UBND TPHCM vừa có báo cáo sơ kết 8 năm thực hiện Nghị quyết số 27/2018 về cải cách chính sách tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang và người lao động trong doanh nghiệp.

Giữ chân nhân tài giữa áp lực "chảy máu chất xám"

Theo báo cáo sơ kết vừa được UBND TPHCM gửi Bộ Nội vụ, tổng kinh phí chi thu nhập tăng thêm trong 8 năm (2018-2025) đạt 67.053 tỷ đồng. Trong đó, năm 2025 ghi nhận mức chi cao nhất từ trước đến nay với 18.394 tỷ đồng. Con số này gấp hơn 6,6 lần so với năm 2018 khi chính sách mới bắt đầu triển khai với 2.768 tỷ đồng.

Khoản chi giảm mạnh nhất là vào năm 2020, xuống còn 4.265 tỷ đồng, do ngân sách phải ưu tiên cho phòng chống dịch Covid-19. Từ năm 2022 trở đi, chi thu nhập tăng thêm tăng liên tục và đặc biệt tăng tốc từ năm 2023 đến nay.

Hệ số chi thu nhập tăng thêm tối đa hiện áp dụng là 1,5 lần so với tiền lương theo ngạch, bậc, chức vụ, theo Nghị quyết số 27/2025 của HĐND TP. Mức chi này áp dụng thống nhất toàn thành phố sau khi TPHCM sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu từ giữa năm 2025.

TPHCM nhận định chính sách chi thu nhập tăng thêm là công cụ quan trọng để thành phố duy trì lực lượng cán bộ, công chức trong bối cảnh mặt bằng lương khu vực công còn thấp so với tư nhân.

Chính sách này đã góp phần giúp thành phố kéo giảm tình trạng chảy máu chất xám trong khu vực công cũng như thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao.

TPHCM cũng sẽ tiếp tục bố trí nguồn chi thu nhập tăng thêm trong dự toán ngân sách, đồng thời nỗ lực đẩy mạnh thu hút, giữ chân nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan, đơn vị, qua đó nâng cao vị thế, uy tín và năng lực cạnh tranh của thành phố.

W-trung tâm hành chính công TPHCM 9.jpg
TPHCM chi hơn 67.000 tỷ đồng tăng thu nhập cho cán bộ, công chức, viên chức. Ảnh minh hoạ: Nguyễn Huế

Song song với thu nhập tăng thêm, TPHCM còn triển khai các chính sách đặc thù thu hút chuyên gia, nhà khoa học và người có tài năng đặc biệt. Theo Nghị quyết 27/2023 của HĐND TP, mức thu nhập hằng tháng cho nhóm đối tượng này dao động từ 30 đến 100 triệu đồng/người, kèm hỗ trợ ban đầu 100 triệu đồng và hỗ trợ thuê nhà ở.

Tính đến năm 2025, thành phố đang xúc tiến thu hút 12 vị trí tại 4 đơn vị, trong đó tập trung vào lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ thông tin.

Ở khu vực tư nhân, tiền lương thực trả bình quân trên địa bàn thành phố tăng từ 11,24 triệu đồng/tháng (năm 2021) lên 13,39 triệu đồng/tháng (năm 2025). Với doanh nghiệp nhà nước, lương bình quân người lao động năm 2024 đạt 13,68 triệu đồng/tháng, trong khi người quản lý đạt 39,29 triệu đồng/tháng.

Mức lương tối thiểu vùng I (áp dụng cho TPHCM) cũng được điều chỉnh từ 4,42 triệu đồng/tháng năm 2021 lên 5,31 triệu đồng/tháng từ ngày 1/1/2026, tăng khoảng 20% sau 5 năm.

Vẫn chưa đạt được mục tiêu cốt lõi mà nghị quyết đề ra

Dù nỗ lực không nhỏ, TP.HCM thẳng thắn nhìn nhận cải cách tiền lương vẫn chưa đạt được nhiều mục tiêu trọng yếu. Hệ thống bảng lương mới theo vị trí việc làm - nội dung cốt lõi của Nghị quyết 27 đến nay vẫn chưa được triển khai trên thực tế. Cơ chế trả lương hiện hành vẫn mang tính bình quân, phụ thuộc nhiều vào thâm niên hơn là năng lực và kết quả công việc.

Khoảng cách thu nhập giữa khu vực công và tư nhân ở các vị trí chuyên môn sâu vẫn còn lớn, trong khi chi phí nhà ở, y tế, giáo dục tại TPHCM liên tục leo thang. Tác động của lạm phát cũng được báo cáo gọi thẳng là đang "làm suy giảm một phần ý nghĩa thực tế của các lần điều chỉnh tiền lương".

Trong thời gian tới, TPHCM kiến nghị Trung ương sớm hoàn thiện hệ thống quy định tiền lương gắn với vị trí việc làm và khung năng lực; đồng thời điều chỉnh các chế độ phụ cấp cho phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp - vốn đã chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025 với 168 đơn vị hành chính phường, xã, đặc khu trên toàn địa bàn.