Mở rộng hạn điền: Gỡ những nút thắt ở chuyện “nới diện tích"

Mở rộng hạn điền là một chủ trương đúng hướng nhằm khơi thông con đường lúa gạo Việt Nam. Nhưng cần đưa vào luật “cấm” tích tụ đất để phát canh thu tô, hoặc đầu cơ mua đất bảo toàn vốn.

Hôm 15/3/2017, tại Long Xuyên, An Giang, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã chủ trì một hội nghị bàn cách tháo gỡ cho sản xuất và tiêu thụ lúa gạo. Ông nhấn mạnh tới việc phải sửa đổi thể chế mạnh mẽ hơn, bãi bỏ những việc không cần thiết để áp dụng ngay vào sản xuất nông nghiệp, sản xuất lúa gạo.

“Cấm” phát canh thu tô

Cốt lõi vấn đề cần tháo gỡ được Thủ tướng gợi ý thuộc phạm trù thể chế. Đó là chuyện nới rộng hạn điền, tổ chức sản xuất, tiêu thụ lúa gạo, đầu tư khoa học công nghệ, tầm nhìn lãnh đạo.

Hạn điền, hạn thời gian sử dụng đất nông nghiệp và “quyền tài sản” về đất là  “cốt lõi” của Luật Đất đai, được đặt ra từ lâu rồi và nay nó vẫn còn nguyên tính thời sự. Tuy về thực chất không gây khó cho sản xuất và chuyển dịch quyền sử dụng đất, nhưng về mặt pháp lý, tâm lý, tác động mạnh vào nông dân, doanh nhân và sản xuất - thị trường không nhỏ.

Ở An Giang có điển hình sản xuất lớn, qui mô hàng trăm héc-ta như Tập đoàn Lộc Trời, Nhà nông Sáu Đức. Họ sản xuất lúa hàng hóa chỉ có “đầu vào” và “đầu ra mặc dù có đội ngũ cán bộ kỹ thuật hùng hậu và tuân thủ nguyên tắc “ba cùng”, nhưng các tập đoàn này đều không là chủ của sản phẩm.

Mở rộng hạn điền: Gỡ những nút thắt ở chuyện “nới diện tích'
Hạn điền, hạn thời gian sử dụng đất nông nghiệp và "quyền tài sản" về đất là cốt lõi của Luật Đất đai  được đặt ra từ rất lâu rồi và nay nó vẫn còn nguyên tính thời sự. Ảnh minh họa: SGGP.

Những hợp tác kiểu này đã được cuộc sống kiểm nghiệm và đều chưa thành công do hợp tác với nông dân lỏng lẻo.

Trang trại Sáu Đức thực chất là doanh nghiệp, có cả trăm héc-ta, nhưng “gặp hên” mượn thân nhân đứng tên dùm. Về tâm lý mà nói, cứ hồi hộp sợ bị “tranh chấp tài sản” thì làm sao ổn định tâm lý, yên tâm đầu tư hạ tầng - khoa học - công nghệ, ổn định sản xuất?

Do đó hình thức tích tụ đất như công ty Sáu Đức cần phải được pháp luật bảo vệ bằng qui định “nới hạn điền”, “nới thời hạn sử dụng” và minh bạch quyền thừa kế.

Bài học được rút ra từ thực tiễn cuộc sống là cần cho phép (thành luật) để các tập đoàn này có thể tập trung đất dưới hình thức thuê trung – dài hạn với nông dân, không được ép dân bán đất hoặc góp đất qui ra giá trị vốn (cổ phần) vào tập đoàn (hoặc HTX). Vì khi không còn đất, hoặc khi tập đoàn hoặc HTX vì lý do nào đó không còn, nông dân khi đó cũng mất điểm tựa nếu phải quay về.

 

Cần đưa vào luật “cấm” tích tụ đất để phát canh thu tô, hoặc đầu cơ mua đất bảo toàn vốn. Chỉ cho phép đất “trong hạn điền” của nông dân cho thuê kiếm sống, còn trên 3 ha cho thuê đều phải thu thuế lũy tiến toàn phần thu nhập cá nhân. Như vậy ta chưa động vào “quyền sở hữu đất” thì việc “sửa” này có thể làm nhanh bằng một văn bản pháp qui như “dò thử” là được. Vì chờ theo “qui trình làm luật” e sẽ quá lâu!

“Tầm nhìn” về chuyện lúa gạo

Hiệp hội Lương thực (VFA) ra đời và tồn tại do hồi đó nhu cầu quốc doanh độc quyền lúa gạo. Tổ chức này có nhiệm vụ lịch sử cụ thể, trong đó có tính “đối tác quốc tế”, nay ở ta quản lý kinh tế vĩ mô đã thay bằng kinh tế thị trường.

Nhìn lại ta sẽ thấy, “tư nhân lúa gạo” hiện nay phần nhiều đều có nguồn gốc từ quốc doanh mà ra, kể cả kinh nghiệm và nhất là vốn.

Rồi nhìn sang láng giềng, các doanh nhân Campuchia, tuy mới nhưng từ ngay khi “sinh ra” họ đã cọ sát thị trường cạnh tranh, hội nhập tự do nên trưởng thành nhanh chóng. Philippine, Malaysia... cũng đã chuyển sang áp dụng đấu thầu công khai, chống doanh nghiệp “đi đêm” trước đấu thầu lúa gạo từ lâu rồi.

Rõ ràng, không thể tiếp tục duy trì “sản lượng lúa năm sau phải cao hơn năm trước”, “mất vụ hai bù bằng vụ 3”, “phải bảo đam an ninh lương thực thế giới” để khủng hoảng thừa hàng triệu tấn gạo như vừa qua mà thua thiệt do nông dân chịu. Nếu cứ chạy theo năng suất, sản lượng thì gạo sẽ không ngon trong khi tiêu chuẩn sống hiện nay người ta hướng tới sản phẩm sạch, chất lượng.

Thủ tướng vừa rồi đã nói ra một thực tế, “mình nói xâm thực mặn ở ĐBSCL nhưng xâm thực gạo của các nước vào Việt Nam mới đáng sợ”. Bởi vậy, ông chỉ đạo, “ngành lúa gạo Việt Nam đang đứng trước giờ G của công cuộc đổi mới, đòi hỏi một tư duy kiến tạo toàn diện”.

Mà để có thể kiến tạo toàn diện như yêu cầu của Thủ tướng, điều trước nhất, chúng ta cần là bắt đầu gỡ những nút thắt ở chuyện “nới diện tích”, “giữ sản lượng theo cung cầu”, “sửa cơ chế” xuất khẩu gạo không theo NĐ109 và gắn vấn đề đầu tư khoa học - công nghệ theo cơ chế thị trường, bỏ cách “chia vốn xóa nghèo cán bộ khoa học”.

Khi nghe Thủ tướng nhấn mạnh “tầm nhìn” về vấn đề lúa gạo, tôi hiểu, ông nói tầm nhìn là nói con người. Có lẽ trong bối cảnh một thế hệ doanh nhân đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử mà chưa thấy rõ lực lượng thừa kế nên Thủ tướng phải rốt ráo làm mọi cách để “doanh nghiệp trẻ khởi nghiệp”.

Cùng với việc chính phủ tập trung quản lý hành chính thay vì quản lý kinh tế bằng mệnh lệnh hành chính sẽ là những con đường đúng để có thể tháo gỡ triệt để các nút thắt nhằm khơi thông lại cho con đường lúa gạo Việt Nam.

Nguyễn Minh Nhị

 
 

Không thể bỏ lỡ

.
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Cơ hội vàng cho Việt Nam
Tiêu điểmicon04/11/2018  
Trong bối cảnh cuộc chiến thương mại dai dẳng giữa Washington với Bắc Kinh, các công ty đã dời cơ sở sản xuất từ Trung Quốc sang các nước láng giềng xung quanh.
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
"Gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được"
Tiêu điểmicon08/10/2018  
TBT Đỗ Mười đập tay xuống bàn than: “Trời ơi, các anh hợp tác đầu tư với nước ngoài để lấy được công nghệ về cho đất nước, thế mà gần 10 năm rồi có công nghệ làm cám lợn cũng chưa học được...'  
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Liên minh Nga-Trung: Nắm tay nhau khuynh đảo thế giới
Tiêu điểmicon07/10/2018  
Các cuộc tập trận Nga – Trung quy mô lớn vừa qua là thông điệp: nếu tiếp tục gây sức ép với chúng tôi bằng trừng phạt, thuế quan và triển khai quân sự, chúng tôi sẽ nắm tay nhau và tiến lên phía trước.
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
"Nếu nêu gương suông thì không giải quyết được vấn đề gì cả"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Vấn đề nêu gương của cán bộ đảng viên, một lần nữa, lại được nhấn mạnh ở cấp độ rất cao và quyết liệt tại Hội nghị Trung ương VIII. 
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
"Phấn đấu không đạt thì bị phê bình, tội gì không bịa"
Tiêu điểmicon05/10/2018  
Nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động, TS Nguyễn Thị Lan Hương nói: “Quốc hội thực sự có dám đối diện với sự thật là tỷ lệ lao động qua đào tạo có mỗi 23% thôi? So với các nước là thua rất nhiều'.
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tổng Bí thư làm Chủ tịch nước: Bước đột phá của hệ thống chính trị
Tiêu điểmicon06/10/2018  
Tổng Bí thư được bầu chọn làm Chủ tịch nước sẽ tạo điều kiện để thực hiện giám sát quyền lực tốt hơn.    
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tổng bí thư - Chủ tịch nước: "Thời điểm đã chín muồi!"
Tiêu điểmicon04/10/2018  
“Nếu chỉ nghĩ về oai quyền, lợi ích của mình, ai chả muốn bộ máy dưới quyền phình to mãi ra, ai chả thích hoành tráng”.
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Liệu FDI có làm thui chột doanh nghiệp trong nước?
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Hôm nay, ngày 4/10 Hội nghị “Tầm nhìn mới, cơ hội mới cho FDI trong kỷ nguyên mới” sẽ được tổ chức để tổng kết 30 năm thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào Việt Nam.
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
'Trước khi mất, ông Đỗ Mười còn nhắc đi nhắc lại...'
Tiêu điểmicon04/10/2018  
Ông Nguyễn Đình Hương, nguyên Phó Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, nguyên Trưởng Ban Bảo vệ Chính trị nội bộ Đảng chia sẻ những tình cảm về cố Tổng Bí thư Đỗ Mười với Tuần Việt Nam.
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Chuyện nêu gương: Người trên ăn ở chính ngôi
Tiêu điểmicon03/10/2018  
Khi anh ăn ở “chính ngôi”, liêm chính, đường hoàng, đĩnh đạc, “người dưới” ắt nể phục, chẳng dám “hỗn hào”, càng không thể làm loạn, “lộn nhào lên trên”.
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán”
Tiêu điểmicon03/10/2018  
“Ông Đỗ Mười là người đặc biệt quyết đoán trong việc làm theo nghị quyết của Đảng. Những gì Đảng đã quyết và giao, ông làm rất triệt để”.
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Ông Đỗ Mười: ‘Ghế tôi là ghế cực nóng, anh nào muốn tôi nhường ngay’
Tiêu điểmicon02/10/2018  
“Anh nói là thành công à? Anh nâng lãi suất lên là đánh vào quốc doanh, làm cho nhiều xí nghiệp quốc doanh đình đốn không hoạt động được. Anh đánh vào giai cấp công nhân, làm biết bao người thất nghiệp”
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Lãnh đạo nêu gương sáng: Xã tắc bình yên, dân nể phục
Tiêu điểmicon02/10/2018  
Khi khẳng định cán bộ là gốc của mọi công việc, thì tấm gương của cán bộ chính là “chất keo” gắn kết bảo đảm cho “cái gốc” ấy trụ vững.
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tham nhũng kiểu “Chí Phèo”
Tiêu điểmicon25/09/2018  
Việc khuyến khích làm giàu thay vì “xoá nghèo” sẽ liên quan đến việc thay đổi quan điểm chủ đạo về ưu tiên chính sách.
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Thử bàn về tiêu chuẩn cán bộ thời công nghiệp 4.0
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Trong thời đại công nghiệp 4.0, tôi nghĩ cán bộ cần có đủ 3 tiêu chuẩn: Đức, tài và bản lĩnh.
Rung lắc ngoại giao và  "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Rung lắc ngoại giao và "tam giác chiến lược Mỹ – Hàn – Triều"
Tiêu điểmicon20/09/2018  
Các xung lực ngoại giao và chiến lược đang thay đổi chóng mặt trên bán đảo Triều Tiên báo trước các thỏa thuận an ninh tiềm năng, sẽ khác nhiều so với bất kỳ sự mong đợi hay tưởng tượng nào cách đây vài năm.
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
“Em nghĩ, thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”
Tiêu điểmicon19/09/2018  
“Em nghĩ thầy rồi sẽ lên 'giàn thiêu' dư luận”, tôi mạo muội nói thẳng những suy nghĩ của mình với riêng Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết.
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tập thể quyết định, sao bắt tôi chịu trách nhiệm?
Tiêu điểmicon18/09/2018  
Thực tế có quá nhiều lý do khiến việc xử lý người đứng đầu khi để ngành, cơ quan, tổ chức, đơn vị mình xảy ra tham nhũng không hề đơn giản.
Tập trận khủng, ‘đòn đánh’ của Putin nhắm vào đâu?
Tập trận khủng, ‘đòn đánh’ của Putin nhắm vào đâu?
Tiêu điểmicon14/09/2018  
Một cuộc tập trận quy mô khủng như Phương Đông 2018 là một “đòn đánh” từ nhiều góc độ đa dạng.     
Chủ tịch WEF: cách mạng 4.0 thay đổi căn bản chúng ta
Chủ tịch WEF: cách mạng 4.0 thay đổi căn bản chúng ta
Tiêu điểmicon12/09/2018  
Nhà sáng lập và Chủ tịch điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới Klaus Schwab khẳng định, cách mạng công nghiệp lần thứ tư không chỉ ảnh hưởng tới cách sống của con người mà còn định nghĩa lại chúng ta là ai.
 
 
 
Hoàn thiện thông tin gửi bình luận

HOẶC ĐĂNG NHẬP NHANH BẰNG TÀI KHOẢN