnh bợ, món nào trong sáng?

 Cùng với việc nghiêm cấm tặng quà Tết cho cấp trên, nên khuyến khích tặng quà cho cấp dưới. Đây mới thực sự là bản chất nhân văn của quà Tết.

Câu chuyện tặng quà Tết cho lãnh đạo không còn mới, nhưng năm nào cũng nóng. Bởi lẽ dưới vỏ bọc tình cảm ngọt ngào, chuyện tặng quà Tết cho sếp đang ngày càng bị biến tướng theo sự phát triển đa dạng và không có giới hạn của đời sống xã hội.

Năm nay, Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc tiếp tục yêu cầu việc không chúc Tết lãnh đạo, không biếu xén, không phong bao, phong bì. Ở các địa phương, công tác lãnh đạo, chỉ đạo đối với vấn đề này dường như cũng rất quyết liệt, khi mà tìm kiếm trên Google, hàng loạt các thành phố như Hà Nội, Thanh Hóa, Hà Tĩnh… cũng đã ra lệnh cấm tặng quà sếp cho ngày Tết.

Thực ra, những quy định về việc cấm chúc Tết lãnh đạo không phải năm nay mới có. Bảy năm trước, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 21-CT/TW, ngày 21/12/2012 của Ban Bí thư về việc đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Chỉ thị 21-CT/TW cũng đã nêu rõ: “Nghiêm cấm mọi hình thức tặng quà Tết cho cấp trên; không được sử dụng tiền, phương tiện, tài sản công trái quy định vào các hoạt động trong dịp Tết”.

Mặc dù, những quy định của Đảng và Nhà nước đã đầy đủ và có từ rất lâu, nhưng dường như “phép vua thua lệ làng”, câu chuyện không tặng quà cho sếp lại có vẻ rất khó đi vào thực tế, nhất là tại cấp tỉnh, huyện, xã. Những ngày cuối cùng của năm Mậu Tuất 2018 đang qua đi, nhưng đến các cơ quan công sở những ngày này, người ta không khó để nhận thấy rất nhiều những giỏ, túi quà Tết đã được chuẩn bị sẵn để chuẩn bị đi thăm, chúc Tết sếp.

Sếp ở đây là ai? Nói một cách nhanh gọn thì sếp bao gồm trước tiên là chính những người thò bút để ký văn bản đó. Văn bản muốn được thi hành thì chính những ông quan, bà sếp phải là những người đi tiên phong, nêu gương trong việc từ chối nhận quà Tết. Còn ký văn bản một đằng, nhưng làm một nẻo thì ai tin. Như Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng đã nói thì: “Những "ông quan" nói một đằng, làm một nẻo, xa hoa, lãng phí, chi dùng bằng tiền thuế của dân… thì làm mất uy tín của Đảng, mất niềm tin trong nhân dân”. 

Quà tết biếu sếp: Món nào nịnh bợ, món nào trong sáng?
Câu chuyện biếu quà tết năm nào cũng nóng. Ảnh minh họa

Tư duy ngược khi tặng quà Tết

Năm ngoái, khi tôi còn công tác tại một địa phương cấp huyện, cứ khoảng ngoài 20 tháng Chạp trở đi, các cơ quan, địa phương lại rầm rập đến chúc Tết lãnh đạo như một nghi lễ không thể thiếu của ngày Tết. Có khi đoàn nọ đến chúc Tết lãnh đạo gặp đoàn kia đành tránh mặt nhau bằng cách ghé tạm đâu đó ngồi nói chuyện, chờ đến lượt rồi vào.

Hết tập thể cơ quan, rồi lại từng cá nhân đến chúc Tết sếp. Nếu không chúc được ở cơ quan thì lại đến nhà riêng… Ai đến chúc Tết cũng nhanh nhanh, chóng chóng rồi về, vì họ cũng biết ý có người khác đang chờ, và thực tình chả ai muốn chạm mặt ai ở cơ quan hoặc nhà sếp cả. Cái cảnh đi biếu quà Tết sếp mà cứ phải rình rập, vội vàng thực sự là một hình ảnh phản cảm và rất xấu xí.

 

Nó phản cảm và xấu xí không chỉ bởi nó làm mất đi vẻ tôn nghiêm, phong thái thường ngày của người đi tặng quà - bởi nhiều người trong số họ cũng là thủ trưởng, thủ phó của một đơn vị cấp dưới, mà còn tạo một sự tương phản. Đó là ai có chức vụ càng cao, thì càng có nhiều đoàn đến thăm, chúc mừng. Còn những anh em cấp dưới, những công chức, người lao động bình thường thì chả ai đến thăm nom.

Dẫu biết tặng quà Tết thể hiện tình cảm của cá nhân. Nhưng thử hỏi chi phí dùng để quà cáp, biếu xén ấy là từ đâu ra? Nó cũng có thể là tiền túi của người đi tặng quà. Nhưng đáng nói là, nhiều người đã lợi dụng tiền công quỹ của cơ quan, đơn vị để thăm, tặng quà Tết cấp trên nhằm mục đích củng cố, thắt chặt các mối quan hệ cá nhân. Mà người có thể lợi dụng công quỹ là ai? Chẳng phải cũng là người có chức quyền hay sao. Như một vòng tuần hoàn, tiền của nhà nước đang chảy vào túi của những ai có chức quyền.  

Chúng ta đang nói nhiều việc chạy chức, chạy quyền trong xã hội. Thì đây, hình ảnh lãnh đạo cấp trên càng được hưởng quyền lợi, bổng lộc, quà cáp hơn cấp dưới trong các dịp lễ Tết như thế này cũng chính là một trong những ví dụ điển hình làm nên sức hấp dẫn ấy. Chẳng ai muốn làm công chức, lao động bình thường để cả đời chỉ được hưởng mỗi đồng lương.

Tặng quà Tết vốn là câu chuyện về văn hóa, phong tục tập quán của người Việt trong ngày Tết. Nhưng dưới tác động của cơ chế thị trường và trong một môi trường quyền lực khó được kiểm soát, nét đẹp truyền thống này đang dần biến tướng và bị lợi dụng để thực hiện các hành vi tư lợi.

Cũng những ngày cuối năm 2018 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Đề án văn hóa công vụ, trong đó yêu cầu: “Đối với lãnh đạo cấp trên, cán bộ, công chức, viên chức… không nịnh bợ, lấy lòng vì động cơ không trong sáng”. Tuy nhiên, việc xác định ranh giới giữa tình cảm và “động cơ không trong sáng” trong câu chuyện tặng quà Tết trên lại có vẻ rất khó khăn và đang rất dễ bị lợi dụng.

Có lẽ, cùng với việc nghiêm cấm tặng quà Tết cho cấp trên, nên khuyến khích việc tặng quà cho cấp dưới như một hình thức động viên và ghi nhận những đóng góp của những người trực tiếp thực thi nhiệm vụ. Chỉ khi “tư duy ngược” như vậy, chúng ta mới xóa bỏ tâm lý, cứ phải là lãnh đạo thì mới được hưởng bổng lộc, quà cáp. Và thay vì tất cả đều “nhìn lên”, “nhìn về” phía lãnh đạo, thì hãy “nhìn xuống” anh em cấp dưới.

Đây mới thực sự là bản chất nhân văn của việc tặng quà Tết, đồng thời, nó mới là động lực thúc đẩy sự phát triển, tăng tính hiệu quả của bộ máy công quyền nói riêng và của xã hội nói chung.

Nguyễn Thảo

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Bài học oan sai và đòi hỏi một nền tư pháp liêm chính
Bài học oan sai và đòi hỏi một nền tư pháp liêm chính
Thông tin đa chiềuicon25/01/2019  
Pháp luật hình sự cùng nhiều quy định khác của ngành tư pháp đã chấn chỉnh, đề ra những biện pháp ngăn ngừa oan sai, nhưng trên thực tế vẫn xảy ra nhiều vụ án oan sai, rất đáng suy ngẫm.
‘Rốt cuộc con tôi học giỏi hay dốt?’
‘Rốt cuộc con tôi học giỏi hay dốt?’
Thông tin đa chiềuicon23/01/2019  
Cái cơ chế chấm điểm mấy chục năm quá dễ cho nhu cầu định lượng hóa, và nay thì quá thuận tiện cho cho lối sống vội vàng bận rộn của cha mẹ.  
Hà Nội đã vội vã bỏ đi biểu tượng văn hóa một thời
Hà Nội đã vội vã bỏ đi biểu tượng văn hóa một thời
Thông tin đa chiềuicon22/01/2019  
 - Các nhà quy hoạch và quản lý đô thị Hà Nội nên bắt đầu bắt tay vào việc khôi phục hệ thống tàu điện nổi nội đô và kết nối với các vệ tinh của Hà Nội.   
Đừng làm khổ học sinh vì thứ ‘giấy thông hành’ giả dối
Đừng làm khổ học sinh vì thứ ‘giấy thông hành’ giả dối
Thông tin đa chiềuicon19/01/2019  
Phải giải phóng sức lao động và trí tuệ người Thầy, để họ dồn tâm huyết cho chuyên môn dạy chữ dạy người thay vì chạy theo thành tích.  
Rác nhưng không phải là rác
Rác nhưng không phải là rác
Thông tin đa chiềuicon16/01/2019  
Khẩu hiệu để một Hà Nội xanh, sạch, đẹp vẫn chỉ là trên khẩu hiệu, nhất là vừa qua thủ đô gặp khủng hoảng về rác.
Quyền lực giám sát
Quyền lực giám sát
Thông tin đa chiềuicon16/01/2019  
 - Sự xuất hiện của smartphone, internet, và mạng xã hội thậm chí còn khiến quyền lực giám sát trở nên mạnh hơn.
Đại học tư lẹt đẹt
Đại học tư lẹt đẹt
Thông tin đa chiềuicon15/01/2019  
Thiếu sự hỗ trợ của nhà nước và của khu vực xã hội công dân nên trường tư bị đẩy trọn vào khu vực thị trường và hoạt động hoàn toàn giống như một doanh nghiệp thông thường.  
‘Kỳ quan’ đáng xấu hổ của Việt Nam
‘Kỳ quan’ đáng xấu hổ của Việt Nam
Thông tin đa chiềuicon11/01/2019  
 Nhìn thẳng vào thực trạng giao thông ngổn ngang ở Việt Nam hiện nay có thể thấy điệp khúc “cứ mỗi lần” có lẽ không bao giờ dứt. 
Trường công chất lượng cao đi ngược lý tưởng Cách mạng Tháng Tám
Trường công chất lượng cao đi ngược lý tưởng Cách mạng Tháng Tám
Thông tin đa chiềuicon10/01/2019  
 - Tầng lớp nào mới có đủ điều kiện để cho con cái theo học ở cái gọi là trường công chất lượng cao?  
Báo chí hùng hậu không thể để mất ‘trận địa’ thông tin
Báo chí hùng hậu không thể để mất ‘trận địa’ thông tin
Thông tin đa chiềuicon08/01/2019  
Một khi thông tin chính thống được đăng tải minh bạch, chính xác, kịp thời thì những thông tin chống phá đất nước, gây chia rẽ trên mạng xã hội sẽ không còn tác dụng.    
Từ vụ xe container tông 4 người chết: Đến lúc vào cuộc quyết liệt
Từ vụ xe container tông 4 người chết: Đến lúc vào cuộc quyết liệt
Thông tin đa chiềuicon06/01/2019  
Có thể thấy từ vụ tai nạn xe container tông xe máy vừa qua, có rất nhiều giải pháp cần phải được xem xét thực hiện.  
Bộ máy thượng tầng không thể có cá nhân cục bộ, bè phái
Bộ máy thượng tầng không thể có cá nhân cục bộ, bè phái
Thông tin đa chiềuicon25/12/2018  
Muốn giúp chế độ được trường tồn và phát triển lành mạnh thì bộ máy kiến trúc thượng tầng không thể có con người mang tư tưởng cá nhân, cục bộ, bè phái và phục vụ cho nhóm lợi ích.    
Chính sách quốc phòng của Mỹ ngày càng rối
Chính sách quốc phòng của Mỹ ngày càng rối
Thông tin đa chiềuicon25/12/2018  
Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis đã bất ngờ tuyên bố từ chức, làm chao đảo hệ thống chính trị Mỹ, các đồng minh của Mỹ và Phố Wall.    
Đất nước như một cơ thể, muốn mạnh phải ‘khỏe’ đều
Đất nước như một cơ thể, muốn mạnh phải ‘khỏe’ đều
Thông tin đa chiềuicon16/12/2018  
“Muốn cơ thể khỏe mạnh các bộ phận, bộ máy của cơ thể phải mạnh đều, muốn quốc gia mạnh các địa phương, các bộ ngành phải mạnh”.
Thành tựu quyền con người ở Việt Nam- thực tiễn là minh chứng sinh động
Thành tựu quyền con người ở Việt Nam- thực tiễn là minh chứng sinh động
Thông tin đa chiềuicon10/12/2018  
Từ khi lập quốc theo thể chế dân chủ XHCN đến nay, Việt Nam đã kiên trì theo đuổi mục tiêu không ngừng bảo đảm quyền con người cho mọi người dân.
‘Việt Nam đã nỗ lực và đạt nhiều thành tựu’
‘Việt Nam đã nỗ lực và đạt nhiều thành tựu’
Thông tin đa chiềuicon07/12/2018  
“Việt Nam đã nỗ lực và đạt nhiều thành tựu trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về quyền con người, thực hiện các khuyến nghị quốc tế về nhân quyền”.
Bí kíp bán cây cảnh, chổi đót giàu nhanh như quan
Bí kíp bán cây cảnh, chổi đót giàu nhanh như quan
Thông tin đa chiềuicon04/12/2018  
Ơ, sao thế nhỉ? Những người dân ấy chăm chỉ cả một đời bán chổi, chạy xe ôm… sao vẫn nghèo vẫn khó?
Chính sách “mua láng giềng gần” của ông Duterte
Chính sách “mua láng giềng gần” của ông Duterte
Thông tin đa chiềuicon01/12/2018  
Chuyến thăm cấp nhà nước của Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình tới Philippines vừa qua giống như “một mũi tên trúng hai đích'.
Luật rừng của cô và những người thầy ‘tê liệt’
Luật rừng của cô và những người thầy ‘tê liệt’
Thông tin đa chiềuicon28/11/2018  
Muốn giáo dục khai phóng, xin đừng cố chạy theo thành tích ảo mà trước hết phải chăm lo “khai phóng” đạo đức, nhân cách và trí tuệ người thầy!    
Lấy gì đảm bảo những ‘vụ 231 cái tát’ không tái diễn?
Lấy gì đảm bảo những ‘vụ 231 cái tát’ không tái diễn?
Thông tin đa chiềuicon28/11/2018  
Chừng nào còn lúng túng trong việc xác định giá trị nền tảng của nền giáo dục và nhà trường, chừng đó tư duy “cỗ máy hành chính” cùng các nguyên tắc kỷ luật cưỡng ép sẽ còn chi phối hành vi giáo dục.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN