Xấu xí trên đường phải được thay bằng tiếng chào, lời xin lỗi

"Lời chào cao hơn mâm cỗ". Những hình ảnh xấu xí về giao thông, bạo lực đường phố phải được thay thế bằng tiếng chào, sự nhường nhịn, lời xin lỗi, cảm ơn.

Năm 2003 tôi đến Singapore với 2 bạn người nước ngoài sinh sống và làm việc ở TP.HCM, đi bộ trên vỉa hè thì gặp một con đường nhỏ cắt ngang không có đèn giao thông. Chúng tôi định băng qua phía bên kia thì một người dân địa phưong chạy ô tô khá nhanh, có lẽ do mất trớn nên chạy lướt qua rồi cúi đầu xin lỗi về phía sau, các xe chạy kế tiếp thì phanh dừng hẳn lại nhường đường. 

Nhóm chúng tôi đi qua xong, một người cúi đầu cảm ơn về phía tài xế, nói: "Thật tuyệt, giống ở Nhật Bản", người kia nói: "Sài Gòn mà được vậy thì hay nhỉ", tôi nói một câu ba phải "wait and see", rồi cả 3 cùng cười! 

Khoảng 5 năm trước, tôi tham dự một hội thảo ở TP.HCM. Một vị nữ diễn giả 36 tuổi cũng là giảng viên đại học đã xin lỗi vì đến trễ 3 phút, rồi nói: "Tôi cảm thấy kiệt sức chạy xe từ nhà đến đây"... Ở 2 thành phố cách nhau hơn 1 giờ bay, bức tranh giao thông có những nét riêng vậy đó. 

TP Thủ Đức cần công khai triết lý phát triển   

Việc thành lập TP Thủ Đức trên cơ sở sáp nhập 3 quận khu Đông của TP.HCM gồm quận 2, quận 9 và Thủ Đức là một trong những sự kiện kinh tế, chính trị quan trọng của cả nước.

Lần đầu tiên trong lịch sử, nước ta tồn tại mô hình "thành phố trong lòng thành phố", với hy vọng cởi trói cơ chế tạo cú hích để phát triển kinh tế... Theo quan sát của cá nhân, dư luận có nhiều chiều nhưng đa phần tán thành chủ trương của nhà nước. 

{keywords}
Đầu tư hạ tầng giao thông sẽ biến TP Thủ Đức thành điểm kết nối cho cả khu động lực kinh tế phía Nam. Ảnh: Thanh Tùng

Là đầu tàu kinh tế của cả nước, TP.HCM có diện tích gấp 3 lần của Singapore, dân số trên 2,5 lần, các chỉ số về dư địa phát triển cũng hơn hẳn... nhưng GDP của TP chưa bằng số lẻ của Singapore (57 tỷ USD so với 363 tỷ USD).

Điều đó cho thấy mô hình quản trị chính quyền của TP.HCM hiện nay cũ và nặng, cần phải thay đổi mô thức theo hướng kích cầu bền vững, dỡ bỏ các rào cản phi kinh tế làm giảm tính năng động, kìm hãm sự phát triển... Mong muốn chính đáng của TP.HCM đã nhận được sự đồng thuận của Quốc hội, của chính quyền trung ương, đây là cơ duyên ra đời của TP Thủ Đức. 

Có thể nói 1-2 năm tới là thời gian có tính bước ngoặt, lãnh đạo TP Thủ Đức cần hoàn chỉnh một đề án quy hoạch tổng thể có tính khoa học, có tầm nhìn và chiều sâu làm nền tảng để ngăn chặn từ xa những sai sót vĩ mô trong quản lý và điều hành. 

Để làm được điều đó, thiển nghĩ TP cần công khai các chủ đề, mục tiêu, triết lý phát triển để nhân dân được biết, được bàn, đóng góp ý kiến. Lãnh đạo phải có sự thành tâm để huy động ý kiến nhân dân, trong đó có chất xám của hàng ngàn chuyên gia trên nhiều lĩnh vực đang an phận thủ thường đâu đó trong xã hội, lôi họ ra khỏi vỏ sò cá nhân, hòa trong vận hội phát triển mới của TP...   

Một trong những vấn đề phải đặt ưu tiên hàng đầu của TP Thủ Đức là giải quyết bài toán về giao thông. Trong bức tranh tổng thể có những điểm cộng ở các lĩnh vực thì bộ mặt giao thông của TP.HCM hiện nay là một điểm trừ: hệ giao thông công cộng kém phát triển, đường xá còn thiếu, lộn xộn và không đồng bộ, quy hoạch nhà cao tầng thiếu khoa học, không bền vững ở vài tuyến đường trọng điểm, lòng lề đường nhiều nơi bị chiếm đóng vì những mục đích phi giao thông.

Ngoài đường thì xe mạnh ai nấy chạy, tiếng còi như xua đuổi, những cái nhìn đầy thách thức, hận thù và bạo lực dễ bộc phát, ý thức tự giác của người dân kém, tệ làm luật của một bộ phận CSGT đó đây vẫn còn... Ai có kinh nghiệm tham gia giao thông ở TP.HCM cũng có thể đồng cảm với câu nói: ”Cảm thấy kiệt sức chạy xe từ nhà đến đây” của vị nữ diễn giả trên. 

Phải để dành quỹ đất sạch cho mục đích giao thông, môi trường, hạn chế tối đa giao đất công vào tay tư nhân. Mặt khác, cần đặt những mốc thời gian cụ thể cho những hạng mục xây dựng và phát triển, nếu không đạt phải quy trách nhiệm. 

Đa phần các công trình xây dựng giao thông, cơ sở hạ tầng ở nước ta có thông lệ xấu về độ trễ hạn, đồng nghĩa với việc đội vốn gây bao nhiêu phiền hà cho nhân dân, gây thất thoát ngân sách, lãng phí sức người sức của và cơ hội... cho thấy trình độ quản lý, lập dự án, thi công, giám sát đều có vấn đề. Khi giải trình thì nêu lý do ất ơ, thậm chí ông trời cũng bị lôi ra chịu trận, chỉ một số ít bị quy trách nhiệm, kỷ luật còn phần lớn thì huề làng. 

Xây dựng hạ tầng con người  

Sau chiến tranh thế giới 2, kinh tế nuớc Nhật trở về cái máng lợn, tôi không có thống kê họ đã xây dựng những dự án hạng mục gì, nhưng 19 năm sau, 1964, việc Nhật Bản được chọn làm nước chủ nhà Olympic đã nói lên tất cả. 

Phải chăng đồng thời việc phát triển kinh tế, họ cũng chú trọng việc xây dựng hạ tầng con người, cho nên xã hội văn minh, công trình làm tới đâu xong tới đó mà không phải trả giá, hệ lụy!? Trong khi, tôi mất một khoảng thời gian xấp xỉ (2003-2021) cho một lời hứa về văn hóa ứng xử giao thông "chờ đi rồi thấy". "Chờ" thì đằng đẵng những 18 năm, còn "thấy" thì sao, văn hóa giao thông ở TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung chưa được cải thiện, ở một số vùng thậm chí có chuyển biến xấu, cho dù đường xá, vật chất tốt hơn. 

Giao thông là ấn tượng ban đầu, là gương mặt pháp luật của xã hội. Đa phần các nước có cơ sở hạ tầng phát triển, tổ chức mạng lưới giao thông khoa học... là những nước văn minh, dân trí cao, chất lượng cuộc sống tốt. TP Thủ Đức - nơi đáng sống nhất Việt Nam, TP thông minh, trung tâm kinh tế 4.0, đóng góp 30% GRDP của TP. HCM, 7% GDP cả nước... thì phải được vận hành sao cho không để những tồn tại trên tiếp diễn. 

Kỳ vọng là cú hích về phát triển kinh tế thì đồng thời phải tạo ra cú hích về uy tín giá trị con người, văn minh công cộng phải được thiết lập mà biểu hiện trước hết là văn hóa giao thông, nếu không phát triển kinh tế đến đâu cũng mất một nửa giá trị.  

Tục ngữ có câu "Lời chào cao hơn mâm cỗ", những hình ảnh xấu xí về giao thông, bạo lực đường phố phải được thay thế bằng tiếng chào, sự nhường nhịn, lời xin lỗi, cảm ơn... "Xin chào nhau giữa con đường / Mùa xuân phía trước miên trường phía sau"! (Chào Nguyên Xuân, thơ của Bùi Giáng). 

Trúc Nguyễn

TP Thủ Đức: Ước mong một bộ máy liêm chính

TP Thủ Đức: Ước mong một bộ máy liêm chính

Thực tiễn cho thấy, ở đâu có tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, có chính quyền hết mình với công việc, ở đó có đổi thay.

tin nổi bật

Các quốc đảo Thái Bình Dương trong ‘vòng ngắm’ của Trung Quốc

Chuyến thăm kéo dài 10 ngày của Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tới các quần đảo Thái Bình Dương giàu tài nguyên đã đưa nơi từng bị coi là "vùng nước khuất ngoại giao" trở thành tâm điểm chú ý trên bản đồ địa chính trị thế giới.

Tác động của khủng hoảng kép đến kinh tế Việt Nam

Những hệ lụy của khủng hoảng kép trên thế giới đã nêu trong bài trước sẽ có thể ảnh hưởng xấu đến phục hồi kinh tế đến nước ta như thế nào?

Khủng hoảng kép chưa từng có tiền lệ

Cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu lần này có 2 đặc điểm nổi bật, chưa có tiền lệ so với các cuộc khủng hoảng trước mà nhân loại từng chứng kiến.

Khẩu trang và miễn dịch cộng đồng

Gần đây, tôi đến một cơ quan nhà nước nhưng không được cho vào. Những người bảo vệ - trong khi không hề đeo khẩu trang - dứt khoát không cho tôi đi qua cổng vì không có khẩu trang.

Viết giữa hai dòng chữ trên báo và trên Facebook

Gần đây, trên Facebook tôi viết một status ngắn phê phán một bức ảnh chụp tấm áp phích cổ động SEA Games 31. Tấm áp phích đó có tận 5 lỗi ngữ pháp rất ngớ ngẩn, cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, ví dụ, “Đại hội thể thao Đông Lam Á”, “Welcom”.

Thực nghiệm bắn nỏ thần: Tìm về truyền thuyết để minh chứng lịch sử oai hùng

Đánh giá kết quả thực nghiệm bắn nỏ Liên Châu tại khu di tích Cổ Loa, các nhà khoa học, tướng lĩnh quân đội cơ bản cho rằng đây là công trình nghiên cứu có hiệu quả, nỏ bắn được nhiều mũi tên, có tầm xa và độ sát thương…

Bệnh viện mà lại thiếu thuốc, điểm nghẽn ở đâu cần xóa ngay

Đúng như những gì đã dự đoán mấy tháng trước, chuỗi cung ứng thuốc chữa bệnh đã thực sự bị đứt gãy, nhiều bệnh viện lâm vào tình trạng thiếu thuốc và vật tư y tế.

Món nợ mang tên độc quyền vàng

Câu chuyện tranh cãi về quản lý thị trường vàng dường như đã có tín hiệu để đi đến hồi kết.

Chuyện thu thuế, thị trường đất đai từ trả lời của Bộ trưởng Hồ Đức Phớc

Tại phiên chất vấn của Quốc hội hôm qua, có một số quan điểm rất đáng lưu tâm về sự phát triển của thị trường bất động sản, về thị trường đất đai.

Đổi mới ngành ngoại thương, hội nhập kinh tế từ bên trong

Anh Ba Châu vào gặp anh em chúng tôi và đề nghị xây dựng đề cương về cải cách hệ thống ngân hàng. Sau đề tài về ngân hàng, chúng tôi tập trung nghiên cứu về việc đổi mới ngành ngoại thương và hội nhập kinh tế từ bên trong (kinh tế vùng).

Tân Thủ tướng Australia bước lên đỉnh cao nhờ nghị lực phi thường

Với câu chuyện cá nhân đầy xúc động và nghị lực phi thường, ông Anthony Albanese dẫn dắt Công đảng Australia vượt qua thách thức của phe đối lập và trở thành Thủ tướng mới của xứ sở chuột túi.

Thành phố của Đức và cách dạy những bài học lịch sử

Cách dạy và học lịch sử. Các câu hỏi lịch sử. Ôn cố tri tân, không chỉ để rút kinh nghiệm mà còn để nhìn về tương lai, dự báo và chuẩn bị, và còn ngăn chặn và răn đe: lịch sử sẽ phán xét.

Những rào cản đất đai

Đất đai là nguồn lực rất lớn nhưng lại đang bị trói bởi nhiều quy định, làm cho nguồn lực này chưa thể thị trường hóa, trở thành nguồn lực cho nền kinh tế.

Đồng bằng sông Cửu Long: Quy hoạch phải vượt lên trên lợi ích cục bộ địa phương

Hội nghị cán bộ toàn quốc diễn ra mới đây nhằm triển khai phương hướng phát triển kinh tế - xã hội đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, tầm nhìn 2045.

Học thuyết Monroe của Australia giữa thỏa thuận an ninh Trung Quốc - Solomon

Sự đổ dồn chú ý về hiệp ước an ninh gần đây giữa Trung Quốc và quần đảo Solomon làm sáng tỏ khái niệm về phạm vi ảnh hưởng trong khu vực của Australia. Tại sao Australia lại cảm thấy lo lắng?