Thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 09-NQ/TW về xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới.

TPHCM trở thành biểu tượng phát triển năng động của Việt Nam trong thế kỷ 21

Bộ Chính trị xác định xây dựng và phát triển TPHCM trong kỷ nguyên mới là "nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị, nhất là Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố", với phương châm: "TPHCM vì cả nước, cả nước vì TPHCM". 

Nghị quyết đồng thời nêu rõ tập trung hoàn thiện thể chế, chính sách đồng bộ, đột phá, vượt trội, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền triệt để, tạo điều kiện thúc đẩy đô thị đặc biệt TPHCM trở thành biểu tượng phát triển năng động của Việt Nam trong thế kỷ 21. Thành phố dẫn đầu về kiến tạo thể chế và chất lượng phát triển, chuẩn mực quản trị; là đầu tàu dẫn dắt tăng trưởng, cực đổi mới sáng tạo và hội nhập quan trọng của cả nước.

Một quan điểm cũng được Bộ Chính trị nhấn mạnh là TPHCM cần xác lập mô hình phát triển mới, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, vị trí chiến lược, sớm trở thành trung tâm kinh tế - tài chính mạnh, văn hóa giàu bản sắc và nhân văn, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo phát triển của khu vực Đông Nam Á và châu Á.

Đồng thời phải xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị thành phố đoàn kết, gương mẫu, trong sạch, vững mạnh toàn diện, tiêu biểu về năng lực lãnh đạo và kỷ luật công vụ; xây dựng đội ngũ cán bộ trình độ cao, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. 

w tphcm nguyen hue.jpg
TPHCM nhìn từ trên cao. Ảnh: Nguyễn Huế

Về mục tiêu, nghị quyết nêu rõ đến năm 2030, TPHCM là đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo, trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, logistics, hội nhập quốc tế, năng động, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á.

Đến năm 2045, thành phố là đô thị văn minh, hiện đại, năng động, sáng tạo; trung tâm kinh tế, văn hóa, xã hội, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của châu Á, là điểm đến hấp dẫn toàn cầu, văn hóa, xã hội phát triển đặc sắc, chất lượng cuộc sống cao, hội nhập quốc tế sâu rộng.

Hướng đến 100 năm thống nhất đất nước, năm 2075, TPHCM là đô thị toàn cầu, thông minh, hiện đại, phát triển toàn diện, ngang tầm các đô thị phát triển trên thế giới, tăng trưởng xanh, bền vững, chất lượng cuộc sống cao, thích ứng tốt với biến đổi khí hậu.

Các nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu

Trong nghị quyết, Bộ Chính trị nêu rõ 8 nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu. 

Thứ nhất là xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, năng suất lao động và năng lực cạnh tranh.

TPHCM cần phát triển dựa trên nền tảng kinh tế tri thức, chuyển đổi số, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, tinh thần khởi nghiệp. Phát huy vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nước, phát triển kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng nhất. Thành phố phải tiên phong chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi cơ cấu và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. 

TPHCM cũng phải triển khai chiến lược dữ liệu, tập trung tạo lập, kết nối liên thông dữ liệu để quản trị thành phố thông minh; làm chủ công nghệ nguồn/lõi (AI, bán dẫn, sinh học, vật liệu và năng lượng sạch); phát triển các trung tâm đổi mới sáng tạo mang tầm quốc gia; có chính sách đặc thù thu hút đầu tư, chuyển giao công nghệ cao; đổi mới mạnh mẽ cơ chế mua sắm tài sản công; hình thành hạ tầng nghiên cứu, thử nghiệm và đổi mới sáng tạo dùng chung...

Thứ hai là xây dựng thể chế đột phá, vượt trội phát triển thành phố trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết của Bộ Chính trị yêu cầu xây dựng và ban hành Luật Đô thị đặc biệt nhằm tạo thể chế đặc biệt vượt trội, khung pháp lý đồng bộ, phù hợp, trở thành "đột phá của đột phá", tạo điều kiện thuận lợi nhất cho TPHCM khai thác tối đa hiệu quả tiềm năng, thế mạnh, huy động mọi nguồn lực tăng tốc, phát triển nhanh và bền vững.

Bên cạnh đó, TPHCM được phân cấp, phân quyền triệt để cho HĐND, UBND và Chủ tịch UBND TP trong các lĩnh vực (trừ nội dung về quốc phòng, an ninh, đối ngoại, tôn giáo); tăng cường thẩm quyền, trách nhiệm người đứng đầu các cấp gắn với cơ chế kiểm soát quyền lực.

TPHCM cũng được chủ động thí điểm cơ chế mới, thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) khác quy định pháp luật; xây dựng bộ tiêu chuẩn chất lượng chung, khuyến khích những tiêu chuẩn, quy chuẩn tiến bộ, vượt trội hơn quy chuẩn quốc gia và các địa phương khác...

Thứ ba là quy hoạch phát triển thành phố với tầm nhìn dài hạn, ổn định, thích ứng với biến đổi khí hậu. Theo đó xây dựng quy hoạch tổng thể thành phố bằng tư duy đột phá với tầm nhìn 100 năm; quy hoạch, phát triển một số đô thị mới là vệ tinh của vùng đô thị trung tâm thành phố; ưu tiên hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị, phát triển hạ tầng kết nối cảng biển, sân bay, khu công nghiệp, khu thương mại tự do...

tphcm 7 of 11 53573 61985.jpg
TPHCM trong dịp kỷ niệm 50 năm Ngày thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2025). Ảnh: Nguyễn Huế

Thứ tư là huy động, khai thác và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển thành phố nhanh và bền vững. TPHCM cần xây dựng cơ chế nhằm phát huy mạnh mẽ kinh tế tư nhân trong việc tham gia phát triển sản xuất, kinh doanh; hình thành các tập đoàn kinh tế tư nhân tầm vóc quốc gia và khu vực; nâng cao hiệu quả doanh nghiệp nhà nước; xây dựng cơ chế khai thác nguồn lực từ đất đai. Thành phố được quyền huy động vốn qua phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình, vay tổ chức tài chính trong và ngoài nước để triển khai các dự án trọng điểm...

Thứ năm là xây dựng đô thị đặc biệt phát triển văn minh hiện đại, chú trọng nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Bộ Chính trị giao TPHCM phát triển thành phố thành đô thị tầm quốc tế theo mô hình đa cực, đa trung tâm, hạ tầng và quản trị thông minh, hiện đại. Bên cạnh đó là yêu cầu đẩy nhanh chương trình nhà ở xã hội, di dời nhà ven kênh rạch, cải tạo chung cư cũ; ưu tiên công nghệ xanh, vật liệu mới, năng lượng tái tạo trong xây dựng và vận hành đô thị; giải quyết căn cơ tình trạng ngập nước, ô nhiễm môi trường, mở rộng mảng xanh đô thị.

Thứ sáu là phát triển toàn diện văn hóa, con người thành phố văn minh, hiện đại, nghĩa tình, xứng đáng với Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu. Trong giai đoạn mới, TPHCM cũng cần quan tâm, xây dựng hệ giá trị văn hoá và con người thành phố với đặc trưng: giàu lòng yêu nước, kiên cường, đoàn kết, nghĩa tình, năng động, sáng tạo. Xây dựng thành phố thành trung tâm lớn về giáo dục - đào tạo, phấn đấu có nền giáo dục tiên tiến hàng đầu châu Á trước năm 2030. 

Thứ bảy là bảo đảm quốc phòng, an ninh; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế. Một trong những nhiệm vụ quan trọng là kết hợp chặt chẽ phát triển kinh tế - xã hội với bảo đảm quốc phòng, an ninh; phấn đấu hoàn thành mục tiêu TPHCM "không ma túy" vào năm 2030; nâng cao hiệu quả hoạt động đối ngoại, chủ động nắm bắt cơ hội từ các hiệp định thương mại thế hệ mới, mở rộng hợp tác với các thành phố trên thế giới.

Thứ tám là xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị thành phố trong sạch, vững mạnh. TPHCM cần nỗ lực nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và đảng viên; xây dựng cơ chế tiền lương, đãi ngộ phù hợp để thu hút và giữ chân nhân tài. Thành phố được chủ động quyết định biên chế tăng thêm không quá 20% chỉ tiêu Trung ương giao, thử nghiệm mô hình thu hút nhân lực chất lượng cao theo nguyên tắc "có vào - có ra"; kiên quyết đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; xây dựng chính quyền điện tử, chính quyền số.